Tại chuỗi hội thảo “Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa virus hợp bào hô hấp (RSV) với kháng thể đơn dòng dành cho tất cả trẻ nhũ nhi” diễn ra trong những ngày đầu tháng 10 năm 2025, các chuyên gia trong nước và quốc tế nhấn mạnh hiệu quả tạo miễn dịch, bảo vệ trẻ nhũ nhi trước nguy cơ nhiễm RSV từ những tháng đầu đời.
Trong khuôn khổ hội thảo tại Hà Nội ngày 4/10/2025 được tổ chức bởi Hội Nhi Khoa Việt Nam với sự tài trợ của Công ty TNHH Sanofi Aventis Việt Nam thuộc tập đoàn Sanofi Pháp, TS.BS. Lê Kiến Ngãi - Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong tháng RSV hoạt động mạnh, RSV là tác nhân gây ra hơn 80% các trường hợp nhiễm trùng đường hô hấp dưới ở trẻ dưới 12 tháng tuổi (trẻ nhũ nhi) trên toàn thế giới hằng năm.
Báo cáo Gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2019 cho thấy RSV gây ra 12,9 triệu đợt nhiễm trùng đường hô hấp dưới gồm viêm phổi, viêm tiểu phế quản; 2,2 triệu ca nhập viện và 66.300 tử vong ở trẻ nhũ nhi. Gần 70% trẻ nhũ nhi bị nhiễm RSV trong năm đầu đời và gần như toàn bộ mắc RSV trong 2 năm đầu đời. Trẻ mắc RSV trong năm đầu đời tăng nguy cơ khò khè kéo dài, viêm tai giữa, hoặc hen suyễn, tăng sử dụng dịch vụ y tế trong những năm sau đó.
Không chỉ các trẻ sinh non, có bệnh lý nền mà trẻ sinh đủ tháng, hoàn toàn khỏe mạnh đều có nguy cơ nhập viện, trở nặng khi nhiễm RSV. Rất khó dự đoán được trẻ nào sẽ có diễn biến nặng.
Ở giai đoạn đầu, RSV gây ho khan, hắt hơi, sổ mũi, dễ nhầm lẫn với các bệnh đường hô hấp thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể trở nặng với biểu hiện trẻ thở nhanh, thở rút lõm ngực, thậm chí xuất hiện cơn ngưng thở, suy hô hấp và dẫn đến tử vong.
RSV lây lan mạnh qua đường hô hấp với khả năng lây cao gấp 3 lần cúm. Một người nhiễm RSV có thể lây bệnh cho 4-5 người. Trẻ nhỏ thường ở nhà nhưng có thể bị lây từ người thân qua các cử chỉ âu yếm như ôm, hôn, bế, cưng nựng trẻ. Mặt khác, trẻ sinh hoạt ở môi trường đông đúc như nhà trẻ cũng có nguy cơ lây bệnh cao.
PGS.TS.BS. Bùi Bỉnh Bảo Sơn - Phó Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, Phó Chủ tịch Chi Hội Hô hấp Nhi Việt Nam cho biết tại Việt Nam, RSV lưu hành quanh năm với các tháng cao điểm thay đổi ở từng vùng miền khác nhau. Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng. Các biện pháp phòng ngừa không đặc hiệu bao gồm tránh tiếp xúc, vệ sinh cá nhân, khử khuẩn đồ chơi, bề mặt, cho trẻ bú mẹ… có hiệu quả hạn chế. Biện pháp phòng ngừa đặc hiệu với kháng thể đơn dòng tác dụng kéo dài là một trong những bước tiến mới để bảo vệ trẻ nhũ nhi khỏi nguy cơ bệnh nặng do RSV.
“Kháng thể đơn dòng có tác dụng kéo dài Nirsevimab cung cấp sự bảo vệ nhanh, trực tiếp, có thời gian bảo vệ kéo dài. Nirsevimab có thể sử dụng cho trẻ ngay sau sinh, giúp phòng bệnh hiệu quả do RSV”, PGS. Sơn cho biết thêm.
BS. Trương Hữu Khanh - Phó Chủ tịch Hội truyền nhiễm TP.HCM cho biết kháng thể đơn dòng tác dụng kéo dài Nirsevimab đã được triển khai tại nhiều quốc gia, và cho thấy hiệu quả thực tế tốt trong việc giảm các ca nhiễm trùng hô hấp dưới phải điều trị nội trú hoặc ngoại trú do RSV.
“Kháng thể đơn dòng có chỉ định sử dụng cho tất cả các nhóm trẻ bao gồm trẻ sinh đủ tháng, trẻ sinh non hoặc có bệnh nền. Đây là giải pháp tiên tiến, có hiệu quả cao, giúp chủ động bảo vệ tất cả trẻ sơ sinh và nhũ nhi khỏi các biến chứng nguy hiểm do RSV gây ra trong những tháng đầu đời”, bác sĩ Khanh đánh giá.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng - Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam đánh giá chuỗi hội thảo là cơ hội quý báu để các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế thảo luận, cập nhật những tiến bộ khoa học và các giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ ở giai đoạn đầu đời, ngay từ khi sinh ra. “Việc triển khai rộng rãi liệu pháp này sẽ góp phần giảm đáng kể số trẻ nhập viện và tử vong do RSV, đồng thời giảm gánh nặng điều trị cho gia đình và xã hội”, PGS. Hùng kỳ vọng.
Hoàng Kiệt
