Mới đây, tại diễn đàn dành cho cộng đồng chơi pickleball, một phụ nữ chia sẻ “kiếp nạn” khi tham gia môn thể thao này trong thời tiết lạnh.
Theo lời kể của người bệnh, vừa ra sân, chưa kịp khởi động, chị đánh đúng 3 quả thì đổ gục xuống sân. Cơ vùng lưng bị co rút dữ dội khiến chị không thể đi lại bình thường, phải chuyển sang chế độ “vừa đi vừa bò, không cúi được, vệ sinh cá nhân đều phải đứng”.
Trao đổi với PV VietNamNet, TS. BS Ma Ngọc Thành (Khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) cho biết, trường hợp của người phụ nữ trên không hiếm gặp. Nguyên nhân chính của tình trạng co cơ cấp tính là người chơi không khởi động trước khi vận động mạnh, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh.
“Khi chưa khởi động, lưu lượng máu tưới đến các nhóm cơ còn thấp, cơ thiếu oxy, các sợi cơ kém đàn hồi, rất dễ bị co cứng, chuột rút. Bên cạnh đó, phản xạ thần kinh, cơ chưa sẵn sàng cho vận động cường độ cao, phản xạ chậm và không đồng bộ cũng làm tăng nguy cơ co cơ cục bộ”, Tiến sĩ Thành nói.
Một nguyên nhân khác là mất cân bằng điện giải. Việc co cơ nhanh, nhiều lần trong thời gian ngắn khiến cơ thể mất nước, rối loạn điện giải, dẫn đến tình trạng co cơ không kiểm soát.
“Vận động mạnh mà không khởi động có thể gây rách cơ, tụ máu trong cơ, thậm chí để lại di chứng nếu xử lý không đúng cách”, Tiến sĩ Thành cảnh báo.
Theo các chuyên gia, pickleball tuy dễ tiếp cận nhưng vẫn là môn thể thao có nhiều động tác xoay người, bật nhảy, phản xạ nhanh. Điều này đòi hỏi hệ cơ - xương - khớp phải được chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi thi đấu.
Việc chủ quan cho rằng pickleball “nhẹ nhàng”, không cần khởi động là sai lầm phổ biến, đặc biệt ở người trung niên hoặc người ít vận động trước đó.
Để hạn chế chấn thương, người chơi pickleball cần dành 10-15 phút khởi động trước khi chơi. Các bài khởi động nên bao gồm:
Khởi động toàn thân: đi bộ nhanh hoặc chạy bước nhỏ tại chỗ 3-5 phút để làm nóng cơ thể.
Xoay khớp: xoay cổ, vai, khuỷu tay, cổ tay, hông, gối và cổ chân theo vòng tròn, mỗi động tác 10-15 lần.
Giãn cơ động: giãn cơ lưng, cơ đùi trước, sau, cơ bắp chân, cơ vai và cánh tay bằng các động tác kéo giãn nhẹ nhàng.
Làm quen vận động chuyên môn: vung tay mô phỏng động tác đánh bóng, di chuyển ngang sân với tốc độ chậm.
“Mục tiêu của khởi động là giúp cơ sẵn sàng hoạt động, tăng lưu thông máu và cải thiện phản xạ thần kinh, cơ trước khi bước vào vận động mạnh”, TS Thành nói.
Những sai lầm cần tránh khi bị co cơ
Theo TS Thành, nhiều người mắc sai lầm khi thấy đỡ đau liền tiếp tục vận động sau khi nghỉ ngắn. Thực tế, lúc này cơ vẫn đang thiếu máu, tồn đọng các chất chuyển hóa, nếu tiếp tục vận động sẽ khiến tổn thương nặng hơn và dễ tái phát nhiều lần.
Một sai lầm khác nhiều người thường mắc phải là chườm nóng ngay khi bị co cơ. Dù tạo cảm giác dễ chịu, chườm nóng có thể làm tăng phù nề đối với người bệnh, nhất là trong trường hợp rách cơ, tụ máu.
Do đó, TS Thành khuyến cáo, khi gặp tình trạng co cơ, người chơi cần ngừng vận động ngay, nghỉ ngơi, massage nhẹ nhàng vùng cơ bị tổn thương, chườm ấm hết co cơ thì chuyển sang chườm lạnh trong 24-48 giờ đầu, giúp giảm viêm, giảm phù nề. Một số trường hợp có thể cần dùng thuốc giảm đau, giãn cơ, bù nước và điện giải theo chỉ định của bác sĩ.
“Khởi động không chỉ là thói quen mà là yếu tố bắt buộc để chơi thể thao an toàn”, TS Thành nhấn mạnh.
