CHPG2020&HPG:
Đầu những năm 2000, trong một chuyến công tác nước ngoài, Chủ tịch Hòa Phát Trần Đình Long quan sát các khu chung cư dày đặc dàn nóng điều hòa và đã nhìn thấy tương lai của các đô thị Việt Nam, khi hệ thống điều hòa sẽ được phủ kín và trở thành một phần không thể thiếu trong sinh hoạt của người dân.
Thời điểm đó ở trong nước, điều hòa mới được dùng chủ yếu tại các tòa nhà văn phòng, nhu cầu của hộ gia đình rất thấp dù là ở thành phố lớn. Nhận định Việt Nam sẽ có nhiều tiềm năng cho các sản phẩm điện lạnh, ông quyết định đầu tư sản xuất điều hòa ngay tại Việt Nam, phục vụ chính thị trường trong nước.
Quyết định này đồng nghĩa với việc Hòa Phát chọn con đường khó đi. Ngành điện lạnh Việt Nam khi đó gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hàng nhập khẩu; các thương hiệu ngoại chiếm ưu thế cả về công nghệ, thương hiệu lẫn hệ thống phân phối, trong khi công nghiệp phụ trợ trong nước còn ở giai đoạn sơ khai.
Từ xưởng nhựa đến 30 chiếc điều hòa đầu tiên
Ngày 4/7/2001, Công ty TNHH Nhựa Hòa Phát được thành lập tại khu công nghiệp Như Quỳnh, Hưng Yên, với định hướng ban đầu là sản xuất chi tiết, linh kiện nhựa phục vụ Công ty Nội thất.
Ngày 17/10/2002, công ty đầu tư xây dựng nhà máy mới rộng 8,5 ha tại khu công nghiệp Phố Nối A, chuyển trụ sở về đây và hoạt động với tên gọi Công ty TNHH Nhựa và Điện lạnh Hòa Phát.
Thay vì lắp ráp đơn thuần, Điện lạnh Hòa Phát lựa chọn sản xuất trong nước, nội địa hóa. Công ty in hình lá cờ Việt Nam cùng dòng chữ “Hàng Việt Nam dành cho người Việt Nam” trên mọi sản phẩm xuất xưởng.
Năm 2003, Chủ tịch Trần Đình Long cho lập tổ dự án nghiên cứu và sản xuất điều hòa. Dù điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn, đội ngũ Hòa Phát vẫn sang Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản học hỏi từ các nhà sản xuất lớn, quan sát quy mô nhà máy, dây chuyền và quy trình lắp ráp.
Trở về, họ bắt tay vào lắp đặt, chạy thử, đo đạc rồi điều chỉnh, cứ thế lặp lại cho đến khi đạt yêu cầu. Nhiều đêm, thành viên đội kỹ thuật ở lại nhà máy chờ đo độ ồn, theo dõi máy vận hành để chỉnh sửa từng chi tiết.
Cũng trong năm đó, thương hiệu Funiki ra đời với ý nghĩa “làn gió mát lành”. Ngày 15/9/2003, 30 chiếc điều hòa Funiki đầu tiên thuộc dòng SC09 và SC12 xuất xưởng và được lắp đặt tại làng sinh viên Hancinco.
Nhưng những lô hàng đầu tiên không phải một khởi đầu dễ dàng.
Ông Đinh Thành Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Huy Hùng, chia sẻ, ông nhận hàng trong tâm thế dè dặt. Sản phẩm mới, thương hiệu mới và tỷ lệ lỗi còn cao.
“Thời gian đầu tỷ lệ sản phẩm lỗi còn khá cao. Tuy nhiên, Ban lãnh đạo Điện lạnh Hòa Phát đã phản ứng rất nhanh, chủ động xử lý sự cố, hỗ trợ nhà phân phối bằng nhiều giải pháp cụ thể, đồng thời liên tục cải tiến sản phẩm trong thời gian ngắn”, ông Hưng nhớ lại.
Hơn hai mươi năm sau, Huy Hùng vẫn là nhà phân phối của Điện lạnh Hòa Phát.
Từng “không dám ho he” đến hơn 10.500 điểm bán
Năm 2019, doanh số Điện lạnh đạt mốc 1.000 tỷ đồng. Nhưng trong ký ức của những người gắn bó lâu năm, Điện lạnh từng là một công ty khá khiêm tốn trong chính Hòa Phát.
Chị Bạch Minh Tâm, Phó phòng Tổ chức Công ty Điện lạnh Hòa Phát, kể: “Thời gian của thập kỷ trước, nếu nhắc đến Điện lạnh có gì đó hơi khiêm tốn, nếu để so sánh chúng tôi cũng không dám ‘ho he’ gì so với các công ty khác trong Tập đoàn. Nhưng chúng tôi vẫn luôn tin và yêu công ty mình, bởi được như vậy cũng là một thành quả nỗ lực rất cố gắng của tập thể, chỉ là chưa có cơ hội bứt phá.”
Cơ hội đến vào tháng 10/2021, khi Tổng Công ty Điện máy Gia dụng Hòa Phát được thành lập và bộ máy bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Hoạt động kinh doanh tập trung vào hai nhiệm vụ: xây dựng hệ thống khách hàng sâu rộng và đẩy mạnh chuyển đổi số bán hàng.
Quá trình tăng tốc không diễn ra nhẹ nhàng. Ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc ngành hàng Tủ đông và Tủ lạnh, nhớ lại thời điểm thị trường suy giảm nhưng mục tiêu tăng trưởng vẫn được đặt ở mức cao.
“Có những ngày cuối tháng, cuối quý, cả phòng ngồi lại đến tận đêm muộn chỉ để chờ từng chuyến xe xuất kho, xác nhận từng đơn hàng hoàn tất đúng cam kết với khách hàng.”
Sau giai đoạn này, sản lượng điều hòa treo tường tăng gần 5 lần so với năm 2020. Mạng lưới khách hàng từ khoảng 1.700 điểm bán mở rộng lên hơn 10.500 điểm bán, cùng hơn 19.000 kỹ thuật viên trên toàn quốc tính tới tháng 5/2026.
Năm 2022, nhà máy Tủ đông Phú Mỹ hoàn thành với vốn đầu tư hơn 800 tỷ đồng, công suất 375.000 sản phẩm mỗi năm, tập trung vào các dòng tủ đông, tủ mát dung tích lớn và tạo đà cho mục tiêu xuất khẩu.
Từ Hưng Yên đến thị trường Mỹ
Một bước ngoặt khác đến vào năm 2024. Dòng tủ lạnh Double Inverter dung tích 286 lít do Điện lạnh Hòa Phát sản xuất đáp ứng các chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế CSA và UL, chính thức có mặt tại thị trường Hoa Kỳ.
Đây là lần đầu tiên sản phẩm của một doanh nghiệp điện lạnh Việt Nam xuất khẩu thành công sang thị trường này. Điện lạnh Hòa Phát đồng thời trở thành doanh nghiệp Việt đầu tiên sản xuất tủ lạnh theo đơn đặt hàng cho đối tác nước ngoài.
Đến năm 2025, quy mô của Điện lạnh Hòa Phát đã khác xa thời điểm 30 chiếc điều hòa Funiki đầu tiên rời nhà máy.
Doanh thu công ty năm 2025 tăng hơn 42% so với năm 2024 và tăng gần 5 lần so với năm 2021. Funiki dẫn đầu thị phần phân khúc tủ lạnh dung tích dưới 200 lít, còn tủ đông Hòa Phát vươn lên đứng thứ hai cả nước.
Sản phẩm của công ty hiện được xuất khẩu sang 6 quốc gia gồm Mỹ, Canada, Thái Lan, Myanmar, Lào và Campuchia. Hệ thống trong nước có 168 sản phẩm, hơn 10.500 điểm bán, hơn 19.000 kỹ thuật viên và trên 100 trạm bảo hành phủ khắp toàn quốc.
Từ nền tảng đó, năm 2026, Điện lạnh Hòa Phát tiếp tục đầu tư nhà máy tủ lạnh mới tại Phú Mỹ với tổng vốn 50 triệu USD, công suất thiết kế 1,2 triệu sản phẩm mỗi năm.
Nhà máy sẽ sản xuất các dòng tủ có thiết kế 2 cánh cửa mở và tủ dung tích lớn từ 450 đến 650 lít, trong khi suốt nhiều năm qua công ty chỉ sản xuất tủ dưới 280 lít.
