Khi nào xạ trị ung thư đại tràng?

Trực tràng là đoạn cuối cùng của hệ tiêu hóa có chức năng đào thải chất thải khỏi cơ thể. Ung thư trực tràng xảy ra khi các tế bào trong lớp niêm mạc bị đột biến gây tăng sinh không kiểm soát.

Ở giai đoạn sớm, ung thư trực tràng thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện rối loạn tiêu hóa kéo dài như táo bón hoặc tiêu chảy, đau bụng, đi ngoài ra máu, thiếu máu, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân... Một số trường hợp khối u lớn dễ gây tắc ruột, đau bụng, bí trung đại tiện, chướng bụng, nôn...

ThS.BS Vương Ngọc Dương, Phó khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết xạ trị là một trong những phương pháp trong phác đồ đa mô thức cho người bệnh ung thư trực tràng, bên cạnh phẫu thuật, hóa trị và điều trị nhắm đích. Xạ trị sử dụng tia bức xạ năng lượng cao phá hủy ADN khiến tế bào ung thư trực tràng ngừng phân chia và hoại tử, sau đó đào thải tự nhiên khỏi cơ thể.

Người bệnh ung thư trực tràng được chỉ định xạ trị trong một số trường hợp sau:

Xạ trị tân bổ trợ trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ khối u, giúp phẫu thuật viên thực hiện thao tác cắt bỏ dễ dàng, triệt để hơn, thường được chỉ định cho người bệnh có khối u trực tràng tiến triển tại chỗ, kích thước lớn, xâm lấn xung quanh, di căn hạch.

Xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật được chỉ định nếu trong khi mổ, bác sĩ nhận thấy khối u trực tràng đã xâm lấn xung quanh, phẫu thuật không loại bỏ được hoàn toàn ung thư. Xạ trị sau phẫu thuật có mục đích tiêu diệt các tế bào sót lại, giảm nguy cơ tái phát, tăng tăng tỷ lệ khỏi bệnh.

Xạ trị ung thư trực tràng tái phát hỗ trợ kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Xạ trị giảm nhẹ triệu chứng thường sử dụng với người bệnh ung thư trực tràng giai đoạn cuối. Người bệnh đau hoặc chảy máu, xạ trị có thể giúp cầm máu, giảm đau. Khi ung thư trực tràng di căn xương, phổi hoặc não, xạ trị có vai trò giảm đau, ngoài ra còn chống chèn ép, giảm triệu chứng hô hấp, thần kinh nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Bác sĩ Dương cho hay trực tràng nằm sâu trong khung chậu, gần nhiều cơ quan quan trọng nên khi xạ trị khối u cần ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến để đưa chùm tia phóng xạ đến đúng mục tiêu, hạn chế tác dụng phụ đến cơ quan xung quanh. Bác sĩ có thể sử dụng kỹ thuật xạ trị điều biến liều (IMRT) hoặc điều biến liều theo thể tích hình cung (VMAT) để phân bổ chùm tia phóng xạ phù hợp với hình dạng khối u, chụp hình ảnh kiểm tra trước xạ trị hay xạ trị dưới hướng dẫn của hình ảnh (IGRT) trước điều trị để so khớp vị trí u thay đổi.

Người bệnh ung thư trực tràng nên tới bệnh viện đa chuyên khoa, có đơn vị xạ trị tiên tiến để được đánh giá toàn diện, xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa, áp dụng kỹ thuật tối ưu nhằm hạn chế tác dụng phụ và nâng cao chất lượng cuộc sống.