1. Tác dụng của đu đủ xanh và đu đủ chín
Đu đủ là loại quả có nhiều tác dụng với sức khỏe, tuy nhiên có sự khác biệt về thành phần dinh dưỡng, tác dụng của đu đủ xanh và đu đủ chín.
- Về thành phần dinh dưỡng:
+ Quả đu đủ xanh có chứa nhiều nhựa giàu các loại enzym như papain, chymopapain có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa đạm; các thành phần vitamin C và khoáng chất nhưng hàm lượng không cao; là một thực phẩm chứa nhiều tinh bột và ít đường.
+ Quả đu đủ chín là loại quả rất giàu beta-caroten, vitamin A, vitamin C, vitamin E, folate, có hàm lượng đường cao, chủ yếu là các loại đường fructose, glucose, sucrose. Ngoài ra đu đủ chín cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa như lycopene; chứa lượng enzym papain ít hơn so với quả xanh.
Có thể nói trong khi đu đủ xanh là thực phẩm chứa nhiều enzym tiêu hóa thì đu đủ chín lại rất giàu vitamin, đường và chất chống oxy hóa. Chính sự khác biệt về thành phần dinh dưỡng ấy đã tạo thành những tác dụng với sức khỏe khác nhau của đu đủ xanh và đu đủ chín.
Đu đủ xanh và chín có tác dụng khác nhau nhưng đều mang lại nhiều lợi ích sức khỏe.
Đu đủ xanh có tác dụng:
- Giúp tiêu hóa tốt, giảm đầy bụng khó tiêu.
- Hỗ trợ phục hồi gân cơ, khớp, giảm đau nhức.
- Kích thích tuyến sữa cho phụ nữ sau sinh.
- Có nghiên cứu cho thấy có thể hỗ trợ diệt ký sinh trùng đường ruột.
- Tuy nhiên đu đủ xanh lại có thể gây kích ứng dạ dày và không phù hợp cho phụ nữ mang thai.
Đu đủ chín có các tác dụng chính như:
- Tăng sức đề kháng, chống oxy hóa, phòng ngừa lão hóa, ung thư.
- Bổ mắt, sáng da nhờ beta-caroten.Nhuận tràng nhờ chất xơ hòa tan.
- Hỗ trợ tim mạch, hạ cholesterol.
- Thích hợp cho người già, trẻ nhỏ, người suy nhược.
Các tài liệu Đông y cũng ghi nhận sự khác biệt về tính vị, quy kinh, tác dụng của đu đủ xanh và đu đủ chín.
Theo Đông y, đu đủ xanh có vị chua ngọt, tính hơi lạnh, đi vào các kinh can, tỳ, vị, có tác dụng thư cân hoạt lạc, kiện tỳ hòa vị, tiêu thực hóa tích, lợi sữa, thường được ứng dụng trong điều trị các chứng ăn uống không tiêu, bụng đầy trệ, đau dạ dày, co rút gân cơ, tê mỏi chân tay, phụ nữ sau sinh ít sữa.
Đu đủ chín có vị ngọt, tính bình, đi vào các kinh tỳ, vị, có tác dụng ích tỳ hóa trung, nhuận tràng, sinh tân chỉ khát, thường được ứng dụng để bồi bổ cơ thể, nhuận tràng chống táo bón, làm mát phổi và tăng cường sức đề kháng.
2. Một số cách sử dụng quả đu đủ tốt cho sức khỏe
Đu đủ ngoài phương pháp ăn quả chín giúp cung cấp vitamin A, C, chất xơ; bổ mắt, đẹp da, nhuận tràng, tăng sức đề kháng... còn có thể chế biến thành rất nhiều món ăn ngon miệng lại tốt cho sức khỏe. Tùy loại quả xanh hay chín lại có những phương pháp chế biến khác nhau.
Có thể làm salad từ đu đủ chín hoặc xanh đều tốt cho sức khỏe.
2.1 Sinh tố đu đủ
Cách chế biến: Dùng đu đủ chín, gọt vỏ, bỏ hạt, xay sinh tố.
Tác dụng: Sinh tố đu đủ chín có tác dụng giải khát, đồng thời là loại đồ uống giúp cung cấp chất oxy hóa và hỗ trợ làm đẹp da.
2.2 Nấu canh đu đủ với xương hoặc cá
Cách chế biến: Đu đủ xanh hoặc ương gọt vỏ, bỏ hạt, cắt khúc; hầm chung với xương lợn, xương gà, hoặc nấu canh cá.
Tác dụng: Đây là món ăn bổ dưỡng, dễ tiêu lại có thể hỗ trợ tiêu hóa, giúp xương chắc khỏe, đồng thời lại có tác dụng thanh nhiệt nhẹ nhàng.
2.3 Đi đủ hấp hoặc luộc
Cách chế biến: Đu đủ xanh hoặc ương cắt miếng, đem hấp hoặc luộc chín mềm.
Tác dụng: Đây là cách chế biến đu đủ xanh giúp giữ được nhiều vitamin, dễ tiêu hóa, phù hợp cho cả người suy nhược và trẻ nhỏ.
2.4 Salad đu đủ
Cách chế biến: Có thể dùng đu đủ chín thái miếng trộn cùng rau củ, hoặc làm kiểu Thái (Som Tum) với đu đủ xanh bào sợi, trộn chua cay.
Tác dụng: Đây là món ăn giúp bổ sung chất xơ, vitamin, hỗ trợ tiêu hóa và chống oxy hóa.
2.5 Đu đủ xanh hầm chân giò
Cách chế biến: Đu đủ xanh gọt vỏ, thái miếng vừa; hầm chung với chân giò lợn.
Tác dụng: Đây là món ăn rất phù hợp với phụ nữ sau sinh có thể trạng hư nhược, có tác dụng giúp kích thích tiết sữa và hồi phục sức khỏe sau sinh.
2.6 Mặt nạ đu đủ
Cách thực hiện: Nghiền nhuyễn đu đủ chín, đắp lên mặt 15–20 phút rồi rửa sạch.
Tác dụng: Mặt nạ đu đủ với lượng enzym papain vừa đủ có tác dụng giúp tẩy tế bào chết, vitamin A giúp sáng da đồng thời cũng có tác dụng chống oxy hóa.
Đu đủ có nhiều tác dụng với sức khỏe nhưng cần lưu ý chỉ nên ăn vừa đủ, không nên ăn với lượng quá nhiều; người tỳ vị hư hàn, dễ lạnh bụng nên hạn chế ăn; phụ nữ có thai không nên ăn quả xanh do dễ gây co bóp tử cung.
