Co giật mắt hay giật mắt là hiện tượng co thắt không tự chủ của cơ quanh mắt hoặc mí mắt. Tình trạng này thường xuất hiện khi cơ thể mệt mỏi, căng thẳng hoặc sử dụng nhiều caffeine. Tuy nhiên, trong một số trường hợp ít gặp, giật mắt có thể là dấu hiệu sớm của bệnh lý thần kinh và cần được khám, chẩn đoán sớm.
Liệt dây thần kinh mặt
Liệt dây thần kinh mặt (liệt Bell) là tình trạng tổn thương dây thần kinh số 7, ảnh hưởng đến các cơ mặt, bao gồm mí mắt, thường được cho là liên quan đến nhiễm virus như cảm lạnh hoặc cúm. Triệu chứng xuất hiện đột ngột, điển hình là liệt một bên mặt.
Giật mắt có thể xuất hiện trong hoặc sau giai đoạn liệt dây thần kinh mặt. Phần lớn trường hợp hồi phục trong vòng 3-6 tháng, nhưng một số người có thể để lại di chứng như sụp mí, co giật cơ mặt hoặc rối loạn cảm giác, cần được khám và theo dõi sớm.
Loạn trương lực cơ
Loạn trương lực cơ là bệnh gây co thắt cơ không tự chủ, có thể ảnh hưởng đến mắt. Tình trạng này thường nặng hơn khi căng thẳng, mệt mỏi hoặc thực hiện các động tác lặp đi lặp lại. Bệnh có thể khởi phát ở một nhóm cơ rồi lan rộng theo thời gian, đôi khi kèm theo các rối loạn thần kinh khác. Hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn loạn trương lực cơ, nhưng có thể kiểm soát bằng thuốc và vật lý trị liệu.
Đa xơ cứng
Đa xơ cứng là bệnh mạn tính của hệ thần kinh trung ương, trong đó hệ miễn dịch tấn công bao myelin, làm gián đoạn sự dẫn truyền giữa não và cơ thể. Triệu chứng có thể tái phát từng đợt hoặc nặng dần theo thời gian, gồm run cơ, co cứng cơ, yếu cơ, mệt mỏi, tê bì, suy giảm nhận thức, đau mắt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
Điều trị đa xơ cứng thường bao gồm dùng thuốc, duy trì lối sống lành mạnh và các liệu pháp hỗ trợ nhằm kiểm soát triệu chứng và làm chậm tiến triển bệnh.
Bệnh Parkinson
Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Giai đoạn đầu, người bệnh có thể gặp khó khăn trong chữ viết hoặc giọng nói, sau đó xuất hiện run, cứng cơ, vận động chậm và rối loạn thăng bằng. Giảm biểu cảm khuôn mặt cũng là một dấu hiệu thường gặp. Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể cần hỗ trợ khi đi lại. Điều trị Parkinson bao gồm dùng thuốc, các liệu pháp hỗ trợ, phẫu thuật trong một số trường hợp và duy trì lối sống lành mạnh.
Hội chứng Tourette
Tourette là rối loạn thần kinh đặc trưng bởi các cử động hoặc âm thanh không tự chủ (tic) lặp đi lặp lại. Tic thường gặp gồm chớp mắt liên tục, hắng giọng, lắc đầu, ngửi liên tục hoặc biểu cảm khuôn mặt bất thường. Các triệu chứng thường nặng hơn khi căng thẳng hoặc lo âu. Hiện chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, nhưng bệnh có thể được kiểm soát bằng liệu pháp hành vi và thuốc.
Co thắt mi mắt lành tính
Đây là rối loạn thần kinh ít gặp, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ quanh mắt và có thể tiến triển nặng theo thời gian. Triệu chứng sớm thường gồm nhạy cảm với ánh sáng, chớp mắt nhiều, khó mở mắt.
Nhược cơ
Nhược cơ là bệnh thần kinh - cơ do rối loạn tự miễn, gây yếu cơ và khó kiểm soát vận động. Biểu hiện có thể gồm sụp mí, nhìn đôi, giật hoặc rung mí mắt, khó nói, mệt mỏi, yếu cơ và khó thở. Triệu chứng thường dao động theo thời gian. Điều trị bao gồm dùng thuốc, thay huyết tương, liệu pháp miễn dịch và điều chỉnh lối sống.
Giật mí mắt kéo dài trên vài ngày hoặc kèm theo các dấu hiệu nghiêm trọng như không kiểm soát được mí mắt, không thể nhắm kín mắt, cảm giác kích ứng hay khó chịu quanh mắt cần được khám sớm. Chậm trễ chẩn đoán và điều trị có thể gây tổn thương cấu trúc mắt hoặc làm nặng thêm các bệnh lý tiềm ẩn.
(Theo Healthline)
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
