Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chiến tranh hiện lên trong ta là những con số về bao nhiêu ngày đêm cho mỗi chiến dịch, là bao nhiêu tấn bom đạn đã đổ xuống, là bao nhiêu máy bay xe tăng đã bị tiêu diệt, là số người thương vong… Vậy nhưng, những con số ấy dù có lớn đến đâu, dù có học đi học lại bao lần thì tất cả cũng chỉ đủ để kinh ngạc nhưng không đủ khiến ta đau đớn.
Chỉ đến khi biết được, sau con số ấy là bao người cha đã nhỡ lời hẹn mua một chiếc cặp tóc xanh cho con gái; bao người chồng dặn vợ nên tìm hạnh phúc mới khỏi lãng phí tuổi xuân; bao người con thì thầm nhắn nhủ trong nước mắt “Mẹ ơi, vui lên, mẹ có đứa con anh hùng”; bao người lính đôi mươi chẳng thể mơ mộng về ngày hoà bình mà buộc bản thân phải tính đến việc thi thể mình sẽ được tìm thấy thế nào... ta mới thực sự đau cùng nỗi đau của một đất nước trải qua đạn bom, mới hiểu được chiến tranh tàn khốc đến nhường nào.
