Giữa những ngày nắng nóng cao điểm, điều hòa trở thành thiết bị gần như hoạt động liên tục trong nhiều gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, nếu không được vệ sinh và bảo trì định kỳ, điều hòa có thể trở thành nguồn phát tán nấm mốc, mạt bụi và các dị nguyên nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến đường hô hấp.
Theo bác sĩ, TS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, môi trường phòng kín, ẩm và ít lưu thông không khí là điều kiện thuận lợi để nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển mạnh, đặc biệt trong hệ thống điều hòa lâu ngày không được vệ sinh.
Vệ sinh điều hoà đúng cách để đảm bảo sức khoẻ.
Bác sĩ Trường cho biết, máy điều hòa không được bảo trì định kỳ chẳng khác nào một “máy thổi” bào tử nấm mốc trực tiếp vào mũi và phổi người sử dụng. Không chỉ làm mát không khí, điều hòa bẩn còn có thể phát tán bụi mịn chứa vi nấm và mạt bụi nhà – những yếu tố dễ kích hoạt phản ứng dị ứng ở người có cơ địa nhạy cảm.
Các chuyên gia cảnh báo, dị ứng do nấm mốc và mạt bụi thường diễn tiến âm thầm nên dễ bị bỏ qua. Một số dấu hiệu thường gặp gồm mắt đỏ, ngứa, cộm dù không thức khuya hoặc làm việc nhiều với màn hình; hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi khi bật điều hòa nhưng giảm rõ khi ra ngoài không khí thoáng; nổi mẩn ngứa, mày đay dù không tiếp xúc thực phẩm hay mỹ phẩm lạ; ho khan, khò khè hoặc khó thở kéo dài trong môi trường phòng kín.
Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, nếu các triệu chứng này xuất hiện lặp đi lặp lại khi ở trong phòng điều hòa, rất có thể cơ thể đang phản ứng với dị nguyên trong không khí.
Từ thực tế điều trị, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt để bảo vệ hệ hô hấp trong mùa nắng nóng. Điều hòa cần được vệ sinh định kỳ, không nên chờ đến khi màng lọc bám đầy bụi mới làm sạch. Việc bảo trì thường xuyên giúp loại bỏ bụi bẩn và nấm mốc tích tụ trong hệ thống lọc khí.
Bên cạnh đó, người dân không nên ở liên tục trong phòng kín nhiều giờ. Các chuyên gia khuyến khích mở cửa sổ vào cuối ngày hoặc cuối tuần để tăng lưu thông không khí, tận dụng ánh nắng tự nhiên nhằm hạn chế độ ẩm và sự phát triển của nấm mốc trong phòng.
Khi lau dọn nhà cửa, nên ưu tiên sử dụng khăn ẩm để vệ sinh bề mặt thay vì phủi bụi bằng khăn khô hoặc chổi lông, bởi việc này có thể khiến bụi mịn và bào tử nấm phát tán nhiều hơn trong không khí.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh, người dân không nên chủ quan với các biểu hiện dị ứng kéo dài. Nếu tình trạng hắt hơi, ngứa mũi, khò khè hoặc nổi mẩn tái diễn nhiều lần, người bệnh cần đi khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh để bệnh tiến triển mạn tính, gây khó khăn cho quá trình điều trị sau này. Ngoài ra, để bảo vệ hệ thống hô hấp của con người khi sử dụng điều hòa không khí, cần đảm bảo vệ sinh môi trường sinh hoạt, giữ cho không khí trong nhà sạch và thông thoáng, tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất... Nếu cảm thấy khó thở hoặc có các triệu chứng về đường hô hấp, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Tóm lại, điều hòa không khí có thể giúp duy trì một môi trường thoải mái và tốt cho sức khỏe của con người trong những ngày nóng nực hoặc độ ẩm cao. Tuy nhiên, nếu sử dụng sai cách hoặc không đúng cách có thể gây ra một số vấn đề liên quan đến đường hô hấp.
