Gần đây, dư luận xôn xao trước thông tin một gia đình ba người tại Trung Quốc lần lượt mắc ung thư và qua đời, được cho là có liên quan đến việc thường xuyên sử dụng thực phẩm bảo quản không đúng cách trong tủ lạnh suốt nhiều năm.
Câu chuyện này không nhằm hù dọa, nhưng là lời nhắc rõ ràng rằng: mỗi lần mở cửa tủ lạnh, chúng ta có thể đang vô tình tiếp xúc với những nguy cơ sinh ung thư nếu không cẩn trọng trong cách bảo quản thực phẩm.
Thứ nhất, thực phẩm muối chua, đồ lên men: “quả bom hẹn giờ” mang tên nitrit
Bản thân dưa muối, cà muối vốn đã chứa hàm lượng nitrit cao. Môi trường ẩm trong tủ lạnh lại càng tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Một số loại nấm có khả năng thúc đẩy nitrit chuyển hóa thành nitrosamine, chất được xếp vào nhóm gây ung thư mạnh. Đáng lo ngại là quá trình này vẫn diễn ra ngay cả ở nhiệt độ thấp.
Các nghiên cứu cho thấy, dưa muối đóng gói sau khi mở nắp, trong 3 ngày đầu hàm lượng nitrit tương đối thấp, nhưng sau khoảng 7 ngày sẽ tăng nhanh. Ngay cả các hũ thủy tinh trông có vẻ sạch sẽ cũng dễ sinh vi khuẩn yếm khí, làm gia tăng nitrosamine.
Thứ hai, trái cây bị mốc: cái giá đắt của sự tiết kiệm
Nhiều người có thói quen cắt bỏ phần mốc và tiếp tục ăn phần còn lại, nhưng đây là hành động tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi trái cây bị mốc, độc tố patulin có thể lan sâu vào phần thịt quả trông vẫn “lành lặn”. Độc tố này chịu nhiệt cao, không thể loại bỏ bằng cách rửa hay nấu chín. Với táo, lê, vùng nhiễm độc có thể lan rộng hơn 2cm so với chỗ mốc nhìn thấy.
Việc để trái cây trong ngăn mát chỉ làm chậm sự phát triển của nấm mốc chứ không tiêu diệt chúng. Đặc biệt, các loại trái cây nhiệt đới như chuối, xoài khi bảo quản lạnh còn dễ xuất hiện đốm đen, sinh thêm độc tố có hại.
Thứ ba, hải sản để lâu: “vật mang” kim loại nặng âm thầm
Hải sản đông lạnh nếu rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần sẽ khiến cấu trúc tế bào bị phá vỡ, dịch chảy ra trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn. Một số vi khuẩn có thể biến lượng kim loại nặng vốn rất nhỏ trong hải sản thành dạng dễ hấp thu hơn, làm tăng nguy cơ gây ung thư.
Ngoài ra, cá béo như cá hồi, cá ngừ nếu để ngăn mát quá 3 ngày sẽ xảy ra quá trình oxy hóa chất béo, tạo ra các hợp chất aldehyde có độc tính tế bào. Tôm, cua sau khi chết, histidine trong cơ thể nhanh chóng chuyển thành histamine, dù nấu chín cũng không loại bỏ được hoàn toàn.
Thứ tư, rau xanh để qua đêm: từ thực phẩm lành mạnh thành nguy cơ tiềm ẩn
Các loại rau lá xanh như cải bó xôi, cần tây sau khi nấu chín và bảo quản trong tủ lạnh khoảng 6 giờ, hàm lượng nitrit có thể tăng gấp 3 lần; sau 24 giờ, có thể cao gấp 10 lần so với lúc vừa nấu. Khi vào dạ dày, nitrit kết hợp với các sản phẩm phân giải protein trong môi trường acid sẽ hình thành nitrosamine.
Trớ trêu ở chỗ, vitamin C vốn có trong rau tươi giúp ức chế quá trình này lại bị hao hụt nhanh trong quá trình bảo quản lạnh. Thậm chí, việc thêm giấm hay nước cốt chanh trước khi cho vào tủ lạnh có thể làm nitrit tăng nhanh hơn.
Trên thực tế, thay đổi thói quen không quá phức tạp: thực phẩm muối chua nên chia nhỏ và cấp đông kín; trái cây mua vừa đủ ăn; hải sản chỉ rã đông ngay trước khi chế biến; rau xanh nên chần sơ, vắt ráo nước rồi mới bảo quản. Đôi khi, chỉ cần dừng lại vài giây suy nghĩ mỗi lần mở tủ lạnh, bạn đã có thể giảm bớt nguy cơ để các chất gây hại âm thầm xâm nhập cơ thể.
Nguồn và ảnh: Sohu
