Vào những ngày thời tiết oi bức, thói quen ăn uống của chúng ta thường có nhiều thay đổi rõ rệt. Nhiệt độ cao khiến cơ thể liên tục đổ mồ hôi, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, khô miệng, chán ăn và mất ngủ. Lúc này, việc tìm kiếm những thực phẩm thanh mát để giải nhiệt trở thành ưu tiên hàng đầu trên bàn ăn của mỗi gia đình. Trong số đó, mướp đắng (khổ qua) là cái tên quen thuộc nhưng lại ít người đánh giá cao hoặc e ngại vì vị đắng đặc trưng của nó mà bỏ lỡ nhiều lợi ích đáng kinh ngạc.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng thuộc Hiệp hội Dinh dưỡng Trung Quốc (Trung Quốc), mướp đắng thực chất là một "kho báu" dinh dưỡng dồi dào với hàm lượng nước chiếm đến 90% trọng lượng, đi kèm lượng vitamin C, kali và các hợp chất thực vật quý giá. Nếu vượt qua được rào cản vị giác để duy trì thói quen ăn mướp đắng đều đặn trong mùa hè, cơ thể bạn sẽ đón nhận 5 thay đổi rõ rệt dưới đây.
1. Giải nhiệt, bù điện giải nhanh chóng
Bác sĩ Li Zhenshui, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tiantan Bắc Kinh (Trung Quốc) cảnh báo, dưới cái nóng gay gắt của mùa hè, việc đổ mồ hôi liên tục dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất nước, thiếu hụt khoáng chất, gây ra các triệu chứng như khô miệng, mệt mỏi và dễ cáu gắt.
Ảnh minh họa
Nhờ chứa hàm lượng nước lên đến 90% kết hợp cùng lượng kali dồi dào, mướp đắng hoạt động như một loại "nước điện giải tự nhiên". Việc bổ sung mướp đắng vào thực đơn giúp nhanh chóng bù đắp lượng chất lỏng đã mất, duy trì áp suất thẩm thấu bình thường tại các tế bào và hỗ trợ cơ thể phục hồi thể lực hiệu quả sau khi vận động ngoài trời.
2. Kích thích vị giác, ăn ngon miệng hơn
Bác sĩ Xu Junli, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện số 1 Tây An (Trung Quốc) chia sẻ, nhiệt độ cao vào mùa hè thường ức chế sự nhạy cảm của các gai vị giác, làm giảm cảm giác thèm ăn của nhiều người.
Chính vị đắng đặc trưng từ các hợp chất thực vật trong mướp đắng lại có khả năng kích thích nhẹ nhàng các dây thần kinh vị giác, thúc đẩy quá trình tiết nước bọt và dịch vị dạ dày. Một đĩa mướp đắng xào trứng hay mướp đắng ướp đá mát lạnh lúc này sẽ là "liều thuốc" tự nhiên giúp bạn lấy lại cảm giác ngon miệng, ăn uống đưa cơm hơn mà không hề gây gánh nặng cho hệ tiêu hóa như đồ dầu mỡ.
3. Nhu động ruột trơn tru, giảm hẳn táo bón
Chế độ ăn mùa hè với nhiều đồ uống ngọt, thực phẩm chế biến sẵn dễ khiến chúng ta bị thiếu hụt chất xơ, dẫn đến tình trạng đầy bụng, khó đi ngoài.
Ảnh minh họa
Mướp đắng là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào giúp làm tăng thể tích phân và thúc đẩy nhu động ruột co bóp liên tục. Theo bác sĩ Xu Junli, việc chăm ăn mướp đắng sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn, hỗ trợ quá trình đào thải chất cặn bã diễn ra đều đặn hằng ngày.
4. Hỗ trợ ổn định đường huyết sau bữa ăn
Đây là thay đổi được các chuyên gia y tế đánh giá rất cao ở mướp đắng. Bác sĩ Wu Gailing, Bệnh viện Jishuitan Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết, có rất nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh các hoạt chất sinh học trong loại quả này như saponin và polypeptide có khả năng tăng cường độ nhạy của insulin và hỗ trợ cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn.
Với hàm lượng calo cực thấp và gần như không chứa carbohydrate, việc thay thế các món chiên rán bằng mướp đắng trong bữa ăn sẽ giúp kiểm soát hiệu quả sự dao động của đường huyết sau khi ăn.
5. Da dẻ bớt dầu, giảm mụn rõ rệt
Tình trạng bã nhờn hoạt động quá mức kết hợp với mồ hôi, bụi bẩn vào mùa hè rất dễ gây tắc nghẽn lỗ chân lông và hình thành mụn.
Theo bác sĩ Li Zhenshui, mướp đắng chứa lượng vitamin C vượt trội cùng các chất chống oxy hóa mạnh, tham gia tích cực vào quá trình tổng hợp collagen và bảo vệ tế bào da. Khi bạn cắt giảm bớt đồ ngọt, đồ nướng và tăng cường ăn mướp đắng, làn da sẽ được nuôi dưỡng từ bên trong, giảm thiểu tình trạng bóng dầu và hỗ trợ làm dịu các nốt mụn viêm hiệu quả.
Ảnh minh họa
Những lưu ý quan trọng khi ăn mướp đắng
Dù mang lại nhiều lợi ích, các chuyên gia dinh dưỡng và tiêu hóa kể trên lưu ý rằng mướp đắng chứa các hoạt chất sinh học rất mạnh nên cũng không thể ăn uống bừa bãi. Có một số điều cần nhớ khi ăn loại quả này như sau:
- Không thay thế thuốc: Mướp đắng chỉ hỗ trợ, không thể thay thế thuốc hạ đường huyết của bệnh nhân tiểu đường.
- Tránh dùng cho thai phụ: Các chất trong mướp đắng dễ kích thích co bóp tử cung gây sẩy thai hoặc sinh non.
- Người huyết áp thấp cần cẩn trọng: Ăn mướp đắng lúc đói dễ làm tụt đường huyết đột ngột gây chóng mặt, ngất xỉu.
- Người thiếu men G6PD tuyệt đối tránh: Chất vicine trong hạt mướp đắng có thể kích hoạt phản ứng tán huyết gây thiếu máu cấp.
- Kiêng trước khi phẫu thuật: Hãy ngừng ăn mướp đắng ít nhất 2 tuần trước mổ để tránh khó kiểm soát đường huyết.
- Người tỳ vị hư hàn cần hạn chế: Mướp đắng tính hàn mạnh, ăn nhiều sẽ làm tăng đầy bụng, tiêu chảy.
- Trẻ dưới 1 tuổi không nên ăn: Hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt, chưa thể chuyển hóa các chất phức tạp trong quả này.
Nguồn và ảnh: Sohu, Baidu Health
