Trâm học năm nhất đại học tại TP HCM, đang cùng nhóm bạn thuê một căn chung cư gần trường. Chung cư không có quy định cấm nuôi chó, mèo, do đó các cư dân thường đưa vật nuôi đi dạo, chơi đùa cùng ở hành lang, sân và khuôn viên chung cư.
Từng bị chó cắn khiến Trâm rất sợ gần chó, mèo. Cô chủ động tránh xa hoặc luôn nhắc người nuôi không để thú cưng đến gần mình. Tuy nhiên cô đã bị mèo của chủ nhà tấn công khi người này mang theo mèo đến kiểm tra nhà. "Tôi đang ngồi ở phòng khách, con mèo chạy lại gần và bất ngờ lao vào cào chân gây xước da", Trâm kể lại.
Trâm cho biết, điều cô bất bình là khi mèo cưng gây ra vết thương cho người khác, chủ nuôi không xin lỗi, không hỗ trợ kinh phí tiêm vaccine. Họ cho rằng mèo nhà nuôi đã được tiêm vaccine đầy đủ và sức khỏe đang bình thường. Bức xúc, nhưng bảo vệ sức khỏe cho mình vẫn là quan trọng nhất, Trâm đành bỏ tiền túi đi tiêm vaccine dại. Do đã chủng ngừa đầy đủ phác đồ dại ở lần bị cắn trước, lần này, Trâm được bác sĩ chỉ định tiêm hai mũi vào ngày 0 và 3.
Bảo Trâm tiêm vaccine dại mũi thứ hai vào ngày 5/3 tại VNVC Kha Vạn Cân. Ảnh: Diệu Thuần
Chị Nguyễn Thị Toàn, 53 tuổi, phường Dĩ An (Bình Dương cũ) mới đây đưa con gái đang học lớp 8 đến VNVC Thủ Đức 2 tiêm mũi 2 vaccine dại sau khi bị chó nhà hàng xóm tấn công. Chị bức xúc với nhà hàng xóm vì nuôi chó nhưng thả rông, không rọ mõm. Chị Toàn cho biết con chó này cách đây một tháng cũng cắn con trai mình. Cả hai bé đều bị thương ở chân, phải nghỉ học để đến bệnh viện kiểm tra và tiêm vaccine.
"Chủ cũng không xin lỗi, nói chó nhà nuôi nên không thể mắc bệnh dại. Vì vậy, tôi phải bỏ hoàn toàn tiền túi ra để tiêm vaccine cho hai con", chị Toàn kể. Con gái chị đã chủng ngừa phác đồ dại khi bị mèo cào lần trước nên lần này được chỉ định tiêm thêm 2 mũi, không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Theo bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, theo quy định, người nuôi chó mèo cần đảm bảo việc nuôi dưỡng, tiêm vaccine, rọ mõm cho vật nuôi khi ra đường. Trong kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh dại, giai đoạn 2022-2030 có quy định, chủ nuôi chó mèo phải chịu mọi chi phí từ nuôi dưỡng, đến tiêu hủy khi vật nuôi thả rông bị bắt giữ. Trong trường hợp, chó mèo cắn, cào người chủ nuôi phải bồi thường vật chất cho người bị hại và chịu hình phạt trước pháp luật.
Song, hiện vẫn còn nhiều người thờ ơ, không thực hiện đúng quy định, không tiêm vaccine cho chó mèo, thả rông ngoài đường và không rọ mõm và gây thương tích, nguy cơ lây bệnh dại cho người khác. Bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần 100% với các triệu chứng bồn chồn, kích thích, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ...
Trước việc các tỉnh thành như Đà Nẵng, Hà Nội, Lâm Đồng có cảnh báo và tăng cường giám sát bệnh dại khi chó mắc bệnh dại cắn liên tiếp nhiều người, bác sĩ Đạt khuyến cáo mọi người nên nâng cao cảnh giác. Đối với người nuôi cần tiêm đầy đủ vaccine dại cho chó mèo, không thả rông, không để vật nuôi tiếp xúc với người lạ. Đối với trẻ em, người lớn cần giám sát chặt chẽ, không để trẻ chơi đùa, trêu chọc chó mèo, nhất là động vật không rõ nguồn gốc hoặc không được tiêm phòng.
Theo quy định của Bộ Y tế, dù chó đã tiêm vaccine dại, người bị chó cắn, cào, liếm vẫn cần tiêm đầy đủ vaccine dại. Ảnh: Diệu Thuần
Dù chó, mèo đã tiêm phòng, theo quy định của Bộ Y tế, khi có vết cào, cắn của chó, mèo, mọi người vẫn cần tiêm đầy đủ vaccine dại. Khi có vết thương, nên xử lý bằng cách rửa sạch dưới vòi nước chảy liên tục ít nhất trong 15 phút, sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc dung dịch i-ốt, sau đó đi tiêm phòng dại càng sớm càng tốt. "Bệnh dại không có cơ hội thứ hai. Tiêm vaccine dại là biện pháp phòng bệnh duy nhất hiện nay", bác sĩ Đạt chia sẻ, đồng thời khuyến cáo, tuyệt đối không nặn máu, chà xát mạnh hay áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.
Hiện Việt Nam lưu hành hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), có thể tiêm trước phơi nhiễm và sau phơi nhiễm. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng trí nhớ, thần kinh.
Với trường hợp tiêm sau phơi nhiễm (bị cắn, cào, liếm), nếu chưa chủng ngừa dại trước đó cần tiêm 5 mũi ở đường tiêm bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28 hoặc 8 mũi trong da vào các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp con vật có biểu hiện dại, không theo dõi được con vật, hoặc vết thương ở gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu chi... cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Trường hợp tiêm vaccine dại trước phơi nhiễm phác đồ gồm ba mũi ở bắp hoặc trong tiêm trong da. Trường hợp đã tiêm đủ phác đồ dại trước phơi nhiễm và sau phơi nhiễm ở lần trước, nếu bị cắn, cào, liếm sau chỉ cần tiêm 2 mũi vào ngày 0, 3 và không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
