Mỗi mùa hè, có không ít học sinh vẫn phải tiếp tục chạy đua với bài vở, ôn luyện hoặc hoàn thành các công việc học tập còn dang dở. Thế nhưng, bên cạnh áp lực từ việc học, cách cha mẹ đặt ra kỷ luật trong gia đình cũng là chủ đề thường xuyên gây tranh luận.
Mới đây, một bài đăng chia sẻ đoạn tin nhắn giữa một nữ sinh và bố đã thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Threads. Chỉ đúng một câu thoại ngắn gọn nhưng lại mở ra nhiều cuộc bàn luận về áp lực học tập, thời gian nghỉ ngơi của con trẻ cũng như ranh giới giữa việc rèn nề nếp và sự áp đặt trong cách nuôi dạy con.
Nội dung bài đăng là đoạn tin nhắn một nữ sinh gửi cho bố vào lúc hơn 6 giờ sáng với nội dung: "Bố ơi con xin phép bố cho con ngủ đến 6 giờ 45 ạ, tối qua con thức muộn con viết bài ạ". Chỉ một lời xin phép ngủ thêm 45 phút nhưng lại khiến nhiều người chú ý bởi sự dè dặt trong cách mở lời.
Theo chia sẻ của cô gái, ngay cả trong kỳ nghỉ hè, cô cũng phải dậy từ 6 giờ sáng mỗi ngày, bất kể hôm trước đi ngủ lúc mấy giờ. Bình thường, nữ sinh sẽ cố gắng đi ngủ vào khoảng 12 giờ đêm hoặc 1 giờ sáng, tuy nhiên có những hôm nhiều bài vở, cô phải thức đến hơn 3 giờ sáng, vì vậy cô mới mạnh dạn nhắn xin bố cho ngủ thêm một chút.
Trong phần bình luận nữ sinh cũng chia sẻ "nếu em không dậy đúng giờ sẽ bị đánh ạ" và thừa nhận bản thân luôn trong tình trạng mệt mỏi, chỉ mong có thể ngủ thêm lâu hơn.
Đoạn tin nhắn được chia sẻ
Trong phần bình luận sau đó, cô gái tiếp tục tiết lộ mình từng nhiều lần bị bố đánh vì dậy muộn, thậm chí "hơn 1 tháng rồi mà vết đánh cũ vẫn còn y sì, thành vết thâm". Theo lời kể, người bố này quan niệm "con gái mà 7-8 giờ mới dậy thì không làm ăn được gì", nên luôn yêu cầu con phải thức dậy từ rất sớm.
Những chia sẻ này nhanh chóng tạo nên nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội. Nhiều người đồng tình rằng việc rèn cho con thói quen sinh hoạt điều độ là cần thiết, nhưng nếu đi kèm bạo lực hoặc khiến trẻ thường xuyên thiếu ngủ thì rất đáng để các bậc phụ huynh nhìn nhận lại:
- Phụ huynh sao vậy nhỉ? Nếu con được ngủ từ khoảng 9-11 giờ tối thì sáng bắt dậy sớm còn hợp lý. Đằng này học đến 3 giờ sáng mà vẫn phải dậy lúc 6 giờ, mỗi ngày chỉ ngủ 3-6 tiếng thì cơ thể nào chịu nổi. Chưa kể còn đánh đến mức hơn một tháng vết thương vẫn chưa hết thâm. Đọc mà thấy quá xót.
- Bố mình ngày xưa cũng vậy. Còn vì thích có con trai nên bắt mình để tóc ngắn, mặc quần áo con trai. Giờ mình sống cách nhà gần 2.000km, được sống theo ý mình và gần như không còn nói chuyện với bố nữa. Nhiều phụ huynh không nhận ra rằng sự áp đặt quá mức có thể khiến khoảng cách với con ngày càng lớn.
- Đến giờ vẫn còn nhiều gia đình mang tư duy "thương cho roi cho vọt". Hồi nhỏ chị họ mình bị điểm kém là bác trai cắt sách vở rồi ném hết ra sân. Mới đây chị họ khác vừa thi xong cũng bị đánh tím người chỉ vì thức khuya. Nghe những câu chuyện như vậy thật sự rất thương các bạn có tuổi thơ lớn lên trong áp lực và đòn roi.
(Ảnh minh họa)
Thực tế, ranh giới giữa kỷ luật và sự áp đặt trong cách nuôi dạy con là rất mong manh. Việc rèn cho trẻ thói quen sinh hoạt điều độ, biết dậy sớm hay có trách nhiệm với bản thân là điều cần thiết. Tuy nhiên, nếu mọi quy tắc đều được duy trì bằng nỗi sợ, bằng những trận đòn hoặc sự kiểm soát quá mức, đứa trẻ có thể chỉ học được cách vâng lời trước mắt chứ không thực sự hiểu vì sao mình phải làm như vậy.
Đặc biệt, trẻ ở tuổi vị thành niên cần được ngủ đủ để đảm bảo sức khỏe thể chất và tinh thần, đặc biệt trong giai đoạn học tập căng thẳng. Thiếu ngủ kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ, tập trung mà còn làm tăng nguy cơ căng thẳng, lo âu và kiệt sức.
Kỷ luật không đồng nghĩa với cực đoan: Phụ huynh có thể làm gì?
Xây dựng nề nếp dựa trên sự thống nhất thay vì nỗi sợ
Gia đình nên cùng con trao đổi về thời gian ngủ, thời gian học và giờ thức dậy phù hợp với từng giai đoạn. Khi trẻ hiểu lý do của các quy định và được tham gia vào quá trình xây dựng, các em sẽ có xu hướng chủ động thực hiện hơn là làm chỉ vì sợ bị phạt.
Ưu tiên sức khỏe khi con phải học tập cường độ cao
Nếu hôm trước con phải thức khuya để hoàn thành bài tập hoặc ôn thi, cha mẹ có thể linh hoạt điều chỉnh lịch sinh hoạt thay vì giữ nguyên một nguyên tắc cứng nhắc. Một giấc ngủ đủ không phải là sự nuông chiều, mà là điều kiện cần để trẻ học tập và phát triển lâu dài.
Tuyệt đối không sử dụng bạo lực để duy trì kỷ luật
Đòn roi có thể khiến trẻ nghe lời trong thời gian ngắn nhưng cũng dễ tạo ra tâm lý sợ hãi, chống đối hoặc khép mình. Những cuộc trò chuyện bình tĩnh, rõ ràng về kỳ vọng và trách nhiệm thường mang lại hiệu quả bền vững hơn nhiều so với việc trừng phạt.
Đừng chỉ quan tâm con có dậy đúng giờ hay không, hãy quan tâm vì sao con mệt mỏi
Thay vì chỉ nhìn vào kết quả, cha mẹ nên lắng nghe xem con đang gặp áp lực gì, có đang quá tải vì học tập hay không, có cần điều chỉnh thời gian biểu hay được hỗ trợ thêm. Một đứa trẻ khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần luôn có nhiều cơ hội phát triển hơn một đứa trẻ chỉ biết tuân theo mệnh lệnh vì sợ hãi.
