(Ảnh minh họa: Hạ Vũ).
Việt Nam có quy mô dân số khoảng hơn 101 triệu dân, nhóm dân số từ 18 đến 35 tuổi hiện chiếm khoảng 30 - 32% tổng dân số Việt Nam, tương đương trên 30 triệu người. Đây là lực lượng lao động trẻ năng động, có nhu cầu nhà ở rất lớn tại các khu đô thị và vùng công nghiệp trọng điểm.
Tuy nhiên, khả năng sở hữu nhà ở của đa số người trẻ vẫn rất hạn chế bởi nguồn cung hạn chế và giá liên tăng cao, vượt xa khả năng chi trả thực tế của người lao động.
Tại hội thảo “Đòn bẩy tài chính hiệu quả - Người trẻ sở hữu nhà”, do Báo Thanh tra tổ chức sáng ngày 26/6, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết các khảo sát về thị trường bất động sản gần đây cho thấy người trẻ khoảng 22 đến 40 tuổi đang trở thành nhóm khách hàng chủ lực trên thị trường nhà ở, thay thế dần nhóm trung niên.
Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng). (Nguồn: Báo Thanh Tra).
"TP HCM có hơn 10 triệu dân, trong đó 55% là dân số trẻ, ước tính khoảng 30% trong nhóm này (tương đương 1,6 triệu người) có nhu cầu mua nhà ở. Đây thực sự là một nguồn cầu khổng lồ đối với thị trường bất động sản. Rõ ràng nhu cầu sở hữu nhà của người trẻ tại Việt Nam đang ở mức cao chưa từng có, cả về số lượng lẫn tỷ trọng trong cơ cấu người mua nhà”, ông Hưng nhấn mạnh.
Tuy nhiên ông Hưng dẫn chứng thêm, để mua được một căn nhà trung bình có diện tích 70 m2, giá bán khoảng 3 - 4 tỷ đồng/căn tại các đô thị lớn, người trẻ phải cần tới 20 - 25 năm tích lũy thu nhập. Con số này cho thấy tỷ lệ giá nhà/thu nhập ở Việt Nam thuộc nhóm rất cao.
Thực tế cho thấy phần lớn cặp vợ chồng trẻ ở đô thị có thu nhập trung bình 20 - 30 triệu đồng/tháng đều phải thuê nhà hoặc sống cùng gia đình. Rất ít người đủ tích lũy mua nhà thương mại khi chạm ngưỡng 30 tuổi nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ gia đình hoặc các chương trình tín dụng ưu đãi.
Nguồn cung bất động sản hiện vẫn còn hạn chế và giá liên tục tăng cao. Đại diện cơ quan quản lý nhận định nguyên nhân là các dự án gặp khó khăn trong thủ tục đầu tư, thủ tục chuẩn bị đầu tư, triển khai thực hiện dự án ở nhiều địa phương còn chậm; doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, cả tín dụng lẫn trong phát hành và thanh toán trái phiếu…
Thị trường nhà ở chủ yếu gồm hai nhóm là nhà ở thương mại (chủ yếu là bán) và nhà ở xã hội (bán, cho thuê mua, cho thuê) nhưng hiện nay thiếu vắng các mô hình như thuê dài hạn, thuê mua linh hoạt… vốn có thể là giải pháp cho người trẻ mới lập nghiệp.
Mặt khác, người trẻ khó có nhà ở còn do rào cản về tài chính cá nhân, cũng như rào cản tín dụng. Ngân hàng sẵn sàng cho vay mua nhà nhưng lãi suất cho vay thương mại hiện vẫn khá cao, thời hạn vay chưa đủ dài so với nhu cầu, khả năng thanh toán.
“Thực tế cho thấy chỉ khi có các gói ưu đãi, lãi suất thấp từ 5 đến 6%/năm và cố định trong thời gian đầu thì người trẻ mới mạnh dạn tính chuyện vay mua nhà. Người trẻ rất cần các khoản vay dài 20 - 30 năm để giảm áp lực trả nợ hàng tháng”, ông Hưng nói.
3 điểm tựa để người trẻ có thể thực hiện đòn bẩy tài chính
TheoTS. Vũ Đình Ánh, có 5 loại đòn bẩy tài chính gồm: Sử dụng tiền của người khác; sử dụng kinh nghiệm của người khác; sử dụng ý tưởng của người khác; sử dụng thời gian của người khác; sử dụng công việc của người khác.
Nhiều bạn trẻ ngày nay chưa đến 35 tuổi đã sở hữu 2 - 3 căn nhà. Nguồn tiền có thể từ cha mẹ, từ sự hỗ trợ của gia đình - đó cũng là một dạng đòn bẩy tài chính. Nhưng quan trọng là các bạn trẻ phải hiểu rõ mình mua nhà để ở hay để đầu tư. Nhiều người đang mua đến căn nhà thứ 3, thứ 4 nhưng vẫn thuê nhà để ở vì mục tiêu đầu tư.
Thực tế là khoảng cách thu nhập của người lao động so với giá bất động sản hiện nay rất xa. Nếu chỉ dựa vào tiền tiết kiệm từ thu nhập, bạn trẻ sẽ phải làm việc 20 - 25 năm không chi tiêu mới đủ mua nhà.
TS. Vũ Đình Ánh. (Nguồn: Báo Thanh Tra).
Để thực hiện đòn bẩy tài chính, TS. Vũ Đình Ánh đã đưa ra 3 điểm tựa cụ thể. Thứ nhất là lựa chọn căn nhà phù hợp. Với bối cảnh hiện tại, khả năng giá bất động sản giảm sâu là rất thấp. Vậy nên hãy lựa chọn một căn nhà phù hợp với nhu cầu và khả năng của bản thân, trước khi quyết định có nên sử dụng đòn bẩy tài chính hay không.
Thứ hai là phải lựa chọn đối tác tài chính phù hợp. Không ít người đã từng nghe chuyện đi vay nóng, vay xã hội đen hay tín dụng đen để mua nhà, nhưng vẫn có những trường hợp buộc phải vay "nóng" để kịp thanh toán nợ đến hạn rồi không thể trả được.
Chuyên gia lưu ý "khi làm việc với các tổ chức tài chính, cần xem kỹ hợp đồng có điều khoản gia hạn hay không? Nếu không trả kịp thì chuyện gì sẽ xảy ra? Điều gì sẽ diễn ra nếu đột nhiên có biến cố như mất việc, bệnh tật.. Những yếu tố này sẽ khiến người vay phải xoay xở bằng mọi cách, kể cả vay nóng để duy trì nghĩa vụ trả nợ mua nhà".
Cuối cùng là lựa chọn phương án tài chính phù hợp - một kỹ năng sống còn. Người trẻ phải quản lý được tài chính cá nhân của mình trước khi ra quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính.
