Hơn 1 tuần qua, chị Nguyễn Thị Nga (ngụ quận Tân Phú, TPHCM) phải chạy khắp các bệnh viện trên địa bàn TPHCM để tìm nơi chụp PET/CT cho cha vì bác sĩ chẩn đoán cha chị nghi ngờ mắc ung thư phổi. Ban đầu, chị Nga đến Bệnh viện Ung bướu TPHCM nhưng nơi đây cho biết không còn thuốc phóng xạ để vận hành máy. Chị tiếp tục đưa cha sang Bệnh viện Quân y 175, Bệnh viện Chợ Rẫy nhưng cũng chỉ nhận được những cái "lắc đầu"!
Còn anh Nguyễn Trọng Phú (42 tuổi, ngụ quận 3, TPHCM) cho biết đang chuẩn bị đưa vợ mắc ung thư vú ra Hà Nội chụp PET/CT để các bác sĩ đánh giá mức độ bệnh và tốc độ di căn. "Với bệnh nhân ung thư, thời gian chờ đợi có thể sẽ khiến bệnh tình chuyển sang giai đoạn nặng, vì thế gia đình tôi tính đến phương án ra Hà Nội để được chụp sớm", anh Phú lo lắng chia sẻ trên SGGP.
Ngày 21/6, đại diện Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) xác nhận với phóng viên Dân trí, lò cyclotron đặt tại nơi này - cũng là lò cyclotron duy nhất của khu vực phía Nam - đã dừng hoạt động để tiến hành xây mới. Dự kiến, quá trình này kéo dài 6 tháng.
Lò cyclotron duy nhất phía Nam tạm dừng, nhiều bệnh viện ngưng chụp PET/CT
Thông tin này khiến nhiều bệnh nhân không khỏi lo lắng, bởi lò cyclotron nêu trên ngoài sử dụng tại chỗ còn cung cấp đồng vị phóng xạ cho nhiều đơn vị y tế khác để tiến hành chụp PET/CT, một kỹ thuật cao ứng dụng trong chẩn đoán, hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý, bao gồm ung thư.
Trao đổi với phóng viên, nguồn tin tại Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, lò cyclotron đang đặt ở khoa Y học hạt nhân của đơn vị đã hoạt động hơn 15 năm, hiện cung cấp thuốc phóng xạ cho các nơi như Bệnh viện Ung bướu TPHCM, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng), bệnh viện tuyến tỉnh ở Kiên Giang.
Vì liên tục hoạt động thời gian dài, những năm gần đây lò thường hư hỏng. Ngoài ra, công nghệ và các trang thiết bị của lò cyclotron này hiện đã cũ, phía nhà sản xuất đã phát triển các công nghệ tiên tiến hơn. Việc dừng hoạt động để xây dựng lò mới hiện đại và quy mô hơn là cần thiết.
Trước khi đóng cửa lò cyclotron cũ vào ngày 6/6, Bệnh viện Chợ Rẫy đã hoàn tất việc chụp PET/CT cho các ca điều trị có chỉ định cũ.
Ngoài ra, khoa Y học hạt nhân của Bệnh viện Chợ Rẫy vẫn duy trì việc chụp PET/CT cho các trường hợp mắc bệnh lý ung thư tuyến tiền liệt và u thần kinh nội tiết. Lý do là nơi này vẫn còn bình phát chất phóng xạ Gallium-68 đặt từ nước ngoài về, có thể sử dụng trong một năm (cho khoảng 500 ca).
Bên cạnh đó, các kỹ thuật y khoa chẩn đoán hình ảnh hiện nay như CT, MRI tại Việt Nam đã phát triển rất cao và việc chụp chiếu cũng cơ bản thuận lợi. Người dân có thể lựa chọn những phương pháp này thay thế, với chi phí rẻ hơn PET/CT 1,5-2 lần.
Do đó, các bác sĩ cho rằng bệnh nhân sẽ không ảnh hưởng quá nhiều nếu việc chụp PET/CT bị tạm gián đoạn.
"Chụp PET/CT sẽ nhỉnh hơn một chút liên quan đến hình ảnh chuyển hóa, trong một số trường hợp tầm soát sẽ có lợi hơn, giúp thuận tiện và tiết kiệm thời gian, như trong bệnh ung thư hạch.
Nhưng nếu không có, chúng ta có thể chụp CT và MRI, nếu so sánh thì cũng thang điểm 10 thì cũng đạt 8-9 điểm so với PET/CT. Người dân không cần quá lo lắng", bác sĩ chia sẻ.
Lò cyclotron là thiết bị gia tốc hạt, được dùng để sản xuất các đồng vị phóng xạ ngắn ngày như F-18, Tc-99m… Đây là những chất rất quan trọng trong kỹ thuật xạ hình y học (PET/CT, SPECT/CT) để đánh giá chức năng cơ quan, phát hiện tổn thương di căn ung thư, bệnh lý tim mạch, thần kinh.
PET/CT là phương tiện chẩn đoán, theo dõi, điều trị nhiều bệnh lý, đặc biệt là phát hiện sớm ung thư nhờ sử dụng thuốc phóng xạ 18F-FDG. Trong khi các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác thường chỉ áp dụng ở một vùng cơ thể thì PET/CT có thể khảo sát toàn thân, giúp chẩn đoán bệnh ở mức độ tế bào, mức độ phân tử và có độ nhạy, độ đặc hiệu, độ chính xác cao, có khả năng phát hiện tổn thương và bệnh lý ở giai đoạn rất sớm
PET/CT không áp dụng với tất cả bệnh nhân ung thư nhưng kỹ thuật này giúp phát hiện được các tổn thương di căn, đánh giá được mức độ đáp ứng, nguy cơ tái phát ung thư và đặc biệt hiệu quả khi đánh giá ca bệnh khó.
