Khởi đầu tranh cãi
Trong những tuần gần đây, cụm từ “lòng se điếu” đã thu hút sự chú ý lớn trên các nền tảng mạng xã hội, trở thành chủ đề gây tranh cãi về nguồn gốc và sự phổ biến của món ăn này.
Lòng se điếu, còn gọi là lòng xe điếu hoặc phèo hai da ở miền Nam, là đoạn ruột non của lợn có thành dày, nhiều nếp gấp, tạo cảm giác giòn, béo khi ăn. Theo các chuyên gia và người trong ngành giết mổ, loại lòng này rất hiếm, chỉ xuất hiện ở một số con lợn, đặc biệt là lợn nái già nuôi lâu năm theo kiểu nông hộ. Xác suất có một bộ lòng như vậy rất thấp, khoảng 1/1.000 hoặc thậm chí 1/10.000 con lợn. Giá của món ăn này từ 1,5 đến 2,5 triệu đồng/kg.
Cuộc tranh luận bắt đầu từ bài đăng trên Facebook vào cuối tháng 4 của một tài khoản có tên P.B.H, tự nhận có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giết mổ lợn.
Người này cho biết chỉ có "một đoạn lòng se điếu đúng nghĩa” trong hàng chục nghìn con lợn và bày tỏ nghi ngờ về việc món ăn này xuất hiện phổ biến trên thị trường. Tài khoản P.B.H. cũng đề cập đến khả năng sử dụng hóa chất để biến lòng thường thành lòng se điếu, cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Bài viết nhận được hàng nghìn lượt chia sẻ, làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều.
Tiếp nối tranh cãi, đầu bếp V.Q. ở TPHCM cũng lên tiếng, đặt câu hỏi về tính xác thực của món lòng se điếu đang được bán rộng rãi. Ông Q. cho rằng, đó có thể là lòng lợn thông thường được xử lý, thậm chí ngâm hóa chất để tạo hình đặc biệt hoặc sử dụng lòng từ lợn mắc bệnh.
Đầu bếp trên tuyên bố sẽ thưởng 1 tỷ đồng cho bất kỳ ai chứng minh được lòng se điếu là sản phẩm thật, kèm theo các điều kiện như cung cấp giấy tờ pháp lý, chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, quay video toàn bộ quá trình mổ lợn và lấy lòng mà không chỉnh sửa, cùng với xác nhận từ chủ lò mổ.
Sự thật về bộ lòng se điếu 40m
Giữa lùm xùm tranh cãi, một clip giới thiệu bộ lòng se điếu dài 40m, nặng 5,8kg của Ngô Quyền Thế (chủ quán Lòng Chát) đã vấp phải phản ứng từ cộng đồng mạng.
Theo các chuyên gia, một con lợn thương phẩm (90-120kg) chỉ có bộ lòng tối đa 18-20m, nên độ dài 40m là bất thường. Một số ý kiến cho rằng sản phẩm có thể là hàng đông lạnh nhập khẩu hoặc được xử lý để tạo ấn tượng “hàng hiếm”.
Người tiêu dùng bày tỏ mong muốn cơ quan chức năng kiểm tra các cơ sở kinh doanh lòng se điếu để đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi khách hàng.
Ngày 8/5, Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm quận Cầu Giấy (Hà Nội) đã tới kiểm tra cơ sở kinh doanh Lòng Chát tại 18 Trần Thái Tông. Khi đó, chủ quán mới thừa nhận đã quảng cáo sai sự thật: Bộ lòng được nói khống lên thành 40m. Theo lời chủ quán, nếu áng đo bước chân thì từ hơn 25-27m.
Người này xin lỗi công khai nhưng chưa cung cấp được giấy tờ chứng minh nguồn gốc rõ ràng, chỉ đưa ra hợp đồng nhập thực phẩm từ một cá nhân ở Thường Tín (Hà Nội) mà không có hồ sơ từ lò mổ.
Ngoài ra, Sở An toàn thực phẩm TPHCM cũng đã tiến hành kiểm tra đồng loạt các cơ sở kinh doanh lòng se điếu, bao gồm địa chỉ tại quận Tân Bình của quán Lòng Chát. Nội dung kiểm tra tập trung vào truy xuất nguồn gốc, lấy mẫu kiểm nghiệm để xác định có sử dụng phụ gia hay hóa chất độc hại (như formol, oxy già) hay không. Kết quả kiểm tra vẫn chưa được công bố chính thức.
Rủi ro sức khỏe
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng - Trung tâm Oxy cao áp Việt Nga (Bộ Quốc phòng), lòng, đặc biệt là lòng se điếu, dễ chứa vi khuẩn (E. coli, Salmonella) và ký sinh trùng (giun sán) nếu không được làm sạch kỹ và nấu chín hoàn toàn.
Những người kinh doanh bất lương có thể sử dụng formol (chất cấm), oxy già, hoặc phèn chua để tẩy trắng, tạo độ giòn, và bảo quản lòng. Formol là chất gây độc cho gan, thận, có nguy cơ gây ung thư theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Ngoài ra, lòng se điếu có thể xuất hiện ở lợn có hệ tiêu hóa kém hoặc nhiễm giun sán. Dù loại lòng này có thể là một món ăn độc đáo, người tiêu dùng cần cẩn trọng với nguồn gốc sản phẩm và ưu tiên các cơ sở uy tín.
