Luật Dân số quy định từ ngày 1/7, mẹ thai sản 7 tháng, cha nghỉ 10 ngày, trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ cháu thứ ba trở đi.
Chính phủ đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành luật, hiệu lực từ 1/7, nêu rõ điều kiện hưởng là lao động nữ sinh con, lao động nam tham gia BHXH bắt buộc có vợ sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh có một con đẻ.
Em bé chào đời ngày Quốc khánh 2/9/2025 tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: Giang Huy
Thủ tục hưởng thực hiện theo quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội, hồ sơ đề nghị hưởng theo mẫu và các giấy tờ khác. Theo đó, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định điều kiện hưởng thai sản là lao động nữ đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh. Mức hưởng hàng tháng của lao động nữ bằng 100% bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng thai sản; thời gian đóng BHXH không liên tục thì được cộng dồn.
Hồ sơ đề nghị hưởng quyền lợi bao gồm một số giấy tờ như mẫu Xác nhận sinh con thứ hai có xác nhận của UBND cấp xã, phường, đặc khu; chứng nhận bản sao giấy khai sinh/trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con...
Lao động nam đang đóng BHXH bắt buộc khi vợ sinh con cũng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản, cụ thể: 5 ngày làm việc nếu vợ sinh thường; 7 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày làm việc nếu vợ sinh đôi, trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ trẻ thứ ba trở đi; 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật.
Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì nam giới được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ trẻ thứ ba trở đi. Trợ cấp thai sản một ngày với lao động nam được tính bằng mức hưởng một tháng chia cho 24 ngày. Luật sửa đổi mở rộng chế độ thai sản với nam giới diện đóng bắt buộc từ ngày 1/7/2025, được nghỉ thai sản trong vòng 60 ngày tính từ khi vợ sinh thay vì 30 ngày như trước. Người lao động có thể nghỉ nhiều lần miễn sao tổng số ngày nghỉ không vượt quá quy định và lần nghỉ cuối cùng nằm trong 60 ngày đầu sau khi vợ sinh.
Luật Dân số được thông qua tháng 12/2025 với 4 mục tiêu lớn là duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Mức sinh trên toàn quốc đang giảm thấp dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ vào năm 2021 xuống 1,91 con/phụ nữ vào năm 2024, còn 1,93 con/phụ nữ vào năm 2025. Dự báo với tỷ lệ sinh thấp như trên, Việt Nam khó đạt mục tiêu duy trì mức sinh thay thế trên toàn quốc vào năm 2030.
