Liều thuốc đánh tan nhồi máu não
Ông L.T.S (61 tuổi, trú tại Thường Tín, Hà Nội) vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Thường Tín trong tình trạng yếu liệt nửa người phải, méo miệng và nói khó. Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp Khoa Hồi sức cấp cứu đã kích hoạt quy trình báo động đột quỵ, thực hiện các xét nghiệm cần thiết, chụp cắt lớp vi tính sọ não và hội chẩn khẩn để đưa ra phương án điều trị.
Ông S. được chỉ định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch để tái thông mạch máu não bị tắc, người bệnh đáp ứng điều trị tốt. Khoảng một giờ sau truyền thuốc, các triệu chứng thần kinh đã cải thiện rõ rệt. Đến ngày 19/6, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt, sức cơ phục hồi tích cực và tiếp tục được hướng dẫn tập phục hồi chức năng.
Một trường hợp khác được ghi nhận tại Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Côn Đảo (TPHCM) cũng cho thấy hiệu quả của phương pháp điều trị này.
Ông T.N.T (44 tuổi) nhập viện lúc 14h30 ngày 24/4 trong tình trạng lơ mơ, nói khó, yếu tay chân hai bên, không thể tự đi lại. Theo người nhà, khoảng hơn một giờ trước đó, ông T. đột ngột xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, giảm tỉnh táo và yếu tay chân. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp.
Nhận định đây là trường hợp đột quỵ cấp trong "giờ vàng", các bác sĩ nhanh chóng chỉ định chụp CT sọ não để phân biệt nhồi máu não và xuất huyết não.
Kết quả ghi nhận, ông T. nhồi máu vùng cầu não trên nền tăng huyết áp và được chỉ định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch rtPA.
Sáng hôm sau, người bệnh hồi phục, tỉnh táo, không còn yếu tay chân, chỉ còn nói hơi khó và mờ nhẹ rãnh mũi - má. Kết quả chụp CT kiểm tra sau 24 giờ không ghi nhận biến chứng xuất huyết não.
Ai có thể dùng thuốc này?
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), thuốc tiêu sợi huyết làm tan cục máu đông gây tắc mạch máu não, từ đó khôi phục dòng máu nuôi não.
"Thuốc tiêu sợi huyết chỉ được sử dụng cho đột quỵ nhồi máu não, tức là trường hợp mạch máu bị tắc. Nếu người bệnh bị xuất huyết não do vỡ mạch máu thì tuyệt đối không được dùng vì có thể làm tình trạng chảy máu nặng hơn, thậm chí đe dọa tính mạng", bác sĩ Dũng cho biết.
Theo chuyên gia này, thời gian là yếu tố quan trọng nhất quyết định hiệu quả. Càng được điều trị sớm, khả năng cứu được mô não càng cao. Ngược lại, nếu bệnh nhân đến viện muộn, vùng não tổn thương sẽ lan rộng, nguy cơ tàn phế và tử vong tăng lên.
"Nhiều trường hợp cải thiện rất nhanh sau khi truyền thuốc. Có người chỉ sau vài chục phút đã gần như trở lại bình thường. Tuy nhiên, không phải ai cũng có kết quả giống nhau vì còn phụ thuộc vào vị trí tắc mạch, mức độ tổn thương não và thời gian đến viện", bác sĩ Dũng nói.
Các nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh hiệu quả của thuốc tiêu sợi huyết trong điều trị đột quỵ nhồi máu não từ 30 năm nay. Tại Việt Nam, kỹ thuật này ngày càng được triển khai rộng rãi tại các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến huyện, giúp người dân có cơ hội tiếp cận điều trị ngay tại địa phương mà không phải mất thời gian chuyển tuyến.
Hiện nay, thuốc tiêu sợi huyết cũng được bảo hiểm y tế chi trả theo quy định, giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí cho người bệnh. Chi phí chưa có bảo hiểm từ 11-12 triệu đồng.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện người thân có dấu hiệu méo miệng, nói khó, yếu hoặc liệt tay chân một bên, mất thăng bằng, nhìn mờ đột ngột hoặc đau đầu dữ dội bất thường, gia đình cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt.
