Các ca trên đều gặp những biến chứng nghiêm trọng như: sốt cao, phát ban, xuất huyết, suy gan cấp…, thậm chí đã có trường hợp tử vong.
Các sản phẩm được các bệnh nhân nói trên mua trên mạng, không rõ nguồn gốc, không phải thuốc được cấp phép lưu hành. Hầu hết các trường hợp đều khởi phát muộn, ít nhất 1 tuần kể từ khi bắt đầu dùng sản phẩm chứa phenylbutazone, thậm chí có thể sau 1 - 3 tháng mới xuất hiện triệu chứng, gây khó khăn trong việc tìm nguyên nhân gây dị ứng. Những triệu chứng ban đầu có thể gây nhầm lẫn với những triệu chứng do bệnh lý nhiễm trùng. Vì vậy, thời gian chẩn đoán bị kéo dài dẫn đến không được can thiệp điều trị sớm. Tên sản phẩm thường là tiếng nước ngoài, người bệnh không thể nhớ hoặc đọc lại đúng tên sản phẩm hoặc hoạt chất đã dùng.
Các sản phẩm chứa phenylbutazone do người bệnh mua qua mạng
ẢNH: CỤC QUẢN LÝ DƯỢC
Phenylbutazone là thuốc chống viêm đã bị Bộ Y tế VN cấm lưu hành từ năm 2013 (theo Công văn số 2760/QLD-CL ngày 25.4.2013.) Thuốc này cũng đã bị cấm tại nhiều quốc gia, do nguy cơ gây ra các phản ứng dị ứng cực kỳ nghiêm trọng, đe dọa tính mạng như: hội chứng DRESS (sốt cao, phát ban toàn thân, tổn thương gan, thận, tim, phổi); hội chứng Lyell (hoại tử da nhiễm độc) khiến da bong tróc như bỏng nặng; nhiễm trùng, suy đa tạng, nguy cơ tử vong cao… Thuốc cũng gây suy tủy xương, xuất huyết tiêu hóa, suy thận cấp.
Cục Quản lý dược, Bộ Y tế vừa có công văn gửi các sở y tế, yêu cầu thông báo đến toàn bộ các cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc và người dân tuyệt đối không mua, bán hoặc sử dụng các thuốc chứa phenylbutazone. Khi phát hiện sản phẩm có chứa phenylbutazone lưu hành trên thị trường, cần báo ngay đến sở y tế và các cơ quan liên quan để kịp thời xử lý theo quy định.
Bên cạnh đó, người dân không tự ý mua thuốc chữa bệnh qua truyền miệng hoặc qua mạng xã hội; người dân đến các cơ sở khám chữa bệnh để được tư vấn, điều trị, mua thuốc tại các cơ sở bán lẻ thuốc hợp pháp.
Cục Quản lý dược cũng yêu cầu các cơ sở kinh doanh rà soát, gỡ bỏ các thông tin quảng cáo không đúng quy định về sản phẩm chứa phenylbutazone để tránh hiểu lầm đây là thuốc được cấp phép sử dụng tại VN, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về mua bán thuốc, đặc biệt là về nguồn gốc xuất xứ của thuốc. Lưu ý, Cục không cấp phép nhập khẩu nguyên liệu phenylbutazone cũng như thành phẩm thuốc có chứa phenylbutazone.
Bác sĩ Chu Chí Hiếu, Trưởng phòng Dị nguyên, Trung tâm Dị ứng, miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: "Các trường hợp dị ứng thuốc nặng, ngoài việc mất nhiều thời gian để có thể phục hồi hoàn toàn, dù đã khỏi thì vẫn có nguy cơ tái phát (kể cả không tiếp xúc lại với thuốc) và tiềm ẩn nhiều biến chứng muộn sau này. Phenylbutazone là thuốc cấm vì nguy cơ gây dị ứng nghiêm trọng, suy đa tạng, thậm chí tính mạng. Các ca bệnh là minh chứng rõ ràng nhất. Do đó, người dân tuyệt đối không tự ý mua, sử dụng bất kỳ thuốc gì khi chưa có chỉ định bác sĩ".
Hành vi vô trách nhiệm
Tiến sĩ - bác sĩ cao cấp Nguyễn Hoàng Phương, Giám đốc Trung tâm Dị ứng, miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, khuyến cáo: "Việc mua bán thuốc cấm như phenylbutazone trên mạng là hành vi vô trách nhiệm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người dân. Chúng tôi kịch liệt lên án và kêu gọi cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh mọi đối tượng vi phạm. Sức khỏe người dân không phải món hàng để trục lợi". Bác sĩ Phương cũng đề nghị người dân quyết liệt "nói không với thuốc không rõ nguồn gốc".
