Khi thời tiết bước vào những đợt nắng nóng gay gắt, các từ khóa như "top nước giải nhiệt", "top nước mát gan" lại tràn ngập trên mạng xã hội với những lời quảng cáo thần kỳ. Đánh vào tâm lý muốn tìm kiếm một loại "nước thần thánh" để cơ thể dễ chịu hơn giữa ngày oi bức, không ít người đang rước họa vào thân vì những quan niệm sai lầm.
Đánh đồng nước giải khát thông thường với thức uống hỗ trợ sức khỏe
Trao đổi với PV VietNamNet, TS Lê Thị Hương Giang, chuyên gia dinh dưỡng, chỉ ra 2 sai lầm phổ biến nhất mà rất nhiều người Việt đang mắc phải khi sử dụng nước giải khát trong mùa hè.
Theo TS Hương Giang, sai lầm lớn nhất hiện nay là việc người dân đánh đồng nước giải khát thông thường với các loại thức uống hỗ trợ sức khỏe. Các loại nước như rau má, đậu đen rang, râu ngô, mã đề hay nước sâm... bản chất không hề độc hại. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều người đang lạm dụng chúng với tâm lý "đồ tự nhiên thì vô hại" và "càng uống nhiều càng tốt".
"Trong thực tế lâm sàng, tôi từng gặp những trường hợp uống gần 2 lít nước rau má mỗi ngày chỉ để 'mát gan'. Có những gia đình nấu cả nồi nước đậu đen đặc rồi uống thay hoàn toàn nước lọc suốt cả mùa hè", TS Giang chia sẻ.
Nhiều người tin rằng việc đi tiểu nhiều sau khi uống các loại nước thảo mộc như râu ngô, mã đề là dấu hiệu cơ thể đang được "thanh lọc tốt". Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo đây là quan niệm hoàn toàn sai lệch.
Bởi các loại nước thảo mộc này vốn có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Nếu sử dụng chúng kéo dài với lượng lớn mà không bù nước lọc hợp lý, người dùng (đặc biệt là những người có cơ địa nhạy cảm) sẽ đối mặt với nguy cơ mất nước nghiêm trọng mà không hề hay biết.
“Đi tiểu nhiều không đồng nghĩa với việc cơ thể khỏe hơn, ngược lại nó đang cảnh báo tình trạng mất nước ngầm”, Tiến sĩ Giang bày tỏ.
Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Nutrients (2019) cũng chỉ ra rằng, việc tiêu thụ quá nhiều đồ uống chứa đường hoặc có tính chất lợi tiểu trong môi trường nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ mất cân bằng điện giải, khiến cơ thể càng thêm mệt mỏi, kiệt sức.
Uống nước quá lạnh, uống dồn dập khi bụng đói
Một thói quen khó bỏ khác của nhiều người là đi ngoài trời nắng về liền uống ngay vài cốc nước đá lạnh, hoặc uống một lượng lớn nước dồn dập khi đang đói bụng và gần như "bỏ quên" nước lọc trong thời gian còn lại của ngày.
Chuyên gia dinh dưỡng thông tin, việc nạp một lượng lớn nước đá lạnh vào cơ thể một cách đột ngột khi bụng rỗng đôi khi sẽ gây ra cảm giác khó chịu, co thắt dạ dày. Đặc biệt, đối với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, thói quen này hoàn toàn không giúp cơ thể bù nước hiệu quả hơn mà còn gây áp lực lên hệ thống tiêu hóa.
Nước lọc vẫn là "vua" giải nhiệt
Trước thực trạng lạm dụng các loại nước mát, TS Lê Thị Hương Giang nhấn mạnh, các hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng như nhiều hiệp hội dinh dưỡng quốc tế đều khẳng định: Nước lọc vẫn là nguồn bù nước tối ưu và an toàn nhất cho cơ thể trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
Để bảo vệ sức khỏe mùa hè, người dân cần thay đổi tư duy uống nước, các loại thức uống hỗ trợ sức khỏe không thay thế hoàn toàn nước lọc.
Người dân có thể bổ sung nước rau má, đậu đen hay nước sâm như một thức uống thưởng thức, nhưng không được dùng chúng để thay thế hoàn toàn lượng nước lọc hàng ngày.
Bổ sung thêm, BSCKII Nguyễn Quang Anh, Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Phục hồi Chức năng Hà Nội lưu ý, thay vì đợi khát mới uống, trong những ngày nắng nóng, người dân nên chia nhỏ lượng nước và uống đều trong ngày.
Người trưởng thành bình thường cần khoảng 1,5–2,5 lít nước mỗi ngày, tùy mức độ vận động và thời tiết.
Với người làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nóng bức như công nhân, shipper, nông dân, thợ xây, nhu cầu có thể cao hơn đáng kể do mất nhiều mồ hôi, nên uống từng ngụm nhỏ liên tục và có thể bổ sung oresol hoặc nước điện giải đúng hướng dẫn khi cần.
