Xuyên Tết chạy thận

Người đàn ông 60 tuổi bị suy thận độ 5, đã 10 năm chạy thận nhân tạo nên có nhiều "kinh nghiệm" sắp xếp lịch. "Máy lọc máu thân thuộc với tôi không kém gì bánh chưng, dưa hành", ông Trung nói vui, cho hay chạy thận đều đặn ba buổi mỗi tuần. Nếu không lọc máu đúng lịch chỉ định của bác sĩ, thận sẽ bị ứ đọng chất thải và độc tố gây nguy hiểm tính mạng.

10 năm qua, ông Trung tính toán lịch lọc máu trước cả lịch Tết. Những năm đầu khi bắt đầu chạy thận, cơ thể còn yếu, mỗi lần di chuyển là một lần kiệt sức. Có những năm ông ăn Tết ở bệnh viện nhiều hơn ở nhà. Năm nay, ngoài hai buổi điều trị ở bệnh viện địa phương, ông kết hợp một buổi lọc máu bằng máy HDF Online ở Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, TP HCM để "ăn Tết ngon hơn".

BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng Đơn vị Nội thận - Lọc máu, cho biết HDF Online có khả năng loại bỏ các độc tố cao hơn so với máy lọc máu thường, giảm mệt mỏi, sưng ngứa, khó chịu sau chạy thận. Vì vậy, dù bác sĩ tư vấn có thể chạy bằng máy thường ở địa phương dịp Tết, ông vẫn quyết tối giao thừa đón xe đi 400 km xuống TP HCM để sáng mùng Một kịp lịch, rồi lại quay về trong ngày.

Còn ông Nam, 85 tuổi, lần đầu tiên phải sắp xếp một chuyến đi xuyên Tết để chạy thận. Ông bị suy thận độ 5, dự định từ TP HCM về thành phố Vinh đón Tết nên hai tháng trước đã liên hệ với các bệnh viện địa phương và khu vực lân cận để đăng ký chạy thận. Tuy nhiên, không cơ sở y tế nào trống lịch vào dịp này bởi máy lọc ưu tiên cho bệnh nhân chạy thận tại chỗ. Các bác sĩ Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, giúp ông kết nối đăng ký chạy thận dịp Tết tại khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội. Do cùng hệ thống, hồ sơ của ông Nam được tiếp nhận và xử lý nhanh chóng.

Ông đã đặt xe để sáng sớm mùng 3 Tết ra Hà Nội lọc máu và về trong ngày. Dự kiến mùng 5 Tết ông trở lại TP HCM tiếp tục liệu trình định kỳ tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

Cả nước hiện có hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn tính, trong đó 800.000 người cần chạy thận lọc máu, chiếm 0,1% dân số, theo Bộ Y tế. Tuy nhiên, các cơ sở y tế chỉ có khoảng 5.500 máy chạy thận phục vụ 33.000 bệnh nhân.

Theo BS.CKII Hồ Tấn Thông, trung bình mỗi tháng Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, tiếp nhận hơn 400 lượt chạy thận, với 11 máy lọc máu chu kỳ (HD) và 3 máy lọc máu thẩm tách siêu lọc trực tuyến (HDF Online). Vào dịp lễ, Tết, khoảng 10% người chạy thận phải về quê nên tạm chuyển về lọc máu tại đơn vị khác ở các tỉnh thành để tiện theo dõi. Số còn lại được đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng túc trực đồng hành, đảm bảo người bệnh chạy thận đúng lịch.

Bác sĩ Hằng cho hay trường hợp bệnh nhân về quê hay đi du lịch xa sẽ được chuẩn bị hồ sơ chi tiết gồm các thông tin quan trọng như lưu ý gì khi chạy thận, có truyền đạm, có sử dụng thuốc tạo máu, xét nghiệm viêm gan, HIV... hay không, đặc biệt là thông tin về thông số máy (tốc độ máu, mức rút nước, loại màng lọc) để đơn vị chạy thận nơi khác tiếp nhận nhanh chóng. Người bệnh cần liên hệ với các đơn vị chạy thận ở địa phương để đón Tết an toàn, đảm bảo sức khỏe. Đồng thời, bệnh nhân mang theo sổ chạy thận, kết quả xét nghiệm gần nhất, đơn thuốc đang uống để được hỗ trợ tốt nhất.

Bác sĩ Hằng khuyến cáo dù nghỉ Tết, người chạy thận tuyệt đối không tự ý bỏ bất kỳ buổi lọc máu nào. Đồng thời cần kiểm soát chỉ số kali, muối và phospho trong thực đơn, tránh ăn kẹo mứt, các loại hạt, bánh chưng, bánh tét, dưa hành, giò chả, bia rượu, nước ngọt có ga... Uống nước với liều lượng chỉ định, nghỉ ngơi hợp lý, bảo vệ cầu tay, mang thuốc dự phòng. Nếu có dấu hiệu cân nặng tăng vọt, mệt, ngất xỉu, khó thở khi nằm, nặng mi mắt, chuột rút liên tục, tim đập nhanh hoặc bỏ nhịp... cần nhập viện ngay.

Như ông Nam, nhờ duy trì chạy thận đều những năm qua cả trong Tết, ông vẫn giữ được sức khỏe tốt dù lớn tuổi và suy thận giai đoạn cuối kèm tăng huyết áp, tiểu đường. Chỉ số eGFR (độ lọc cầu thận) của ông ổn định trong khoảng 11.4-11.7 mL/phút/1.73 m2 (ở người suy thận độ 5, mức ổn định là trên 10).

Còn ông Trung thể hiện quyết tâm: "Tôi tuân thủ chỉ định ăn uống và chạy thận của bác sĩ để đón thêm nhiều cái Tết vui khỏe".

*Tên nhân vật đã được thay đổi