Căn bệnh suy thận đang là một trong những gánh nặng y tế toàn cầu. Theo dữ liệu từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (Global Burden of Disease), hiện có khoảng 850 triệu người sống chung với các biến chứng suy thận. Các chuyên gia dự báo đến năm 2040, tình trạng suy thận mạn có thể vươn lên nhóm 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới và đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng.
Một trong những lý do dẫn đến tình trạng này là nhiều người đang vô tư làm những hành vi phá thận mà không biết. Nhắc đến nguyên nhân suy thận, chỉ nghĩ tới nhịn tiểu, uống nhiều bia rượu mà không hay 5 thói quen buổi tối dưới đây dẫn tới suy thận còn nhanh hơn nhịn tiểu:
1. Thức khuya kéo dài
Bác sĩ Ngụy Tông Kiệt tại Khoa Niệu học, Bệnh viện Đa khoa trực thuộc Đại học Y khoa Trùng Khánh (Trung Quốc) cho biết, thức khuya tàn phá chức năng bài tiết cực kỳ khốc liệt, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận sớm. Việc duy trì thời lượng ngủ ít hơn 5 tiếng mỗi đêm khiến tốc độ lọc cầu thận suy giảm hơn 30% chỉ sau một thời gian ngắn.
Ảnh minh họa
Khi thức quá khuya, nhịp sinh học bị đảo lộn làm cơ thể tiết ra quá mức adrenaline cùng cortisol khiến huyết áp tăng cao. Áp lực máu này dội thẳng vào các cầu thận gây xơ hóa, biến dạng và làm suy thận tiến triển nhanh chóng qua tình trạng rò rỉ protein niệu nghiêm trọng.
2. Ăn vặt đêm muộn bằng đồ nhiều muối, dầu mỡ
Thói quen thưởng thức đồ nướng, lẩu hay mì ăn liền trước khi đi ngủ là con đường ngắn nhất làm kiệt quệ hệ bài tiết và dẫn đến suy thận. Những món ăn này chứa hàm lượng natri và đạm rất cao, gây tích tụ nước và bắt bộ lọc phải làm việc tăng ca kịch liệt giữa đêm để đào thải chất thải chuyển hóa.
Việc dung nạp quá nhiều gia vị đậm đà cùng chất béo vào đêm muộn khiến các mạch máu nhỏ bị xơ vữa. Theo thời gian, gánh nặng bài tiết liên tục này sẽ tàn phá tế bào mô, biến các tổn thương nhẹ thành suy thận mãn tính vô cùng khốc liệt.
Ảnh minh họa
3. Uống quá nhiều nước sát giờ ngủ
"Dù bổ sung nước là tốt, nhưng nạp một lượng lớn chất lỏng hay cà phê, trà đặc ngay trước khi đi ngủ lại làm tăng nguy cơ suy thận do quá tải bài tiết", bác sĩ Ngụy Tông Kiệt cảnh báo.
Theo ông, việc này tạo ra gánh nặng lọc quá mức cho cầu thận và dẫn đến tình trạng đi tiểu đêm liên tục. Tiểu đêm không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ sâu mà còn tạo ra những dao động huyết áp đột ngột trong đêm, làm tổn thương vĩnh viễn các mao mạch nhạy cảm và làm tình trạng suy thận nặng thêm.
4. Uống rượu bia buổi tối để dễ ngủ
Nhiều người có thói quen nhâm nhi vài ly rượu hoặc bia vào ban đêm với suy nghĩ giúp ngủ ngon hơn, nhưng đây lại là đòn tàn phá trực tiếp dẫn đến suy thận.
Cồn khi vào cơ thể sẽ ức chế hormone chống bài niệu, làm cơ thể rơi vào trạng thái mất nước nghiêm trọng và khiến nồng độ axit uric trong máu tăng vọt. Axit uric kết tủa thành các tinh thể lắng đọng tại ống thận gây tắc nghẽn và viêm nhiễm mãn tính. Đồng thời, việc thận phải gồng mình chuyển hóa độc tố từ cồn trong suốt cả đêm sẽ làm suy giảm nhanh chóng chức năng lọc máu cơ bản.
5. Tập thể dục cường độ cao vào buổi tối
Nhiều người chọn chạy bộ hoặc tập nặng vào đêm muộn để bù cho cả ngày làm việc, nhưng việc này kích thích mạnh hệ thần kinh giao cảm, làm tăng huyết áp và cản trở lưu lượng máu nuôi dưỡng tế bào, làm tăng nguy cơ suy thận cấp tính. Nồng độ axit lactic cùng nitơ urê tăng vọt trong quá trình vận động nặng buộc bộ lọc phải gồng mình xử lý.
Ảnh minh họa
Bác sĩ Ngụy Tông Kiệt nói thêm: "Đáng lo ngại hơn, tập luyện quá sức buổi tối dễ dẫn đến hội chứng tiêu cơ vân. Lượng lớn myoglobin giải phóng từ cơ bị tổn thương sẽ tràn vào máu, làm tắc nghẽn các ống lọc và gây ra suy thận cấp nguy hiểm đến tính mạng".
Ông khuyến nghị nên thay bằng các bài tập nhẹ nhàng như yoga, đi bộ để cải thiện giấc ngủ. Nếu nước tiểu chuyển sang màu trà sẫm sau khi tập, hãy cảnh giác với chứng tiêu cơ vân và tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
Nguồn và ảnh: Sohu, Healthy China, EDH
