Trung Quốc phủ nhận vi phạm thỏa thuận Geneva
Trung Quốc vừa lên tiếng bác bỏ cáo buộc từ phía Washington cho rằng Bắc Kinh không tuân thủ thỏa thuận thương mại đạt được tại Geneva. Ngược lại, phía Trung Quốc cho rằng chính Mỹ đã vi phạm các điều khoản đã thống nhất và gây tổn hại nghiêm trọng đến tiến trình đàm phán giữa hai bên.
Thỏa thuận Geneva từng mở ra hy vọng cho một giai đoạn "hạ nhiệt" sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong, dẫn đến việc hai bên tạm đình chỉ phần lớn các mức thuế trong 90 ngày. Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau, Mỹ lại tăng cường kiểm soát xuất khẩu các phần mềm thiết kế chip và hóa chất sang Trung Quốc, đồng thời thu hồi visa sinh viên Trung Quốc – những động thái khiến Bắc Kinh phản ứng dữ dội.
Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết những hành động này đã "phá hoại nghiêm trọng" những gì hai bên đã đạt được, đồng thời tuyên bố Trung Quốc sẽ có biện pháp bảo vệ lợi ích nếu Mỹ tiếp tục gây tổn hại đến quyền lợi của họ.
Ngoài ra, Bắc Kinh cũng không nới lỏng xuất khẩu đất hiếm như Washington mong đợi. Truyền thông nhà nước Trung Quốc còn khẳng định nước này đang siết chặt kiểm soát và xử lý hoạt động khai thác, xuất khẩu trái phép khoáng sản chiến lược.
Trung Quốc sẵn sàng đàm phán nhưng không nhượng bộ
Giới chuyên gia nhận định rằng Trung Quốc hiện không có ý định nhượng bộ trong các cuộc thương lượng. Stephen Olson, chuyên gia cấp cao tại Viện Yusof Ishak (Singapore), cho rằng Bắc Kinh hiểu rõ rằng bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ cũng chỉ mang tính tạm thời và Tổng thống Trump có thể dễ dàng đảo ngược cam kết bất cứ lúc nào.
Trung Quốc dường như đã chuẩn bị tâm lý cho một cuộc chiến thương mại kéo dài. Phía Trung Quốc cho biết Mỹ liên tục đơn phương khiêu khích, làm tăng bất ổn và khó đoán trong quan hệ kinh tế song phương.
Trong khi đó, Tổng thống Trump hôm thứ Sáu viết trên mạng xã hội rằng Trung Quốc “HOÀN TOÀN VI PHẠM THỎA THUẬN”. Đáp lại, phía Trung Quốc khẳng định họ đã “tuân thủ nghiêm ngặt” các cam kết như việc đình chỉ hoặc hủy bỏ một số biện pháp thuế và phi thuế từ tháng 4, nhằm phản ứng lại thuế quan từ Mỹ.
Dù các cuộc đàm phán có dấu hiệu đình trệ, chính quyền Trump vẫn kỳ vọng một cuộc gặp thượng đỉnh sẽ tạo đột phá.
Phát biểu trên kênh Fox News, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thừa nhận đàm phán song phương đang “gặp trục trặc” và cần sự can thiệp từ hai nhà lãnh đạo quốc gia. Giới chức Nhà Trắng cũng úp mở về khả năng Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình có thể điện đàm ngay trong tuần.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khoảng cách văn hóa và thể chế giữa hai nước đang làm chậm tiến trình. Giáo sư Bert Hofman từ Đại học Quốc gia Singapore chỉ ra rằng Mỹ muốn lãnh đạo hai nước sớm đối thoại, trong khi truyền thống Trung Quốc là chỉ để cấp cao gặp nhau khi đã thống nhất gần như toàn bộ nội dung ở cấp thấp hơn.
Dù vậy, cả hai bên đều hiểu rằng một thỏa thuận ổn định là cần thiết để tránh rơi vào vòng xoáy đối đầu không hồi kết. Đàm phán tiếp theo sẽ cần nhiều chi tiết và sự nhượng bộ thực chất từ cả hai phía.
