Hàng loạt các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) đã được thực hiện trong thời gian gần đây, giúp các doanh nghiệp có tiềm lực mở rộng quỹ đất, đặc biệt là quỹ đất "vàng" khu vực trung tâm.
Những thương vụ đắt giá
Tập đoàn Bất động sản Phát Đạt vừa công bố chủ trương nhận chuyển nhượng cổ phần doanh nghiệp sở hữu dự án nhà ở thương mại tại khu đất "vàng" số 239 Cách Mạng Tháng Tám, Phường Bàn Cờ, TPHCM. Dự kiến tổng mức đầu tư vào dự án này khoảng 5.500 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026-2030.
Đây không phải là lần đầu tiên "ông lớn" này quan tâm đến các quỹ đất khu trung tâm thành phố, bên cạnh việc đẩy mạnh phát triển nhiều dự án tại khu vực miền Trung và các tỉnh lân cận TPHCM. Vào cuối năm ngoái, công ty cũng đã có chủ trương mua lại bất động sản tại số 61 Cao Thắng, Quận 3 (cũ), với giá trị không vượt quá 650 tỷ đồng.
Ngược lại, doanh nghiệp này cũng muốn bán toàn bộ cổ phần một công ty con là chủ đầu tư dự án bất động sản tại số 223-225 Trần Phú, Đà Nẵng. Dự án này được giới thiệu có 3 mặt tiền đắt giá hướng về sông Hàn, vốn đầu tư hơn 2.900 tỷ đồng.
Một số thương vụ M&A gần đây diễn ra quanh Khu đô thị mới Thủ Thiêm (Ảnh: Hải Long).
Tại khu vực quận 2 cũ, Tập đoàn Keppel Land (Singapore) đã chuyển nhượng toàn bộ 42% cổ phần tại Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc City - đơn vị phát triển dự án Palm City (Quận 2 cũ) - cho Công ty cổ phần Gateway Thủ Thiêm. Thương vụ này có giá trị 2.612 tỷ đồng.
Quỹ đất hơn 9,6ha trên mặt tiền đường Mai Chí Thọ cũng được cho là đã sang tay ông lớn đang phát triển dự án dưới chân cầu Ba Son, trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Một giao dịch khác là Tập đoàn UOA Group (Malaysia) chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất "vàng" tại phường Tân Định, TPHCM. Theo kế hoạch, UOA sẽ phát triển dự án văn phòng hạng A tại đây.
Công ty hạ tầng Gelex cũng đang có kế hoạch mua lại toàn bộ phần vốn góp của Savico tại khu dân cư cao cấp Cần Giờ, quy mô gần 30ha tại xã Cần Giờ, TPHCM, với giá chuyển nhượng hơn 619 tỷ đồng.
Đất "sạch" được ưu tiên
Theo thống kê của JLL, tổng giá trị các thương vụ M&A trong lĩnh vực bất động sản đạt khoảng 2,4 tỷ USD trong 11 tháng qua. Bất động sản nhà ở dẫn đầu khi chiếm hơn 70% tổng giá trị giao dịch, tiếp theo là phân khúc thương mại và nghỉ dưỡng.
JLL cho biết việc bất động sản nhà ở chiếm tỷ trọng lớn cho thấy nhu cầu “xây dựng quỹ đất” ngày càng mạnh mẽ từ các nhà đầu tư. Xu hướng này trở nên cấp thiết trong bối cảnh nguồn cung đất sạch hạn chế và thủ tục pháp lý ngày càng siết chặt theo hướng minh bạch.
Dòng vốn đầu tư đang tập trung vào những dự án có tính minh bạch pháp lý cao, đặc biệt là các quỹ đất thương mại đã được chấp thuận quy hoạch, có đầy đủ giấy tờ về quyền sử dụng đất và lộ trình triển khai xây dựng rõ ràng.
Từ tháng 4, chính sách cho phép thỏa thuận quyền sử dụng đất không phải đất ở để phát triển dự án nhà ở thương mại đã mở ra cơ hội lớn cho việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nhất là từ đất công nghiệp và đất nông nghiệp. JLL đánh giá quy định này sẽ tiếp tục thúc đẩy hoạt động M&A trong phân khúc nhà ở.
Trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, doanh nghiệp bất động sản đã xem M&A như chiến lược then chốt nhằm duy trì tăng trưởng. Nhiều tập đoàn sau tái cơ cấu đang đẩy mạnh mở rộng danh mục đầu tư thông qua các thương vụ sáp nhập và mua bán tài sản.
Đơn vị tư vấn khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý của tài sản, đặc biệt là giấy tờ quyền sử dụng đất và các giấy phép liên quan, đồng thời hoàn thiện báo cáo thẩm định pháp lý chi tiết để tăng tính hấp dẫn với nhà đầu tư.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần thực hiện định giá chuyên nghiệp theo chuẩn mực quốc tế và cập nhật thường xuyên để phản ánh đúng giá trị thị trường, vì đây là yếu tố quan trọng trong quá trình đàm phán. Doanh nghiệp cũng nên mở rộng xem xét các mô hình hợp tác khác nhau, từ liên doanh, hợp tác chiến lược đến chuyển nhượng toàn bộ tài sản.
