Bệnh nhân N.T.P bị đau cổ tay từ năm 14 tuổi, được chẩn đoán là viêm khớp và điều trị nội khoa kéo dài nhưng không cải thiện. Năm 2023, bệnh nhân trải qua hai lần phẫu thuật bóc tách khối u tại hai bệnh viện khác nhau. Cả hai lần, kết quả giải phẫu bệnh đều xác định là sarcoma bao hoạt dịch. Tuy nhiên, sau mổ, bệnh nhân không theo dõi chuyên khoa mà tự kiểm soát tại nhà.
Tới tháng 10/2024, khối u tái phát nhanh, lan rộng toàn bộ cổ tay phải, gây đau, sưng và hạn chế vận động nghiêm trọng. Khi nhập viện, khối u có kích thước lớn (dài 12–13 cm, ngang gần 8 cm, dày khoảng 5–7 cm), lan ra mặt trước cổ tay và gần tới khuỷu tay.
 |
| Các khối u mọc trên 2 cổ tay bệnh nhân. |
Giữ lại bàn tay nhờ vi phẫu
Đánh giá chuyên sâu cho thấy bệnh nhân đã bị liệt hoàn toàn dây thần kinh giữa, mất cảm giác và vận động ở một số ngón tay, đồng thời mất mạch quay, một trong hai mạch chính nuôi bàn tay. Dù vậy, tay vẫn còn được tưới máu, nhiều khả năng nhờ động mạch trụ còn hoạt động.
Trước tình trạng tổn thương nặng, các bác sĩ quyết định cắt rộng toàn bộ khối u, đồng thời kiểm tra diện cắt trong mổ để đảm bảo loại bỏ sạch tế bào ung thư. Kết quả giải phẫu tức thì cho thấy các diện cắt đều âm tính. Tuy nhiên, do khối u đã xâm lấn hoàn toàn dây thần kinh giữa và động mạch quay, ekip buộc phải cắt bỏ cả hai cấu trúc này để tránh nguy cơ tái phát.
Ca phẫu thuật được thực hiện bởi bác sĩ, TS. Dương Mạnh Chiến. “Với tổn thương lớn như vậy, giải pháp thông thường là cắt cụt tay. Nhưng bệnh nhân còn rất trẻ, chúng tôi ưu tiên bảo tồn tối đa chức năng”, bác sĩ Chiến chia sẻ.
 |
Các bác sĩ phẫu thuật thành công cho bệnh nhân |
Sau khi loại bỏ khối u, vùng cổ tay bị khuyết toàn bộ phần mềm mặt trước, để hở gân, xương và mạch máu. Êkip đã sử dụng vạt da đùi ngoài trước gồm ba lớp da, mỡ và gân để che phủ toàn bộ vùng khuyết. Lớp gân được thiết kế phủ lên gân và xương nhằm hạn chế tình trạng dính sau mổ, hỗ trợ phục hồi vận động về sau. Các mạch máu của vạt được nối bằng kỹ thuật vi phẫu với hệ mạch cổ tay để nuôi sống mô ghép.
Do bao khớp cổ tay bị phá hủy, các bác sĩ phải cố định cổ tay bằng hai đinh xuyên. Dự kiến, bệnh nhân sẽ không thể gập duỗi cổ tay nhưng vẫn giữ được khả năng vận động các ngón tay, giúp duy trì chức năng cơ bản của bàn tay.
Sau hơn 10 ngày hậu phẫu, vạt da sống tốt, không hoại tử. Bệnh nhân được khâu đóng vết mổ theo hướng thẩm mĩ và dự kiến sẽ xuất viện trong vài ngày tới. Sau khi ra viện, cô sẽ tiếp tục được hội chẩn chuyên khoa ung bướu để cân nhắc điều trị bổ trợ bằng xạ trị nếu cần thiết.
Theo TS. Chiến, với sarcoma bao hoạt dịch, phẫu thuật triệt căn là phương pháp điều trị chính, trong khi hóa - xạ trị chỉ đóng vai trò hỗ trợ. “Nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng, chúng tôi hoàn toàn có thể bảo tồn cả thần kinh, mạch máu và khớp cổ tay. Nhưng khi tổn thương đã lan rộng, việc điều trị sẽ phức tạp hơn nhiều và dễ để lại di chứng nặng nề”, bác sĩ Chiến nói.
Rất may, kết quả chụp chiếu toàn thân và siêu âm hạch chưa ghi nhận tổn thương di căn. Tuy nhiên, do đặc tính của sarcoma bao hoạt dịch là có thể di căn phổi mà không qua hệ bạch huyết, bệnh nhân vẫn cần được theo dõi sát.
Bác sĩ Chiến khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các khối u phần mềm, kể cả khi không đau hoặc kích thước nhỏ. “Bất cứ khối u nào xuất hiện bất thường, phát triển nhanh hoặc không đáp ứng điều trị đều cần được thăm khám tại cơ sở y tế chuyên sâu. Điều này có thể quyết định sự sống còn hoặc khả năng bảo tồn chức năng cho người bệnh”, bác sĩ Chiến khuyên.
