Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ, ông Lưu Bằng Vũ, tuyên bố Bắc Kinh đã nhiều lần nêu quan ngại về việc Mỹ “lạm dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu” trong lĩnh vực bán dẫn. Ông gọi đây là hành động phân biệt đối xử và vi phạm tinh thần hợp tác giữa hai bên.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục leo thang, đặc biệt liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở hạ tầng công nghệ cao.
Trung Quốc kêu gọi Mỹ chấm dứt ngay lập tức các hạn chế mang tính phân biệt này và thực hiện đúng những gì hai bên đã nhất trí trong cuộc đàm phán cấp cao tại Geneva vào ngày 12/5 vừa qua.
Tuy nhiên, phía Trung Quốc không nêu cụ thể Mỹ đã thực hiện biện pháp nào, ngoài việc nhắc lại việc Mỹ gần đây cấm các công ty trong nước nhập khẩu hoặc sử dụng chip AI của Huawei.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.
Vì sao Mỹ lại siết chặt kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc?
Chính sách hạn chế xuất khẩu công nghệ bán dẫn sang Trung Quốc đã được chính quyền ông Trump khởi xướng từ năm 2019, nhằm bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia. Lúc đó, Huawei – tập đoàn công nghệ hàng đầu của Trung Quốc – bị cắt hoàn toàn quyền tiếp cận công nghệ Mỹ, buộc công ty này phải rút lui khỏi thị trường smartphone trong một thời gian dài.
Đến năm 2022, chính quyền Biden tiếp tục siết chặt bằng cách ngăn Trung Quốc tiếp cận các dòng chip AI tiên tiến nhất do Nvidia và AMD sản xuất.
Gần đây, các hãng phần mềm thiết kế chip như Synopsys và Cadence cũng được yêu cầu ngừng bán sản phẩm cho Trung Quốc. Điều này khiến Bắc Kinh ngày càng bất mãn, cho rằng đây là cách Mỹ kìm hãm sự phát triển công nghệ của họ.
Nvidia và ngành chip Mỹ chịu ảnh hưởng ra sao?
Là nhà sản xuất chip AI hàng đầu thế giới, Nvidia là một trong những công ty chịu ảnh hưởng nặng nề từ các lệnh cấm. Mới đây, hãng bị cấm bán dòng chip H20 – vốn được thiết kế riêng để tuân thủ quy định của Mỹ năm 2022 – sang Trung Quốc.
Nvidia cho biết lệnh cấm mới này khiến họ có thể mất khoảng 8 tỷ USD doanh thu chỉ trong quý hiện tại. Công ty còn đang tồn kho tới 4,5 tỷ USD chip H20 không thể sử dụng vào mục đích khác.
CEO Jensen Huang của Nvidia cho rằng Mỹ đã sai lầm khi nghĩ rằng Trung Quốc không thể tự phát triển chip AI. Ông cảnh báo rằng những lệnh cấm này sẽ chỉ đẩy Trung Quốc phát triển hệ sinh thái bán dẫn riêng, thay vì tiếp tục dựa vào công nghệ Mỹ.
Chính sách kiểm soát chip của Mỹ có thay đổi gì?
Chính quyền Trump hiện đã rút lại một phần quy định kiểm soát xuất khẩu mở rộng do chính quyền Biden ban hành, gọi là “quy tắc khuếch tán AI”. Quy định này từng có mục tiêu hạn chế xuất khẩu chip AI tới hầu hết các quốc gia, không chỉ riêng Trung Quốc.
Thay vào đó, một quy định mới đơn giản hơn đang được xây dựng và dự kiến sẽ công bố trong vài tháng tới. Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào cho thấy Mỹ sẽ từ bỏ việc hạn chế công nghệ bán dẫn đối với Trung Quốc trong tương lai gần.
Cách tiếp cận hiện tại của Mỹ tiếp tục đặt ra những thách thức lớn cho các công ty công nghệ nước này khi muốn kinh doanh với thị trường Trung Quốc, đồng thời gây ra những phản ứng quyết liệt từ phía Bắc Kinh.
Căng thẳng Mỹ - Trung về chip ảnh hưởng thế nào đến ngành công nghệ toàn cầu?
Việc Mỹ siết xuất khẩu chip và Trung Quốc phản đối mạnh mẽ đang khiến chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đối mặt nhiều rủi ro. Các công ty công nghệ trên thế giới buộc phải điều chỉnh chiến lược, vừa để tuân thủ luật Mỹ, vừa tìm cách không mất thị phần tại Trung Quốc.
Trong dài hạn, nếu Trung Quốc tự phát triển được hệ sinh thái bán dẫn độc lập, các công ty Mỹ như Nvidia, AMD hay Intel có thể mất vị thế ở thị trường lớn thứ hai thế giới.
Đồng thời, việc hai cường quốc công nghệ hàng đầu đối đầu có thể khiến thế giới rơi vào tình trạng “chia đôi công nghệ”, với những chuẩn mực, hệ sinh thái và chuỗi cung ứng khác nhau, làm tăng chi phí và cản trở đổi mới toàn cầu.
