Bất ngờ ngất khi bước xuống cầu thang
Tiến sĩ, bác sĩ Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội cho biết, huyết áp thấp thường bị coi là ít nghiêm trọng hơn tăng huyết áp. Thực tế, đây không phải là một bệnh đơn lẻ mà là dấu hiệu lâm sàng có thể phản ánh nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường.
Đặc biệt, không ít người mang tâm lý "huyết áp thấp do cơ địa nên không cần điều trị". Chính sự chủ quan này khiến nhiều trường hợp chỉ nhập viện khi đã xảy ra biến chứng.
Bà V.T.H (55 tuổi) trong nhiều năm huyết áp luôn ở mức 85/55 mmHg nhưng chưa từng đi khám vì nghĩ bản thân vốn "huyết áp thấp bẩm sinh". Sau nhiều ngày làm việc căng thẳng, bỏ bữa và uống ít nước, bà bất ngờ choáng váng rồi ngất khi đang bước xuống cầu thang.
Tại bệnh viện, bác sĩ xác định bà H. bị tụt huyết áp do mất nước và kiệt sức. Sau khi được bù dịch, điều trị nguyên nhân và theo dõi, sức khỏe bệnh nhân dần ổn định.
TS Thành cho biết huyết áp thấp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số trường hợp là huyết áp thấp sinh lý, thường gặp ở người trẻ, phụ nữ hoặc vận động viên. Tuy nhiên, huyết áp thấp cũng có thể là hậu quả của mất nước do sốt, tiêu chảy hoặc dùng thuốc lợi tiểu; mất máu do xuất huyết tiêu hóa, chấn thương; bệnh lý tim mạch như nhồi máu cơ tim, sốc tim, rối loạn nhịp tim; các bệnh nội tiết như suy tuyến thượng thận, suy giáp nặng, hạ đường huyết; tác dụng phụ của thuốc điều trị hoặc rối loạn thần kinh tự động ở người mắc Parkinson, đái tháo đường lâu năm.
“Nếu tình trạng giảm tưới máu kéo dài, người bệnh có thể gặp hàng loạt biến chứng như ngất do thiếu máu não, loạn nhịp tim, ngừng tim, suy thận cấp, toan chuyển hóa, thậm chí suy đa cơ quan”, Tiến sĩ Thành nói.
Theo chuyên gia, một sai lầm rất phổ biến là chỉ nhìn vào chỉ số huyết áp mà bỏ qua các triệu chứng lâm sàng. Không phải ai có huyết áp 90/60 mmHg cũng cần điều trị. Ngược lại, cũng không nên mặc định huyết áp thấp luôn là tình trạng lành tính.
Đáng chú ý, nhiều người còn tự ý truyền dịch, ngừng toàn bộ thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc sử dụng các loại thuốc, thực phẩm chức năng được quảng cáo giúp "tăng huyết áp". Những cách xử trí này có thể gây hại nhiều hơn lợi nếu không xác định đúng nguyên nhân.
Ăn đủ bữa, ngủ đủ giấc để ổn định huyết áp
Chia sẻ thêm, TS.BS Bùi Thị Thúy, Khoa Khám và Tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng, khuyến cáo người huyết áp thấp cần duy trì chế độ ăn khoa học, không bỏ bữa và không để cơ thể rơi vào tình trạng đói kéo dài.
Thực đơn nên ưu tiên gồm thực phẩm giàu đạm như thịt nạc, thịt bò, cá, trứng, sữa; bổ sung rau lá xanh, các loại đậu và trái cây giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi để hỗ trợ hấp thu sắt và cải thiện tuần hoàn.
Một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định tăng lượng muối trong khẩu phần, song người bệnh không nên tự ý ăn mặn quá mức. Lượng muối khuyến nghị vẫn không quá 5g mỗi ngày nếu không có chỉ định đặc biệt.
Ngoài ra, người có huyết áp thấp nên chia nhỏ bữa ăn, tránh đứng lên quá nhanh sau khi ngồi hoặc nằm lâu. Họ cần duy trì tập luyện đều đặn với các môn như đi bộ, yoga, bơi lội khoảng 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày mỗi tuần sẽ giúp cải thiện lưu thông máu và tăng cường sức khỏe tim mạch.
