Vào mùa hè, nhiều gia đình Việt không thể thiếu bát canh rau mồng tơi thanh mát. Loại rau dễ trồng, dễ ăn này không chỉ là món quen thuộc mà còn được xem như “vị thuốc lành tính” giúp giải nhiệt, nhuận tràng.
Rau mồng tơi – loại rau bình dân giàu dưỡng chất
Rau mồng tơi là một loại rau lá xanh mọng nước, phổ biến ở các nước châu Á nhiệt đới. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), trong 100g mồng tơi có chứa khoảng 19kcal, 8000IU vitamin A, 102mg vitamin C, cùng nhiều khoáng chất như: sắt, canxi, kali, magie và chất xơ hòa tan.
Điểm đặc biệt của mồng tơi là hàm lượng chất nhầy cao – một loại polysaccharide tự nhiên – giúp làm dịu niêm mạc dạ dày và đường ruột. Đây chính là lý do rau mồng tơi thường được khuyến khích trong các trường hợp nóng trong, táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ.
Lợi ích nổi bật khi dùng mồng tơi thường xuyên
Theo PubMed, rau mồng tơi mang lại nhiều lợi ích sức khỏe nếu dùng hợp lý. Chất xơ và nhầy trong rau giúp thúc đẩy nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón và giảm nguy cơ mắc bệnh trĩ. Với người cao tuổi và trẻ em, canh mồng tơi là một lựa chọn tốt để giữ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Rau mồng tơi có nhiều giá trị sức khỏe (Ảnh: Getty).
Ngoài ra, lượng vitamin A cao trong rau mồng tơi đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ niêm mạc, thị lực và làn da. Những hợp chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin giúp làm chậm quá trình thoái hóa điểm vàng – căn bệnh gây mù lòa phổ biến ở người già.
Vitamin C trong rau mồng tơi cũng góp phần nâng cao miễn dịch, giúp cơ thể sản sinh bạch cầu, đồng thời hỗ trợ tổng hợp collagen – yếu tố cần thiết để làm lành mô tổn thương và duy trì sự săn chắc cho da.
Một số nghiên cứu tại Đại học Mahidol (Thái Lan) còn chỉ ra rằng chiết xuất từ mồng tơi có khả năng làm giảm mức cholesterol “xấu” trong máu và cải thiện độ đàn hồi thành mạch, góp phần phòng ngừa bệnh tim mạch.
Tác dụng phụ khi ăn quá nhiều mồng tơi
Tuy có nhiều lợi ích, nhưng theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc tiêu thụ rau xanh có hàm lượng oxalat cao trong thời gian dài có thể ảnh hưởng tới chức năng thận. Mồng tơi nằm trong nhóm rau có hàm lượng oxalat đáng kể – một chất khi kết hợp với canxi sẽ hình thành tinh thể, tích tụ trong thận.
Người có tiền sử sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi oxalat, cần thận trọng khi ăn rau mồng tơi quá thường xuyên hoặc dùng kết hợp với thực phẩm giàu canxi như sữa. Ngoài ra, những người bị đầy bụng, tiêu chảy cũng không nên dùng quá nhiều mồng tơi sống vì có thể gây rối loạn tiêu hóa.
Một nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore cũng cảnh báo rằng ăn mồng tơi quá nhiều trong thời gian dài có thể làm giảm hấp thu sắt và canxi do chứa phytate – hợp chất cản trở khoáng chất gắn kết với cơ thể.
Mồng tơi là thực phẩm tốt nhưng không nên ăn quá 3-4 lần mỗi tuần, và nên thay đổi xen kẽ với các loại rau khác như cải bó xôi, rau dền, bầu bí. Khi chế biến, nên luộc, nấu canh hoặc xào để giảm lượng oxalat và phytate, đồng thời nên kết hợp với thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, cam, chanh để tăng hấp thu sắt.
Đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người đang hồi phục sau bệnh, nên ưu tiên ăn mồng tơi nấu chín kỹ. Người bị bệnh gout cũng nên hạn chế vì mồng tơi có thể kích thích sản sinh purin – chất làm tăng axit uric trong máu.
