Người bệnh đái tháo đường nên ưu tiên những nhóm thực phẩm nào trong bữa ăn hằng ngày để vừa kiểm soát đường huyết hiệu quả vừa đảm bảo đủ dinh dưỡng và phòng ngừa biến chứng tim mạch? (Lê Nhung - TPHCM).
Tiến sĩ Trần Viết Thắng - Phó trưởng Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tư vấn:
Đái tháo đường là một bệnh nguy hiểm vì 2/3 số người bệnh đái tháo đường tử vong do biến chứng tim mạch; là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, suy thận mạn, đoạn chi không do chấn thương. Chế độ ăn hợp lý là nền tảng trong điều trị, chế độ dinh dưỡng khoa học sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt đường huyết và giảm thiểu các biến chứng.
Người bệnh không nhất thiết phải kiêng khem quá mức mà vẫn có thể duy trì chế độ ăn gần giống người bình thường, miễn là lựa chọn thực phẩm hợp lý, cân đối dinh dưỡng và kiểm soát khẩu phần.
Người bệnh đái tháo đường nên ưu tiên bổ sung 3 nhóm thực phẩm sau trong thực đơn hằng ngày:
1. Thịt trắng
Chất đạm nên chiếm khoảng 20-30% tổng năng lượng khẩu phần mỗi ngày. Tuy nhiên, không phải nguồn đạm nào cũng phù hợp với người bệnh đái tháo đường.
Các khuyến cáo cho người bệnh là hạn chế các loại thịt đỏ nhiều mỡ và cholesterol vì có thể làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch. Thay vào đó, người bệnh nên ưu tiên các nguồn đạm lành mạnh như thịt gia cầm bỏ da, cá, đậu nành và các loại đậu.
Đặc biệt, cá và các loại thịt trắng cung cấp protein chất lượng cao nhưng chứa ít chất béo bão hòa hơn so với thịt đỏ, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ biến chứng ở người bệnh đái tháo đường.
2. Ngũ cốc nguyên hạt
Tinh bột vẫn là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, có thể chiếm khoảng 50-65% tổng năng lượng khẩu phần. Tuy nhiên, điều quan trọng là lựa chọn loại tinh bột phù hợp.
Người đái tháo đường nên ưu tiên các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám hoặc các loại hạt nguyên cám khác thay vì gạo trắng, bánh mì trắng hay các sản phẩm tinh chế.
Ngũ cốc nguyên hạt chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất. Lớp cám tự nhiên làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.
3. Rau lá xanh giàu chất xơ
Chất xơ trong rau giúp làm chậm hấp thu đường, kéo dài cảm giác no, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe đường tiêu hóa. Đây đều là những yếu tố quan trọng trong quá trình quản lý bệnh đái tháo đường.
Tuy nhiên, người bệnh cần phân biệt rau lá xanh với các loại củ chứa nhiều tinh bột. Một số người cho rằng khoai tây hoặc các loại củ khác là rau và có thể ăn thoải mái. Thực tế, những thực phẩm này cung cấp lượng tinh bột đáng kể và có thể làm tăng đường huyết nếu sử dụng quá nhiều.
Các loại rau lá xanh như cải xanh, rau muống, rau dền, cải bó xôi, xà lách... là những lựa chọn phù hợp, nên được bổ sung thường xuyên trong bữa ăn hằng ngày.
Đối với trái cây, đây đều là những thực phẩm có chứa carbohydrate nên cần tính toán trong tổng khẩu phần ăn. Người bệnh nên ăn với lượng vừa phải, ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép hoặc sử dụng trái cây sấy khô vì những dạng này thường làm tăng lượng đường hấp thu.
