Thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tính hết tháng 11, cả nước ghi nhận trên 177,8 triệu lượt khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, tăng gần 10,3 triệu lượt (hơn 6%) so với cùng kỳ năm 2024. Số chi thanh toán từ đó cũng tăng 16%, tỷ lệ sử dụng dự toán quỹ khám chữa bệnh BHYT của cả nước là 100,1%. Trong cơ cấu giá thành, tiền công khám tăng mạnh nhất với gần 32%, theo sau là chi phí giường bệnh, xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh và vật tư y tế...
Các tỉnh thành có tỷ lệ sử dụng dự toán cao nhất là Thanh Hóa, Đồng Nai, Quảng Trị, Nghệ An, Sơn La, Ninh Bình, An Giang, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Quảng Ninh. Nhiều cơ sở y tế tại các địa phương này có số ngày điều trị nội trú, chi tiền giường chiếm tỷ lệ cao (trên 40%) trong tổng số chi nội trú (thời gian nằm viện kéo dài); tăng chi liên tục với thuốc biệt dược gốc (giá cao), thuốc bổ trợ, thuốc khoáng chất vitamin...
Thanh Hóa có tỷ lệ sử dụng dự toán cao nhất nước, tiền thuốc gia tăng cao, nhất là chế phẩm y học cổ truyền hơn 132 tỷ đồng, tăng gần 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Chi phí bình quân ngoại trú địa phương này cũng tăng liên tục từ tháng 2 đến tháng 10; điều trị nội trú của cơ sở y học cổ truyền, phục hồi chức năng trên 99% là tỷ lệ rất cao; thậm chí đo lưu huyết não- nhóm dịch vụ kỹ thuật có mức chi chiếm tỷ trọng cao nhất toàn quốc.
TP HCM đứng thứ 4 về số lượt khám chữa bệnh nhưng tiền thanh toán BHYT đứng thứ hai. Trong đó, tập trung nhiều nhất tại các cơ sở khám chữa chuyên sâu, khoảng 59% chi phí BHYT thanh toán; chi phí phẫu thuật thủ thuật gia tăng; tiền giường, thuốc giá cao; một số cơ sở khám chữa tăng cao chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI)...
Nhân viên y tế Bệnh viện Mắt TP HCM trong giờ làm việc, tháng 7/2025. Ảnh: Như Quỳnh
Trước thực trạng lạm dụng quỹ diễn ra phức tạp, Bảo hiểm xã hội Việt Nam chỉ đạo bảo hiểm xã hội các tỉnh thành rà soát kỹ lưỡng những cơ sở có chi phí tăng cao, nhận diện sớm các dấu hiệu trục lợi để chấn chỉnh. Cơ quan này khẳng định sẽ thực hiện nghiêm quy trình giám định và dứt khoát không thanh toán cho các khoản chi phí bất hợp lý, sai quy định.
Hôm nay, Quốc hội đồng ý từ năm 2027 tăng mức đóng BHYT để tiến tới miễn viện phí ở mức cơ bản toàn dân theo lộ trình phù hợp với điều kiện đất nước từ năm 2030. Bộ Y tế đang xây dựng lộ trình miễn viện phí toàn dân qua ba giai đoạn, tương ứng mức đóng BHYT cũng tăng lần lượt 5,1% vào năm 2027; lên 5,4% năm 2030 và 6% vào năm 2032.
Hiện mức đóng BHYT áp dụng bằng 4,5% mức lương cơ sở, lương hưu hoặc trợ cấp thất nghiệp. Với lương cơ sở 2,34 triệu đồng, người lao động đóng 105.300 đồng mỗi tháng. Đối với mô hình hộ gia đình, mức đóng giảm dần từ thành viên thứ hai trở đi, lần lượt bằng 70%, 60%, 50% và 40% mức phí của người thứ nhất. Tính chung cả nước hiện có hơn 95,5 triệu người tham gia lưới an sinh này, đạt tỷ lệ bao phủ trên 94% dân số.
