Chị H’Loan Byă, dân tộc Ê Đê, xã M’Drắk, đưa hai con trai 3 và 9 tuổi vượt hơn 70 km đến VNVC Ea Kar tiêm vaccine não mô cầu sau khi nghe địa phương ghi nhận hai ca bệnh trong cùng gia đình. "Trước đây, tôi không biết bệnh này nên không biết cách phòng. Khi nghe nói vi khuẩn có thể có ở hầu họng, bệnh diễn tiến nhanh và nguy hiểm, tôi rất lo", chị H’Loan nói.
Kiểm tra sổ tiêm chủng, chị thấy hai con chưa tiêm vaccine phòng não mô cầu. Cả Chồng chị chở ba mẹ con bằng xe máy đến trung tâm tiêm chủng trong thời tiết nắng gắt.
"Bây giờ đi tiêm thuận tiện hơn, không phải xuống tận Buôn Ma Thuột như trước. Đường xa, trời nắng nhưng nghĩ con được phòng bệnh, chúng tôi yên tâm hơn", chị nói.
Vợ chồng chị H’Loan cho hai con tiêm vaccine não mô cầu phòng bệnh tại VNVC Ea Kar, ngày 3/5. Ảnh: Trần Nga
Tương tự, chị Lý Thị Dung, dân tộc Nùng, xã Ea Ô, cũng chở con trai 8 tuổi và con gái 11 tuổi vượt hơn 30 km đi tiêm vaccine ngày 2/5. Cùng đi với chị còn có 4 gia đình trong thôn, mỗi người chở 2-3 trẻ, tổng cộng 12 bé.
Tại điểm tiêm, chị Dung hỏi bác sĩ về bệnh não mô cầu, đường lây, dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa. Chị cho biết những ngày qua, cán bộ y tế xã tuyên truyền về mức độ nguy hiểm của bệnh nên nhiều gia đình trong thôn lo lắng.
"Trước đây, cả thôn hầu như không ai biết não mô cầu là bệnh gì. Nhiều người nghĩ ho, sốt, đau họng chỉ là cảm cúm, ra trạm xá lấy thuốc uống là được", chị Dung nói.
Tại huyện Cư M’gar, vợ chồng chị H’Hiền Mlô, dân tộc Ê Đê, xã Quảng Phú, đưa con gái 4 tuổi đến tiêm vaccine não mô cầu sau khi biết trong xã có ca tử vong do bệnh này.
Theo chị H'Hiền, ban đầu gia đình cho rằng phòng bệnh chỉ cần súc họng nước muối, đeo khẩu trang, ăn uống đầy đủ. Đến khi thấy nhiều gia đình đưa con đi tiêm, họ mới tìm hiểu và biết như vậy là chưa đủ.
Bác sĩ Ngô Thị Kim Phượng, Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết gần đây số người đi tiêm vaccine phòng bệnh tăng, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên. Một số trung tâm tại Đắk Lắk như Buôn Hồ, Krông Pắc, Ea Kar, Ea Tam, Cư M’gar ghi nhận nhiều gia đình đồng bào Ê Đê, Bru-Vân Kiều, Nùng... chủ động đưa trẻ đi tiêm.
Nhiều gia đình đưa con đến VNVC Buôn Ma Thuột tiêm vaccine não mô cầu sau khi Đắk Lắk ghi nhận ca bệnh trong gia đình. Ảnh: Thu Trang
Theo bác sĩ Phượng, sự thay đổi này cho thấy nhận thức về phòng bệnh của người dân vùng sâu, vùng xa đang cải thiện, nhất là sau khi địa phương ghi nhận các ca bệnh nguy hiểm như não mô cầu và dại.
Bác sĩ Phượng khuyến cáo mùa hè là thời điểm giao lưu, du lịch, tiếp xúc đông người tăng, trong khi mùa mưa sắp đến tạo điều kiện cho nhiều bệnh truyền nhiễm lây lan. Một số bệnh như não mô cầu, sốt xuất huyết, tay chân miệng, cúm, thủy đậu... có thể khởi phát bằng các triệu chứng dễ nhầm như ho, sốt, đau họng, mệt mỏi nhưng diễn tiến nhanh.
Trong đó, não mô cầu có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và chuyển nặng trong 24 giờ. Sốt xuất huyết dễ gây sốc, chảy máu, suy đa cơ quan ở giai đoạn hạ sốt. Tay chân miệng do chủng Enterovirus 71 (EV71) có thể biến chứng thần kinh sớm. Cúm, phế cầu có thể gây viêm phổi, nhiễm trùng huyết; bệnh dại gần như tử vong khi đã phát bệnh.
Phần lớn bệnh nguy hiểm đã có vaccine phòng ngừa. Người dân nên tiêm đầy đủ, đúng lịch theo độ tuổi. Với não mô cầu, cần được tư vấn tiêm đủ các nhóm vaccine phòng nhóm B và nhóm A, C, Y, W để tăng khả năng bảo vệ. Vaccine dại có thể tiêm ngay sau khi bị động vật cắn, cào hoặc tiêm dự phòng trước phơi nhiễm với người có nguy cơ cao.
Ngoài tiêm vaccine, người dân cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay với xà phòng, súc họng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp. Khi có dấu hiệu ho, sốt, đau họng, phát ban, đau đầu, lừ đừ hoặc nhức mỏi nhiều, nên đi khám sớm, không tự mua thuốc uống, tự điều trị tại nhà.
