Sợi đất Mặt Trăng do nhà nghiên cứu Zhu Meifang tại Trường Kỹ thuật và Khoa học Vật liệu thuộc Đại học Đông Hoa, Thượng Hải, cùng cộng sự phát triển. Mẫu vật liệu được tàu Thiên Châu đưa lên trạm vũ trụ Thiên Cung tháng này, dự kiến trải qua các thử nghiệm trong điều kiện khắc nghiệt như chân không, bức xạ mạnh và dao động nhiệt độ lớn.
Theo China Daily, thiết bị tạo sợi của nhóm Zhu là thiết bị đầu tiên trên thế giới có thể biến đất Mặt Trăng thành sợi hiệu suất cao trong môi trường chân không. Sử dụng đất Mặt Trăng làm nguyên liệu thô, thiết bị có thể vận hành tự động trong điều kiện chân không và trọng lực nhỏ trên thiên thể này. Không cần chất phụ gia, nó làm nóng bột đất đến mức tan chảy thành chất lỏng sệt, sau đó kéo thành những sợi siêu mỏng bằng công nghệ hút chân không và kéo sợi tốc độ cao.
Vật liệu mới được đánh giá khá tiềm năng do đất Mặt Trăng có thành phần hóa học và hàm lượng khoáng chất tương tự đá bazan, đồng thời chứa nhiều nguyên tố vi lượng. Trong khi đó, sợi bazan đã được sử dụng rộng rãi trong sản xuất thiết bị cao cấp.
Nhóm Zhu bắt đầu nghiên cứu về vật liệu trong môi trường khắc nghiệt từ năm 2016 và tự phát triển thiết bị kéo sợi cho môi trường Mặt Trăng. Năm 2020, sau khi tàu Hằng Nga 5 mang mẫu đất Mặt Trăng về Trái Đất, họ đạt được bước tiến quan trọng. Chỉ sử dụng 0,5 gram đất Mặt Trăng thật, họ chế tạo thành công các sợi dài khoảng 3 m và mỏng như sợi tóc.
Do đất Mặt Trăng khan hiếm, nhóm tạo ra vật liệu mô phỏng để phục vụ nghiên cứu. Theo Global Times, việc tạo đất Mặt Trăng mô phỏng dựa vào tỷ lệ khoa học không khó. Thách thức thực sự nằm ở việc tái tạo môi trường Mặt Trăng, với đặc điểm là chân không và trọng lực nhỏ, trên Trái Đất.
Tháng 4/2025, loại sợi mới mỏng manh nhưng bền chắc được trưng bày trong triển lãm "20 năm Chương trình Thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc" tại Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc. Tháng 9/2025, công nghệ này giành giải thưởng cao nhất tại Hội chợ Công nghiệp Quốc tế Trung Quốc.
Mẫu sợi đất Mặt Trăng được trưng bày tại triển lãm "20 năm Chương trình Thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc". Ảnh: Đại học Đông Hoa
"Chi phí vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng cực kỳ lớn. Do đó, việc xây các trạm nghiên cứu tương lai sẽ phải dựa vào tài nguyên tại chỗ. Sợi đất Mặt Trăng có thể giúp dựng lều trên đó", một thành viên nhóm nghiên cứu cho biết. Họ hy vọng chúng sẽ được dệt thành vật liệu kết cấu linh hoạt hoặc giúp gia cố bêtông làm từ đất Mặt Trăng, đóng vai trò như "cốt thép" cho các căn cứ tương lai.
Hiện tại, loại sợi mới vẫn ở giai đoạn kiểm chứng và chưa thể sớm đưa vào ứng dụng thực tiễn. Việc đưa mẫu sợi lên trạm vũ trụ sẽ giúp kiểm tra khả năng chống chọi với điều kiện khắc nghiệt ngoài không gian. Nhóm nghiên cứu cho biết, mọi dữ liệu thử nghiệm thu được đều rất quý giá.
tổng hợp
