Phần lớn hành vi đánh lừa là kết quả của quá trình tiến hóa, không xuất phát từ ý thức. Tuy nhiên, một số loài lại thể hiện khả năng lừa gạt có vẻ mang tính chiến thuật, thậm chí khiến giới khoa học đặt câu hỏi: liệu chúng có thực sự biết nói dối?
Trên thực tế, không phải mọi hành vi đánh lừa trong tự nhiên đều có chủ đích. Bọ ngựa phong lan (Hymenopus coronatus) không ý thức được rằng hình dáng của mình giống một bông hoa. Tương tự, loài bướm đêm có những đốm mắt lớn trên cánh cũng không chủ động suy tính cách khiến kẻ săn mồi hoảng sợ. Đây là những đặc điểm được hình thành qua nhiều thế hệ nhờ chọn lọc tự nhiên, chứ không phải kết quả của những quyết định có ý thức.
