Bộ Y tế ngày 3/3 cho biết đang dự thảo Thông tư quy định về đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú, trong đó đề xuất sửa đổi một số nội dung.
Bỏ quy định thời hạn mua, lĩnh đơn thuốc
Theo quy định hiện hành, đơn thuốc có giá trị mua, lĩnh thuốc trong thời hạn tối đa 5 ngày kể từ ngày kê đơn thuốc. Trong dự thảo Thông tư đang lấy ý kiến, Bộ Y tế đề xuất "người kê đơn có trách nhiệm khuyến cáo người bệnh về thời hạn mua, lĩnh thuốc".
Cùng đó, ghi thời hạn đơn thuốc có giá trị mua, lĩnh thuốc bao gồm ngày, tháng, năm nhưng không được sớm hơn ngày kê đơn thuốc (trừ thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất). Trường hợp không ghi thời hạn của đơn thuốc, phải gạch bỏ nội dung này.
Ngoài thay đổi trên, Bộ Y tế đề xuất quy định việc kê đơn thuốc phải phù hợp với một trong các tài liệu cụ thể và đạt được mục tiêu an toàn, hợp lý và hiệu quả. Điều này có nghĩa là Bộ Y tế đề xuất bỏ quy định "ưu tiên kê đơn thuốc dạng đơn chất hoặc thuốc generic" bởi thực tế triển khai cho thấy hiện nay một số thuốc dạng phối hợp hiệu quả hơn dạng đơn chất.
Bộ Y tế giữ nguyên quy định không được kê vào đơn thuốc các nội dung như các thuốc, chất không nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh; Các thuốc chưa được phép lưu hành hợp pháp tại Việt Nam; Thực phẩm chức năng và mỹ phẩm.
Tiếp tục đề xuất lùi thời hạn việc kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử
Theo quy định hiện hành, hệ thống khám chữa bệnh ở Việt Nam được phân thành 3 cấp chuyên môn kỹ thuật gồm: Ban đầu - Cơ bản - Chuyên sâu, thay vì phân tuyến như trước là xã - huyện - tỉnh - trung ương.
Về lộ trình thực hiện của dự thảo Thông tư quy định về đơn thuốc đang được Bộ Y tế lấy ý kiến, cơ quan soạn thảo đề xuất bệnh viện được xếp cấp chuyên sâu phải thực hiện kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử ngay khi Thông tư này có hiệu lực. Khái niệm đơn thuốc điện tử được hiểu là: được lập, hiển thị, ký số, chia sẻ và lưu trữ bằng phương thức điện tử.
Với các bệnh viện xếp cấp cơ bản, thời hạn cuối cùng để thực hiện là đến ngày 1/1/2026. Tất cả cơ sở khám chữa bệnh khác có hoạt động kê đơn thuốc theo quy định của pháp luật phải thực hiện việc này chậm nhất đến ngày 1/1/2027.
 |
 |
Theo kết quả xếp cấp của Bộ Y tế, trong số 48 bệnh viện và các cơ sở (ví dụ Bệnh viện K có 3 cơ sở, Bệnh viện Trung ương Huế có 2 cơ sở) trực thuộc Bộ Y tế, có 29 cơ sở xếp cấp chuyên sâu (như Bệnh viện Bạch Mai, Hữu Nghị Việt Đức, K, Chợ Rẫy...).
Ngoài ra, sở y tế các địa phương cũng công bố kết quả xếp cấp bệnh viện. Ví dụ, Hà Nội có 3 bệnh viện cấp chuyên sâu gồm: Phụ sản Hà Nội, Tim Hà Nội và Ung bướu Hà Nội; Quảng Ninh có các bệnh viện như Đa khoa tỉnh, Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí và Bãi Cháy; TPHCM có 28/59 cơ sở y tế đạt cấp chuyên sâu, như Bệnh viện Nhân Dân Gia Định, Nhân Dân 115... và 2 bệnh viện trước đây là tuyến huyện là Bệnh viện Lê Văn Thịnh hay TP.Thủ Đức...
Theo dự thảo Thông tư mới, ngay khi Thông tư có hiệu lực, các bệnh viện này phải thực hiện kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử.
Như vậy, đây là lần thứ 2 Bộ Y tế đề xuất lùi thời hạn các bệnh viện phải thực hiện kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử.
Tháng 7/2022, Bộ Y tế ban hành Thông tư 04 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 52/2017, Thông tư 18/2018 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 52 quy định về đơn thuốc và kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú và Thông tư 27/2021 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc quy định kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử.
Khi đó, lộ trình trong Thông tư 04 được nêu rõ: Đối với các bệnh viện từ hạng 3 trở lên, hoàn thành trước ngày 31/12/2022; với các cơ sở khám chữa bệnh khác hoàn thành trước ngày 30/6/2023. Trước đó, trong quy định cũ, bệnh viện từ hạng 3 trở lên phải hoàn thành trước ngày 30/6/2022; với các cơ sở khám chữa bệnh khác hoàn thành trước ngày 1/12/2022.
Cũng theo dự thảo Thông tư mới, cơ sở khám chữa bệnh có trách nhiệm gửi đơn thuốc điện tử lên Hệ thống đơn thuốc quốc gia theo quy định của Bộ trưởng Y tế ngay sau khi kết thúc quy trình khám chữa bệnh đối với người bệnh được kê đơn theo các hình thức quy định tại Điều 5 Thông tư này; Gửi đơn thuốc điện tử hoặc mã đơn thuốc điện tử cho người bệnh hoặc người đại diện người bệnh thông qua các phương tiện điện tử theo hướng dẫn của Bộ Y tế; Thực hiện lưu trữ đơn thuốc theo quy định tại Thông tư này.
Nhiều người kỳ vọng việc quy định bệnh viện phải thực hiện kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử sẽ giúp quản lý việc bán thuốc theo đơn, đảm bảo minh bạch đơn thuốc, sử dụng thuốc an toàn cho người dân.
Chưa kể hiện vẫn còn những trường hợp chữ bác sĩ trên đơn thuốc kê tay như "giun dế", "đánh đố" người bệnh, nhân viên bán thuốc và cả cán bộ y tế. Điều này có thể dẫn đến việc bán sai loại thuốc, dùng sai liều... Do đó, quy định kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử áp dụng cho tất cả các bệnh viện, trước hết là các bệnh viện chuyên sâu, người dân hy vọng sẽ thoát cảnh phải dịch chữ bác sĩ trên đơn thuốc.
Hiện nay, Bộ Y tế đã triển khai hệ thống đơn thuốc quốc gia giúp việc quản lý đơn thuốc minh bạch. Trong đó, hệ thống quản lý thuốc kê đơn có đầy đủ mã cơ sở khám chữa bệnh, mã bác sĩ, mã đơn thuốc - những dữ liệu này được liên thông, tập trung trên hệ thống quản lý thuốc kê đơn.
Dự kiến, mỗi năm hệ thống này có thể lưu trữ tới 600 triệu đơn thuốc. Tuy nhiên, sau hơn 2 năm triển khai, đến nay, mới chỉ có 200 triệu đơn thuốc được liên thông từ hơn 20.000 cơ sở khám chữa bệnh và hơn 100.000 bác sĩ được cấp mã.
