Thức khuya, mất ngủ ngày Tết hại não thế nào

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa hệ thần kinh tự chủ, huyết áp và lưu lượng máu lên não. Khi ngủ không đủ hoặc ngủ không sâu trong nhiều ngày liên tiếp, cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, khiến nhịp tim và huyết áp tăng cao.

BS.CKI Nguyễn Phương Trang, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết trong những ngày Tết, nhiều người có thói quen thức khuya liên tục, sinh hoạt bị xáo trộn. Thiếu ngủ kéo dài khiến huyết áp không giảm về ban đêm như sinh lý bình thường, dẫn đến tăng huyết áp tạm thời và lặp đi lặp lại.

Ngủ không đủ giấc trong thời gian ngắn nhưng liên tục cũng làm tăng nồng độ các hormone stress như cortisol và adrenaline. Các hormone này gây co mạch, làm tăng sức cản thành mạch và giảm khả năng tưới máu não. Nếu mạch máu não bị tổn thương từ trước, khi gặp trình trạng thay đổi đột ngột này có thể kích hoạt cục máu đông hoặc làm vỡ mạch máu, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não hoặc xuất huyết não.

Rối loạn giấc ngủ dịp Tết thường đi kèm ăn uống thất thường, ăn mặn, uống rượu bia và ít vận động. Những yếu tố này làm rối loạn đường huyết, mỡ máu và huyết áp trong thời gian ngắn, góp phần thúc đẩy xơ vữa động mạch, tăng nguy cơ tắc mạch não. Người cao tuổi hoặc người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ, suy tim, nếu mất ngủ nhiều ngày liên tiếp trong dịp Tết có thể khiến huyết áp dao động mạnh, nhịp tim rối loạn, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nói chung, não bộ, mạch máu nói riêng.

Theo bác sĩ Trang, người bệnh bị mất ngủ dịp Tết đi kèm các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, hồi hộp, mệt mỏi, tăng huyết áp, nên chủ động theo dõi huyết áp, đi khám để được kiểm tra, chẩn đoán nguyên nhân. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi huyết áp, đánh giá nhịp tim hoặc chụp MRI não, chụp mạch máu não để phát hiện sớm các tổn thương mạch máu não tiềm ẩn. Phát hiện sớm giúp giảm nguy cơ đột quỵ, hạn chế di chứng nặng nề.

Bác sĩ khuyên mọi người nên điều chỉnh lại giờ giấc sinh hoạt sau Tết, tránh thức khuya kéo dài, hạn chế rượu bia và các chất kích thích. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như đau đầu dữ dội, chóng mặt kéo dài, yếu liệt tay chân, nói khó hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần đi khám chuyên khoa thần kinh sớm để loại trừ nguy cơ đột quỵ.