Siêu âm đàn hồi có giúp tầm soát ung thư gan?

Bố tôi vừa phát hiện mắc ung thư gan. Tôi cũng muốn tầm soát bệnh. Xin hỏi bác sĩ siêu âm đàn hồi khác siêu âm thông thường thế nào, có giúp tầm soát ung thư gan? (Lê Ngọc, 55 tuổi)

Trả lời:

Ung thư gan là một trong những ung thư phổ biến hàng đầu tại Việt Nam. Ung thư biểu mô tế bào gan chiếm khoảng 90% trong các loại ung thư tại gan. Một số loại khác gồm ung thư biểu mô đường mật, nguyên bào gan (thường gặp ở trẻ em).

Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không biểu hiện triệu chứng rõ rệt, các dấu hiệu dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường. Ung thư gan giai đoạn sớm có thể điều trị hiệu quả với các phương pháp như phẫu thuật cắt bỏ phần gan có khối u, ghép gan, nút mạch gan bằng hóa chất, xạ trị, hóa trị...

Ở giai đoạn trễ, triệu chứng rõ ràng hơn như sụt cân, buồn nôn, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, trướng bụng, vàng da, vàng mắt... Lúc này, việc điều trị khó khăn, thường tập trung giảm đau, giảm nhẹ triệu chứng.

Người trên 50 tuổi, mắc xơ gan, gan nhiễm mỡ, rối loạn chuyển hóa, mắc viêm gan B, C mạn tính... nên tầm soát ung thư gan theo chỉ định của bác sĩ. Tùy tình trạng, mức độ nguy cơ của mỗi người, bác sĩ có chỉ định các kỹ thuật phù hợp như xét nghiệm chỉ số ung thư gan AFP, siêu âm, chụp CT, MRI... và thời gian cụ thể.

Thời gian khuyến cáo tầm soát ung thư gan cho nhóm nguy cơ cao là mỗi 6 tháng một lần và mỗi 3 tháng đối với nhóm nguy cơ rất cao.

Siêu âm đàn hồi là kỹ thuật tiên tiến giúp đo lường trực tiếp độ cứng (hoặc độ đàn hồi) của các mô bên trong cơ thể. Trong khi đó, siêu âm thông thường chỉ tạo ra hình ảnh cấu trúc giải phẫu để quan sát kích thước, vị trí và hình dáng của các cơ quan.

Siêu âm đàn hồi giúp bác sĩ quan sát cấu trúc gan, mức độ đàn hồi, đánh giá độ thô của nhu mô gan.

Ngoài ra, xét nghiệm chỉ số ung thư gan AFP cũng có thể được chỉ định tầm soát ung thư gan. Nồng độ AFP trong máu cảnh báo tình trạng ung thư gan. Tuy nhiên, nồng độ AFP cao cũng là dấu hiệu của một số bệnh gan mạn tính (viêm gan, xơ gan) và một số ung thư khác (buồng trứng, tinh hoàn). Tùy tình trạng của mỗi người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp siêu âm, CT/MRI để chẩn đoán xác định.

Chụp CT và MRI giúp chẩn đoán, phân loại các khối u, số lượng, kích thước, tính chất u cũng như khả năng u xâm lấn mạch máu, di căn các cơ quan.

Để phòng ngừa ung thư gan, mỗi người nên tiêm vaccine viêm gan B đầy đủ, không uống nhiều rượu bia. Xây dựng chế độ ăn khoa học, đảm bảo đủ các nhóm chất tinh bột, đường, đạm, vitamin, khoáng chất... và vận động phù hợp giúp duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế các bệnh rối loạn chuyển hóa.

Đơn vị U gan, Trung tâm Ung Bướu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM