Kết quả chụp X-quang và CT cho thấy bệnh nhân có tổn thương dạng đông đặc ở phân thùy S3 và thùy giữa phổi phải, hạch trung thất hai bên, hủy xương sườn số 7 bên phải lan ra mô mềm kế cận.
Theo TS.BS Chu Thị Hà, đơn vị Hô hấp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, xét nghiệm 72 tác nhân (vi khuẩn, vi nấm, virus) âm tính, xét nghiệm sinh học phân tử LPA dương tính với vi khuẩn lao. Tuy nhiên, giải phẫu bệnh sinh thiết niêm mạc phế quản chưa xác định viêm lao, người bệnh có thể có bệnh đồng mắc khác.
PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thùy giữa phổi phải của người bệnh bị hoại tử toàn bộ gây tắc nghẽn kéo dài không thể hồi phục. Các bác sĩ hội chẩn, chẩn đoán Tiến mắc hội chứng thùy giữa - tình trạng thứ phát do nhiều nguyên nhân gồm viêm nhiễm, ung thư hoặc vi khuẩn lao.
Hội chứng thùy giữa là tình trạng một phần của phổi bên phải (gọi là thùy giữa) bị xẹp hoặc viêm kéo dài, khiến không khí lưu thông kém. Phổi phải được chia thành ba phần gồm phần trên, phần giữa và phần dưới. Thùy giữa nằm ở khoảng giữa phổi phải, lệch về phía trước, sát gần vùng ngực bên phải. Đây là phần phổi phải có đường dẫn khí khá hẹp, dễ bị tắc, nên khi có đờm hoặc viêm nhiễm, dễ bị ảnh hưởng hơn vùng khác.
Người mắc hội chứng này thường ho dai dẳng, khò khè, dễ bị viêm phổi lặp đi lặp lại ở cùng một vị trí.
Khối hạch viêm nằm sát phế quản thùy giữa vốn hẹp, có góc gập dễ gây chèn ép từ bên ngoài. Hậu quả là luồng khí bị cản trở, dịch tiết không được dẫn lưu dẫn đến xẹp thùy giữa kéo dài kèm viêm nhiễm tái diễn, bác sĩ Vĩnh giải thích.
PGS Vĩnh thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vùng thùy giữa phổi bị tổn thương nặng do vi khuẩn lao của người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo PGS Vĩnh, người bệnh còn trẻ, không có bệnh nền nhưng tổn thương lại tiến triển nhanh và âm thầm. Thực tế, nhiều người trẻ chủ quan khi ho kéo dài, cho rằng chỉ là viêm hô hấp thông thường. Đến khi phát hiện, phổi đã tổn thương nặng, thậm chí mất chức năng không thể phục hồi. Chưa kể, người trẻ thường chủ quan không nghĩ có nguy cơ mắc lao nên dễ bỏ qua các triệu chứng ban đầu, như chàng trai trên.
Êkíp đánh giá phẫu thuật là phương án tốt nhất nhằm ngăn chặn tổn thương lan rộng sang vùng thùy trên và thùy dưới, phá hủy toàn bộ phổi phải của người bệnh. Trong quá trình phẫu thuật, êkíp cắt bỏ toàn bộ thùy giữa, kèm một phần tổn thương ở vùng thùy trên. Kết quả sinh thiết lạnh kèm giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định viêm hoại tử phổi do vi khuẩn lao.
Theo PGS Vĩnh, viêm hoại tử phổi lan rộng do lao dẫn tới hội chứng thùy giữa thứ phát được ghi nhận nhiều trong y văn song ở thực tế lâm sàng ít gặp. "Trong khoảng 40 năm hành nghề, tôi ước chừng chỉ gặp 4-5 ca", PGS Vĩnh nói.
Sau khi loại bỏ phần thùy giữa bị tổn thương nặng, người bệnh tiếp tục được điều trị thuốc chống lao theo phác đồ. Bác sĩ khuyến cáo việc phát hiện sớm và điều trị triệt để giúp hạn chế di chứng cấu trúc phổi, giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Ngoài ra, người bệnh không tự ý ngưng thuốc, tầm soát, theo dõi biến chứng đường thở để can thiệp kịp thời.
Bộ Y tế ghi nhận hơn 119.000 ca bệnh lao mới trong năm 2025, tăng gần 5% so với năm trước. Gánh nặng bệnh lao tại Việt Nam còn cao so với khu vực, đứng thứ 12/30 nước có gánh nặng bệnh lao, 10/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao trên toàn cầu.
Việt Nam đặt mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030. Chương trình Chống lao Quốc gia đề xuất lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ cho người dân nhằm phát hiện sớm và giảm gánh nặng bệnh tật.
*Tên người bệnh đã được thay đổi
| Độc giả đặt câu hỏi bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp |
