Tăng huyết áp: Mối đe dọa về tim mạch tại Việt Nam
Hiện nay, tăng huyết áp là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực châu Á.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch chiếm tới 30% số ca tử vong toàn cầu, với hơn 80% các trường hợp xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình - nơi mà tình trạng tăng huyết áp có tỷ lệ lưu hành cao, nhưng kiểm soát thấp.
Ước tính, từ năm 2000 đến 2025, số người mắc tăng huyết áp tại châu Á tăng khoảng 60%, đạt mốc 1,56 tỷ người. Đáng lo ngại, người châu Á có xu hướng nhạy cảm với muối hơn, tỷ lệ béo phì, tiểu đường và lối sống ít vận động đang ngày càng tăng. Điều này khiến nguy cơ đột quỵ, suy tim và tử vong sớm ở châu Á cao hơn so với các khu vực khác trên thế giới.
Một điều đáng quan tâm không thể không nhắc đến là tỷ lệ tăng huyết áp ở trẻ em và thanh thiếu niên ngày càng tăng. Một nghiên cứu cho thấy ở tuổi thiếu niên tỷ lệ mắc tăng huyết áp là 3,2% và tiền tăng huyết áp là 15,7%. Tăng huyết áp và đột quỵ xảy ra ở độ tuổi tương đối trẻ ở châu Á và nguy cơ mắc tăng huyết áp tăng lên ngay cả khi chỉ số khối cơ thể chỉ ở trong khoảng 23-25 kg/m2.
Tại Việt Nam, tình trạng tăng huyết áp cũng đang ngày càng trở nên đáng báo động. Các nghiên cứu từ chương trình Tháng 5 đo huyết áp (MMM) giai đoạn 2017-2019 do Hội Tim mạch và Phân hội tăng huyết áp Việt Nam thực hiện cho thấy, tỷ lệ tăng huyết áp chiếm gần 1/3 dân số trưởng thành, trong khi tỷ lệ kiểm soát huyết áp đạt mục tiêu còn thấp, chỉ khoảng 13%. Tăng trưởng kinh tế, đô thị hóa và thay đổi lối sống khiến số ca mắc và tử vong do bệnh tim mạch tại Việt Nam ngày càng gia tăng.
Nhận thức rõ điều này, mỗi năm, vào tháng 5, cộng đồng y tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng lại đồng loạt phát động chiến dịch Tháng 5 đo huyết áp với mong muốn tầm soát, phát hiện sớm và nâng cao nhận thức cộng đồng về căn bệnh nguy hiểm này.
Huế đồng loạt ra quân: Tập huấn - Tầm soát - Truyền thông cộng đồng
Chương trình Tháng Năm đo huyết áp đã được GS.Neil Poulter, Tổ chức THA thế giới ISH phát động từ 2017 và tiếp tục thực hiện cho đến nay. Chương trình được hưởng ứng tích cực của 100 nước trên thế giới và đã tầm soát huyết áp trên 5 triệu người.
Hội Tim mạch Việt Nam, Phân hội tăng huyết áp Việt Nam đã tích cực tham gia chương trình ngay từ năm 2017 cùng với đợt phát động đầu tiên của Tổ chức THA thế giới (ISH) và được duy trì hàng năm ngay cả trong thời kỳ dịch bệnh Covid-19. Đến nay, tại Việt Nam, chương trình đã tầm soát trên 300.000 người.
Huế triển khai lễ phát động toàn quốc chương trình MMM 2025.
Năm 2025, Huế là thành phố triển khai lễ phát động toàn quốc chương trình MMM 2025. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định vai trò chủ động, tích cực của ngành y tế thành phố Huế trong công tác phòng chống bệnh tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.
Chương trình MMM 2025 tại Huế sẽ được triển khai đồng loạt từ tháng 5 đến tháng 8 với nhiều hoạt động chuyên môn và truyền thông cộng đồng đa dạng, bài bản.
Huế phát động chương trình Tháng 5 đo huyết áp với quy mô toàn tỉnh.
Từ đầu tháng 5, Sở Y tế Huế phối hợp với Hội Tim mạch Việt Nam tổ chức tập huấn chuyên sâu cho hơn 100 cán bộ y tế, bác sĩ, học viên, sinh viên tình nguyện và dược sĩ. Nội dung tập trung vào 3 điểm chính: phương pháp đo huyết áp chính xác, cách điền mẫu nghiên cứu, tư vấn dự phòng tim mạch và tăng huyết áp theo chuẩn mới nhất.
Chương trình cũng triển khai hoạt động tầm soát huyết áp toàn tỉnh, dự kiến tầm soát ít nhất 500 người/tỉnh, với tổng số người dự kiến tham gia đạt trên 5000 người dân. Các điểm đo được bố trí tại các nơi công cộng như nhà thuốc, trung tâm y tế, chợ, siêu thị, nhà ga, bến xe, trường đại học và các khu dân cư đông người của thành phố Huế.
Người dân từ đủ 18 tuổi trở lên đều có thể tham gia đo huyết áp miễn phí và được tư vấn sức khỏe tim mạch, đái tháo đường, béo phì. Năm nay, chương trình còn bổ sung sàng lọc rung nhĩ và truyền thông tăng nhận thức muối ăn chứa kali, kỹ thuật đo huyết áp tại nhà - những yếu tố tiên quyết và quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.
Đội hình tình nguyện gồm bác sĩ trẻ, sinh viên y khoa, dược sĩ, được đào tạo chuyên sâu về quy trình đo huyết áp chuẩn.
Song song với chiến dịch đo huyết áp cộng đồng, các bệnh viện tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ bệnh nhân tăng huyết áp, tư vấn chế độ ăn, tập luyện, sử dụng thuốc hợp lý.
Ngoài ra, Hội thảo khoa học chuyên đề HyperTour được tổ chức tại Huế vào tháng 6 với sự tham dự của hơn 150 bác sĩ chuyên khoa tim mạch và tăng huyết áp khu vực miền Trung, cập nhật hướng dẫn thực hành lâm sàng và kỹ thuật đo huyết áp mới nhất theo tiêu chuẩn ISH/VSH 2024.
Chiến dịch năm nay Huế cũng đặt mục tiêu xa hơn: xây dựng nền tảng cho hệ thống quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng, giúp phát hiện sớm, kiểm soát tốt và phòng ngừa hiệu quả biến chứng tim mạch trong tương lai.
Theo định hướng của ngành y tế Thành phố Huế, việc tầm soát không chỉ là hoạt động đơn lẻ mà là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm chăm sóc sức khỏe toàn dân. Thông điệp "Huyết áp trên 130/80 - Đừng lười hỏi bác sĩ" đang được lan tỏa rộng khắp, hướng tới thay đổi thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng.
