Nguyễn Thanh Trúc chào đời bình thường, bắt đầu không phản ứng với mọi thứ xung quanh khi 2,5 tuổi, kiểm tra tâm lý chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ và thoái lui ngôn ngữ. Bé khám lần nữa tại bệnh viện ở TP HCM, được chẩn đoán bất thường cấu trúc xương tai trong hai bên, điếc sâu hai tai (hơn 90 dB), thuộc trường hợp điếc sau ngôn ngữ (điếc sau khi phát triển khả năng nói và ngôn ngữ). Bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật cấy ốc tai điện tử, phục hồi khả năng nghe, nói.
GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Chủ tịch Hội Tai Mũi Họng Việt Nam, Cố vấn Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết khả năng hình thành tiếng nói là sự lặp lại những gì trẻ đã được nghe. Nếu không nghe được, trẻ không thể nói được. Trẻ không giao tiếp được, ngôn ngữ và trí tuệ không phát triển, dần tạo ra những thay đổi bất thường trong thần kinh tâm lý.
