Mỗi mùa hè, một cảnh báo quen thuộc lại lan truyền trên mạng xã hội: "Đừng bao giờ mua nửa quả dưa hấu cắt sẵn vì đó là ổ nuôi vi khuẩn" . Nhiều bài đăng còn đưa ra những con số gây sốc về lượng vi khuẩn tăng gấp hàng nghìn lần sau vài giờ, khiến không ít người e ngại.
Vậy dưa hấu cắt sẵn thực sự nguy hiểm đến mức nào, hay đây chỉ là một cách diễn đạt phóng đại?
Dưa hấu cắt sẵn có thật sự là "ổ nuôi vi khuẩn"?
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, dưa hấu sau khi cắt đúng là dễ bị vi sinh vật xâm nhập hơn vì lớp vỏ bảo vệ đã bị phá vỡ. Hàm lượng nước và đường cao cũng tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển nếu bảo quản không đúng cách.
Tuy nhiên, việc khẳng định mọi nửa quả dưa hấu cắt sẵn đều là "ổ vi khuẩn" lại không hoàn toàn chính xác.
Điều quan trọng không nằm ở tổng số lượng vi khuẩn , mà là .
Trong môi trường sống hằng ngày, con người tiếp xúc với vô số vi khuẩn. Ngay trong khoang miệng cũng có hàng trăm triệu vi khuẩn sinh sống tự nhiên. Vì vậy, chỉ nhìn vào con số "bao nhiêu vi khuẩn" mà kết luận thực phẩm nguy hiểm là chưa đủ cơ sở.
Bên cạnh đó, không phải chỉ có dưa hấu, bất kì loại thực phẩm cắt sẵn nào cũng có thể có nguy cơ như vậy. Các chuyên gia an toàn thực phẩm cho biết, sau khi được cắt, lớp vỏ tự nhiên bảo vệ trái cây đã bị phá vỡ. Phần thịt quả lộ ra ngoài môi trường sẽ dễ tiếp xúc với bụi bẩn, côn trùng và vi sinh vật hơn.
Không chỉ vậy, đa số các loại trái cây như dưa hấu, xoài, dứa, thanh long, đu đủ... đều chứa nhiều nước và đường - môi trường thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi nếu bảo quản không đúng cách.
Đặc biệt, nếu trái cây được để ngoài trời nhiều giờ trong điều kiện nhiệt độ 30-35 độ C, tốc độ phát triển của vi khuẩn sẽ nhanh hơn rất nhiều so với khi được bảo quản lạnh.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa mọi hộp trái cây cắt sẵn đều nguy hiểm.
Điều đáng lo là vi khuẩn gây bệnh
Các chuyên gia cho biết, nguy cơ lớn nhất không nằm ở bản thân quả dưa hay miếng xoài mà nằm ở quy trình chế biến.
Vi khuẩn có thể xâm nhập vào trái cây từ nhiều nguồn khác nhau như:
Dao, thớt chưa được vệ sinh sạch sẽ.
Tay người chế biến không được rửa sạch.
Vỏ trái cây bẩn nhưng không được rửa trước khi cắt.
Dùng chung dao với thịt sống hoặc hải sản.
Để trái cây tiếp xúc với ruồi, bụi hoặc không khí quá lâu.
Bảo quản ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ.
Trong những trường hợp này, trái cây có thể bị nhiễm các vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm như Salmonella, E. coli, Listeria monocytogenes hoặc tụ cầu vàng.
Khi ăn phải thực phẩm nhiễm các tác nhân này, người dùng có thể gặp các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, sốt. Với trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch suy giảm, nguy cơ diễn biến nặng sẽ cao hơn.
Trái cây để ngoài trời quá lâu cũng sẽ nhanh xuống cấp
Ở điều kiện mùa hè khoảng 30°C, dưa hấu sau nhiều giờ để ngoài không khí sẽ bắt đầu mất độ tươi.
Người mua có thể dễ dàng nhận biết qua các dấu hiệu như:
Bề mặt quả xuất hiện nhiều nước đỏ rỉ ra.
Thịt dưa mềm nhũn.
Màu sắc sẫm hơn bình thường.
Có mùi chua hoặc mùi lên men.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, không nên tiếp tục sử dụng.
Làm sao để ăn trái cây cắt sẵn an toàn hơn?
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên mua trái cây nguyên quả và tự cắt tại nhà nếu có điều kiện.
Trong trường hợp mua trái cây cắt sẵn, cần lưu ý:
Chọn cửa hàng có tủ bảo quản lạnh.
Quan sát người bán sử dụng găng tay hoặc kẹp gắp.
Không mua trái cây bày ngoài trời quá lâu.
Ưu tiên sản phẩm mới cắt.
Sau khi mua nên ăn sớm hoặc bảo quản ngay trong ngăn mát tủ lạnh.
Nếu chưa dùng ngay, nên đựng trong hộp kín thay vì để hở.
Ngoài ra, trái cây đã cắt không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Nếu thời tiết trên 32°C, thời gian này nên rút ngắn xuống còn khoảng 1 giờ để hạn chế nguy cơ vi khuẩn phát triển.
Điều quan trọng không phải là "cắt sẵn" hay không
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, việc đánh giá trái cây cắt sẵn có an toàn hay không cần dựa trên toàn bộ quy trình từ khâu rửa, cắt, bảo quản đến vận chuyển.
Nói cách khác, không phải miếng dưa hấu hay hộp trái cây cắt sẵn nào cũng là "ổ vi khuẩn" như nhiều thông tin lan truyền trên mạng. Điều quyết định mức độ an toàn chính là điều kiện vệ sinh trong quá trình chế biến và bảo quản.
Thay vì tẩy chay hoàn toàn trái cây cắt sẵn, người tiêu dùng nên lựa chọn những địa điểm bán uy tín, có bảo quản lạnh và đảm bảo vệ sinh. Đây mới là cách hiệu quả để vừa tận hưởng món ăn giải nhiệt mùa hè, vừa giảm thiểu nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
