Tôi hay sử dụng đậu xanh nấu nước uống thay vì dùng đậu đen. Xin bác sĩ tư vấn công dụng của loại hạt này và dùng hằng ngày thay nước lọc được không? (Lê Bích Ngọc, Mỹ Đình, Hà Nội).
Bác sĩ Nguyễn Trọng Tín - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3 tư vấn:
Đậu xanh là loại thực phẩm quen thuộc trong bếp của nhiều gia đình Việt. Không chỉ là nguyên liệu tạo nên những món ăn thơm ngon, bổ dưỡng, đậu xanh còn được y học cổ truyền xem như một vị thuốc quý với nhiều công dụng cho sức khỏe.
Loại hạt này được ví như "vàng xanh" trong các loại ngũ cốc. Y học hiện đại đánh giá đậu xanh là một kho tài nguyên chất chống oxy hóa mạnh mẽ, chứa axit phenolic, flavonoid, axit caffeic, axit cinnamic và nhiều dưỡng chất khác. Các nghiên cứu cho thấy các chất chống oxy hóa trên có khả năng ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư phổi và dạ dày do các gốc tự do.
Nhờ đó, đậu xanh cũng có khả năng củng cố hệ miễn dịch, giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng và u xơ tuyến tiền liệt, phòng ngừa bệnh tim, hỗ trợ huyết áp.
Ngoài ra, theo y học cổ truyền, đậu xanh có các tác dụng sau:
1. Thanh nhiệt, giải độc, làm mát cơ thể
Đậu xanh thuộc nhóm thực phẩm có tính hàn, tác dụng chính là thanh nhiệt. Vì vậy, uống nước đậu xanh hoặc ăn chè đậu xanh có thể giúp cơ thể hạ nhiệt, giải độc trong những ngày nắng nóng. Đây cũng là lý do dân gian thường dùng đậu xanh để “giải nhiệt” hoặc chế biến các món ăn thanh mát cho mùa hè.
2. Hỗ trợ giải rượu
Theo y học cổ truyền, rượu có tính đại nhiệt, khi uống nhiều dễ làm tổn thương tỳ vị, gây nóng trong và nhiều rối loạn tiêu hóa. Đậu xanh có khả năng giải trừ nhiệt độc, nên cháo đậu xanh là “bài thuốc” dân gian được sử dụng để giải rượu.
Bạn có thể ninh nhừ đậu xanh dùng cả cái và nước không chỉ giúp thanh nhiệt mà còn kiện tỳ, hỗ trợ phục hồi hệ tiêu hóa sau khi dung nạp quá nhiều đồ ăn cay nóng, béo ngọt trong tiệc tùng.
3. Giảm viêm, hỗ trợ trị mụn lở
Nước đậu xanh hoặc chè đậu xanh được nhiều người sử dụng để giảm các tình trạng mụn nhọt, lở miệng do tính thanh nhiệt, tiêu viêm. Đậu xanh cũng có thể nấu chung với các nguyên liệu có tính hàn khác như rau má, nước dừa… để tăng khả năng giải độc.
Từ các công dụng trên, bạn uống nước đậu xanh đúng cách có thể thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ bệnh tật rất tốt. Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng thực phẩm này.
Lưu ý khi dùng đậu xanh
- Người có tỳ vị hư hàn - thường xuyên lạnh bụng, dễ đầy hơi, khó tiêu khi ăn đồ lạnh không nên uống nước đậu xanh quá thường xuyên.
- Khi ăn hải sản, ốc, lươn hoặc các thực phẩm hàn khác mà dùng thêm đậu xanh dễ gây mất cân bằng âm dương, dẫn đến đau bụng, khó tiêu.
- Tránh sử dụng đậu xanh khi bụng đói vì có thể gây đau bụng. Để phát huy tối đa lợi ích mà không gây tác dụng phụ, bạn chỉ nên ăn 2-3 lần mỗi tuần, không nên dùng hằng ngày.
