Theo kinh nghiệm lâm sàng của nhiều bác sĩ, những người có tuổi thọ ngắn hơn thường có một số điểm giống nhau. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa của cơ thể.
Dưới đây là 6 “điểm chung” thường gặp.
1. Chất lượng giấc ngủ kém
Mất ngủ là vấn đề phổ biến ở người cao tuổi. Khi tuổi tác tăng lên, nhịp sinh học ngày - đêm của cơ thể thay đổi, khiến nhiều người khó ngủ, ngủ nông hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm.
Thiếu ngủ kéo dài có thể làm suy giảm miễn dịch, giảm trí nhớ và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Một số nghiên cứu cho thấy, người cao tuổi ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 9 giờ mỗi đêm có nguy cơ tử vong cao hơn đáng kể so với nhóm ngủ 7-8 giờ.
Vì vậy, việc duy trì thói quen ngủ lành mạnh rất quan trọng. Người lớn tuổi nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ, hạn chế ngủ trưa quá lâu, đồng thời giữ môi trường ngủ yên tĩnh và thoải mái.
2. Ít vận động
Thiếu vận động là yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến tuổi thọ. Nhiều người lớn tuổi vì lo ngại chấn thương hoặc do sức khỏe giảm sút nên giảm hoạt động thể chất, thậm chí nằm nhiều.
Tuy nhiên, vận động hợp lý có thể tăng cường thể lực và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.
Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi duy trì 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần có thể sống dài hơn trung bình 3-5 năm so với những người ít vận động.
Tập luyện còn giúp cải thiện chức năng tim phổi, tăng sức mạnh cơ bắp, nâng mật độ xương và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Những hình thức vận động phù hợp có thể là đi bộ, thái cực quyền hoặc bơi lội.
3. Chế độ ăn uống không hợp lý
Không ít người cao tuổi gặp vấn đề về dinh dưỡng. Một số người ăn uống quá kén chọn, khiến khẩu phần mất cân bằng. Một số khác lại ăn kiêng quá mức, dẫn đến thiếu dinh dưỡng.
Ngoài ra, cũng có người thích thức ăn nhiều dầu mỡ, muối hoặc đường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Chế độ ăn hợp lý giúp duy trì chức năng cơ thể và làm chậm quá trình lão hóa. Người cao tuổi nên đa dạng thực phẩm, tăng lượng protein, ăn nhiều rau củ và trái cây tươi, đồng thời hạn chế muối và chất béo.
Nếu mắc bệnh mạn tính, chế độ ăn cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.
4. Ít giao tiếp xã hội
Cô lập xã hội được xem là “kẻ giết người thầm lặng” đối với sức khỏe người cao tuổi.
Khi tuổi tác tăng, nhiều người có xu hướng thu hẹp vòng giao tiếp, thậm chí sống một mình trong thời gian dài. Điều này dễ dẫn đến trầm cảm, lo âu, đồng thời làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và bệnh tim mạch.
Một số nghiên cứu cho thấy người cao tuổi có đời sống xã hội tích cực thường sống lâu hơn trung bình 4-5 năm so với những người sống cô lập.
Vì vậy, người lớn tuổi nên tham gia hoạt động cộng đồng, gặp gỡ bạn bè hoặc giữ liên lạc với gia đình. Ngay cả khi khó di chuyển, việc trò chuyện qua điện thoại hay video cũng giúp duy trì kết nối xã hội.
5. Không kiểm soát tốt bệnh mạn tính
Các bệnh như tăng huyết áp, tiểu đường và bệnh tim mạch rất phổ biến ở người cao tuổi.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, chúng có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng.
Một số người lớn tuổi có tâm lý ngại đi khám, hoặc tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều mà không có chỉ định của bác sĩ. Những hành vi này có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ đột tử.
Các chuyên gia khuyến cáo người cao tuổi nên khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và kết hợp chế độ ăn uống, vận động phù hợp để kiểm soát bệnh hiệu quả.
6. Tâm lý tiêu cực
Tình trạng tinh thần cũng ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ. Một số người cao tuổi mất hứng thú với cuộc sống, sống thụ động hoặc thường xuyên rơi vào trạng thái lo âu, buồn chán.
Tâm lý tiêu cực không chỉ làm giảm chất lượng sống mà còn đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng cơ thể.
Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi có tinh thần lạc quan thường sống lâu hơn 7-10 năm so với những người bi quan.
Vì vậy, việc duy trì thái độ sống tích cực, tìm niềm vui trong cuộc sống, theo đuổi sở thích hoặc tham gia các hoạt động có ý nghĩa như học hỏi, làm tình nguyện có thể giúp kéo dài tuổi thọ.
Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào một yếu tố
Ngoài 6 yếu tố trên, nhiều thói quen khác cũng có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ như hút thuốc, uống rượu quá mức hoặc môi trường ô nhiễm.
Các nghiên cứu cho thấy ngay cả khi bỏ thuốc lá sau tuổi 65, tuổi thọ trung bình vẫn có thể tăng thêm 3-5 năm.
Tuy vậy, mỗi người có tình trạng sức khỏe và yếu tố di truyền khác nhau. Có những người sống thọ dù vẫn có một vài thói quen chưa tốt, trong khi người khác dù sống lành mạnh vẫn có thể mắc bệnh.
Điều quan trọng không phải là lo lắng quá mức, mà là quản lý sức khỏe một cách khoa học, dưới sự tư vấn của bác sĩ.
Sống lâu nhưng cũng cần sống khỏe
Trường thọ không chỉ là sống lâu mà còn là sống có chất lượng. Một tuổi già lý tưởng không chỉ kéo dài về thời gian mà còn cần sự khỏe mạnh, niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống.
Để đạt được điều đó, người cao tuổi cần duy trì thói quen sống lành mạnh, tinh thần tích cực và đời sống tinh thần phong phú.
Đồng thời, gia đình và xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Con cái nên quan tâm nhiều hơn đến sinh hoạt của cha mẹ, cộng đồng nên tạo ra nhiều hoạt động phù hợp cho người cao tuổi, còn hệ thống y tế cần cung cấp dịch vụ chăm sóc thuận tiện hơn.
Khi cá nhân, gia đình và xã hội cùng chung tay, người cao tuổi mới có thể tận hưởng một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và đầy phẩm giá trong những năm tháng cuối đời.
Nguồn và ảnh: Kknews
