Một trường hợp sốc nhiệt nặng kèm biến chứng ly giải cơ, tổn thương gan, thận và tụy vừa được các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố cứu sống sau gần 3 tuần điều trị tích cực, cảnh báo nguy cơ tai nạn sức khỏe nghiêm trọng ở trẻ trong mùa nắng nóng.
Sốc nhiệt khi chơi bóng dưới nắng, tổn thương đa cơ quan
Khoảng 11h15 ngày 03/05, khoa Cấp cứu tiếp nhận bệnh nhi Tr. X. V (15 tuổi, TP.HCM) trong tình trạng rối loạn tri giác sau khi chơi bóng ngoài trời nắng.
Theo gia đình, trẻ thường xuyên đá bóng từ 17h đến 20h mỗi ngày tại câu lạc bộ, riêng cuối tuần có tập thêm buổi sáng. Sáng cùng ngày, khi đang vận động dưới trời nắng, trẻ đột ngột mệt lả, ngất xỉu, vã mồ hôi nhiều.
Bệnh nhân sốc nhiệt nặng, tổn thương gan, tụy, thận cấp. Ảnh: BVCC
Sau sơ cứu ban đầu tại trạm y tế, bệnh nhi được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng lơ mơ, sốt cao 40 độ C, thở nhanh, mạch yếu, huyết áp khó đo.
Các xét nghiệm cho thấy tình trạng toan chuyển hóa nặng, tăng lactate máu, tổn thương gan với men gan tăng rất cao, suy thận cấp, tổn thương tụy và đặc biệt là ly giải cơ nặng với chỉ số CK và myoglobin tăng đột biến.
Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị sốc nhiệt nặng biến chứng suy đa cơ quan – tình trạng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.
Lọc máu liên tục, hồi sức tích cực giúp cứu sống bệnh nhi
Trong quá trình điều trị, bệnh nhi phải truyền đến 12 lít dịch điện giải để ổn định huyết động, kết hợp thuốc vận mạch. Tuy nhiên, tình trạng sốt cao kéo dài và các chỉ số viêm tiếp tục tăng mạnh, nguy cơ suy đa cơ quan tiến triển nặng.
Ê-kíp điều trị đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp hồi sức tích cực như lọc máu liên tục, kháng sinh, truyền máu và chế phẩm máu, điều chỉnh toan kiềm, hỗ trợ chức năng gan – thận, đồng thời bổ sung các thuốc bảo vệ tế bào.
Sau gần 3 tuần điều trị, bệnh nhi dần hồi phục, được cai máy thở, tỉnh táo trở lại. Chức năng gan, thận và tụy cải thiện rõ rệt và trở về gần mức bình thường. Trường hợp này cho thấy hiệu quả của việc can thiệp sớm, đặc biệt là vai trò của kỹ thuật lọc máu liên tục trong điều trị sốc nhiệt nặng.
Cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt ở trẻ trong mùa nắng nóng
Từ ca bệnh trên, các bác sĩ cảnh báo sốc nhiệt có thể xảy ra khi trẻ vận động cường độ cao trong môi trường nắng nóng, đặc biệt nếu không được bổ sung đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý. Tình trạng này có thể tiến triển nhanh, gây tổn thương nhiều cơ quan như não, gan, thận, cơ và hệ tuần hoàn.
Để phòng tránh sốc nhiệt ở trẻ, phụ huynh cần lưu ý cho trẻ vui chơi, tập luyện ở nơi thoáng mát, hạn chế vận động ngoài trời vào thời điểm nắng gắt. Nếu phải tập luyện, cần cho trẻ làm quen dần với môi trường nóng, mặc trang phục nhẹ, sáng màu, đội mũ rộng vành và bổ sung đủ nước.
Thời gian tập luyện nên được kiểm soát, mỗi lần không quá 20–25 phút, tối đa 45–60 phút mỗi ngày, xen kẽ nghỉ ngơi ở nơi râm mát. Khi trẻ có dấu hiệu mệt, chóng mặt, cần ngừng hoạt động ngay và đưa vào nơi mát để theo dõi.
Ngoài ra, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý không để trẻ một mình trong ô tô đóng kín dưới trời nắng – tình huống có thể gây sốc nhiệt nhanh chóng và nguy hiểm đến tính mạng.
