Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), lá lốt thường xuất hiện trong các món ăn như nướng, rán, canh, xào... với mùi thơm đặc trưng và vị cay nhẹ. Tuy nhiên, ít người biết đây còn là vị thuốc quý trong y học cổ truyền, giúp kháng viêm, giảm đau, hỗ trợ tiêu hóa và trị nhiều chứng bệnh khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo Đông y, lá lốt tính ấm, vị cay, giúp tán hàn, ôn trung, chỉ thống. Y học hiện đại cũng ghi nhận các hoạt chất trong lá lốt như tinh dầu, flavonoid, alkaloid tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và giảm đau khá rõ rệt.
Bài thuốc từ lá lốt
Dưới đây là một số bài thuốc dân gian tiêu biểu, dễ áp dụng từ lá lốt.
Chữa bệnh trĩ bằng cách xông hơi lá lốt
Lấy một nắm lá lốt rửa sạch, ngâm nước muối loãng, để ráo. Đun cùng lượng nước vừa đủ đến khi sôi thì hạ lửa, đợi thêm 10 phút rồi tắt bếp. Để nước bớt nóng rồi xông hậu môn trong 10-15 phút, thực hiện đều đặn mỗi ngày.
Giảm mồ hôi tay chân
Dùng 30g lá lốt tươi đun với 1 lít nước và một ít muối, để ấm rồi ngâm tay chân trước khi đi ngủ. Kiên trì thực hiện 5-7 ngày giúp giảm tiết mồ hôi hiệu quả.
Lá lốt không chỉ là loại rau thơm quen thuộc trong bữa ăn mà còn là vị thuốc dân gian chữa nhiều bệnh. (Ảnh minh hoạ)
Giảm đau nhức xương khớp khi trời lạnh
Lá lốt kết hợp thịt bò xào ăn 2-3 lần/tuần có tác dụng giữ ấm, giảm đau khớp. Ngoài ra bạn có thể sắc nước uống với các vị thuốc như rễ cây bưởi bung, vòi voi, cỏ xước (mỗi vị 30g, dùng tươi sao vàng) trong 7 ngày liên tục.
Kích thích tiêu hóa, trị chán ăn
Lá lốt có thể kết hợp với rễ cây bưởi, cỏ xước, ngòi voi... để đun sắc lấy nước uống. Ngoài ra, có thể dùng riêng lá lốt phơi khô hoặc lá tươi, sắc uống 2-3 lần/ngày trong 1 tuần để cải thiện cảm giác thèm ăn.
Trị đau bụng do nhiễm lạnh
Dùng 20g lá lốt tươi đun với 300ml nước, sắc còn 100ml uống khi còn ấm, trước bữa tối. Dùng liên tục 2 ngày giúp làm ấm bụng, giảm đau nhanh chóng.
Chữa viêm âm đạo, khí hư, ngứa
Sử dụng 50g lá lốt, 40g nghệ và 20g phèn chua, đun với lượng nước vừa đủ trong 15 phút. Dùng nước này để xông và rửa âm đạo, giúp kháng khuẩn, giảm ngứa rõ rệt.
Điều trị tổ đỉa ở tay
Giã nát 30g lá lốt tươi, vắt lấy nước uống trong ngày. Bã còn lại nấu với 3 bát nước, dùng nước rửa vùng tổ đỉa, bã đắp lên vùng bị bệnh, băng lại. Làm 1-2 lần/ngày trong 5-7 ngày.
Trị sưng đau đầu gối
Giã nát lá lốt và ngải cứu (mỗi vị 20g), thêm giấm, chưng nóng rồi chườm lên đầu gối. Ngoài ra có thể dùng bài thuốc uống kèm để tăng hiệu quả điều trị.
Lưu ý khi dùng lá lốt làm thuốc
Mặc dù nhiều công dụng, nhưng việc lạm dụng lá lốt có thể gây tác dụng phụ. Phụ nữ đang cho con bú nên hạn chế dùng vì có thể gây mất sữa. Người bị nóng trong, táo bón, nhiệt miệng, đau dạ dày cũng cần thận trọng vì tính ấm của lá lốt có thể khiến triệu chứng nặng thêm. Dùng quá liều có thể dẫn đến đầy bụng, khó tiêu.
Vì vậy, việc sử dụng lá lốt cần phù hợp với cơ địa, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng các bài thuốc dân gian.
