Tiêm botox thanh quản điều trị rối loạn giọng

Chị Thanh ho, hụt hơi, bác sĩ ở Mỹ chẩn đoán viêm mũi họng song triệu chứng giảm nhưng khàn tiếng ngày càng nặng, gần như mất tiếng hoàn toàn. Chị về Việt Nam đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM nội soi hoạt nghiệm thanh quản (Stroboscopy) thấy sóng niêm mạc và rung động dây thanh giảm, tổn thương dạng sung huyết.

GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, chẩn đoán chị Thanh rối loạn giọng co thắt thanh quản. Đây là một dạng loạn trương lực khu trú ở thanh quản, các cơ phát âm co thắt không tự chủ do rối loạn điều hòa vận động trung ương, khiến giọng nói bất thường. Tỷ lệ mắc bệnh khoảng 1/100.000, phổ biến ở tuổi trung niên, nữ nhiều hơn nam (chiếm 80%).

Theo giáo sư Chung Thủy, rối loạn giọng co thắt thanh quản dễ bị bỏ sót hoặc nhầm với viêm thanh quản và các dạng rối loạn giọng nói khác do triệu chứng không đặc hiệu, biểu hiện gián đoạn và chồng lấp lâm sàng.

Bệnh thường được phát hiện muộn. Hiện chưa có xét nghiệm đặc hiệu, việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào đánh giá giọng nói chuyên sâu kết hợp nội soi hoạt nghiệm thanh quản, hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.

ThS.BS Huỳnh Hoàng Minh, Trung tâm Tai Mũi Họng, đưa ống nội soi mềm qua mũi người bệnh. Sau đó, GS Chung Thủy tiêm lượng botox phù hợp qua da vào cơ nhẫn giáp ở thanh quản người bệnh, lần lượt bên trái và phải. Quá trình thực hiện khoảng 15-20 phút.

Sau tiêm, chị Thanh tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng giọng nói tại bệnh viện. Chị được hướng dẫn tập giảm căng dây thanh âm khi ho, giảm phù nề dây thanh khi cố gắng nói chuyện. Hậu can thiệp, người bệnh cần kiêng đồ cay nóng, nước đá lạnh, tái khám đúng lịch.

Sau hơn hai tuần tiêm botox, chị Thanh nói được thành tiếng và rõ chữ, giảm khàn tiếng và hụt hơi. Theo GS Chung Thủy, chất lượng giọng nói tiếp tục cải thiện rõ sau 1-2 tháng. Tác dụng điều trị duy trì khoảng 3-6 tháng trước khi tiêm nhắc lại. Kết quả hồi phục tốt, chị Thanh về Mỹ, sau đó trở lại Việt Nam tái khám, duy trì hiệu quả điều trị.

Theo giáo sư Chung Thủy, trước khi có botox, rối loạn phát âm co thắt chủ yếu được điều trị bằng thuốc uống hoặc phẫu thuật nhưng hiệu quả chưa cao. Tiêm botox vào cơ thanh quản giúp giảm co thắt bất thường, cải thiện giọng nói.

Trước đây, kỹ thuật tiêm botox dưới hướng dẫn điện cơ còn hạn chế độ chính xác và khó tối ưu liều lượng. Hiện, tiêm qua nội soi ống mềm giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cơ thanh quản, định vị chính xác hơn và giảm biến chứng sau tiêm.

Nguyên nhân gây rối loạn trương lực cơ thanh quản phần lớn là vô căn hoặc tự phát. Bác sĩ khuyên khi có triệu chứng khó phát âm, run giọng, khàn tiếng hoặc nói không thành tiếng nên khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm để chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh tổn thương dây thanh mạn tính.

*Tên người bệnh đã được thay đổi