Kiệt sức vì 3 vai cùng lúc
Mỗi ngày của chị N.T.H (39 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Hòa, TPHCM) bắt đầu từ 5h. Chị thức dậy tập yoga để giảm những cơn đau cổ, vai, gáy dai dẳng, rồi tất bật chuẩn bị bữa sáng cho hai con trai đến trường. Xong việc, chị lại nấu sẵn bữa trưa cho mẹ chồng sống cùng nhà vì bà không còn đủ sức tự nấu nướng, sau đó vội vã đến công ty.
Lịch làm việc của chị H. gần như luôn kín mít với áp lực doanh số. Nhiều hôm, tranh thủ một giờ nghỉ trưa, chị lại chạy sang thăm mẹ đẻ đang ốm.
Công việc ở cơ quan, việc nhà, con cái và trách nhiệm chăm sóc cha mẹ hai bên khiến guồng quay cuộc sống của chị gần như không có khoảng nghỉ. Không ít tối, chị tiếp tục mang việc về nhà, làm đến 22-23h mới đi ngủ. Chợp mắt được vài tiếng, đồng hồ báo thức lại reo để chị dậy tập yoga trước khi bắt đầu một ngày mới.
"Tôi nhiều lúc không biết mình đang sống vì điều gì, chỉ thấy ngày nào cũng là một vòng quay lặp lại", chị H. chia sẻ.
Chồng chị có công việc kinh doanh riêng nên ít có thời gian san sẻ việc nhà. Nhiều lần thấy vợ quá mệt mỏi, anh khuyên chị nghỉ việc để tập trung chăm sóc gia đình và phụ giúp việc kinh doanh. Thế nhưng, là người có tư tưởng độc lập, chị không muốn từ bỏ công việc hay phụ thuộc vào chồng về kinh tế.
Thời gian gần đây, chị thường xuyên mất ngủ, đau cổ vai gáy kéo dài, cơ thể lúc nào cũng mệt mỏi. Đáng ngại hơn, chị dần cảm thấy cuộc sống trở nên vô nghĩa và bản thân chỉ đang cố gắng tồn tại để hoàn thành trách nhiệm với mọi người nên tìm đến bác sĩ nhờ hỗ trợ.
Cố gồng gánh mọi việc, không nhận ra đã vượt quá giới hạn chịu đựng
TS.BS. Bùi Phạm Minh Mẫn, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Y học cổ truyền, Đại học Khoa học Sức khỏe - Đại học Quốc gia TPHCM cho rằng những trường hợp như chị H. đang ngày càng phổ biến. Phụ nữ hiện đại phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều vai trò: Người lao động, người vợ, người mẹ, người con và người chăm sóc các thành viên trong gia đình.
Áp lực nhiều bề khiến không ít phụ nữ duy trì nhịp sống mất cân bằng trong thời gian dài. Điều đáng lo ngại là họ vẫn cố gắng gồng gánh mọi việc mà không nhận ra mình đã vượt quá giới hạn chịu đựng.
Theo TS Mẫn, hội chứng kiệt sức không đơn thuần là cảm giác mệt mỏi sau một ngày làm việc. Đây là tình trạng suy kiệt cả về thể chất lẫn tinh thần do căng thẳng mạn tính kéo dài không được kiểm soát.
Những dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm mất ngủ kéo dài, khó đi vào giấc ngủ hoặc thức giấc giữa đêm; đau đầu, căng cứng vùng cổ vai gáy; giảm khả năng tập trung, hay quên và hiệu quả công việc giảm sút. Nhiều người còn gặp các rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, chán ăn, táo bón hoặc tiêu chảy do trục não - ruột bị ảnh hưởng bởi stress kéo dài.
Ở mức độ nặng hơn, burnout có thể khiến người bệnh lo âu, dễ cáu gắt, mất hứng thú với công việc và gia đình, thậm chí xuất hiện cảm giác trống rỗng hoặc mất ý nghĩa trong cuộc sống.
TS Mẫn khuyến cáo người dân nên đi khám nếu mất ngủ kéo dài trên hai tuần dù đã điều chỉnh lối sống; đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa tái diễn; giảm tập trung ảnh hưởng đến công việc; xuất hiện các dấu hiệu lo âu, trầm cảm hoặc có suy nghĩ tiêu cực về bản thân.
Việc thăm khám giúp bác sĩ loại trừ các bệnh lý như thiếu máu, rối loạn nội tiết, bệnh tuyến giáp hoặc các rối loạn chuyển hóa, đánh giá để phân biệt stress nghề nghiệp với rối loạn lo âu hoặc trầm cảm cần điều trị chuyên sâu.
Theo chuyên gia, điều chỉnh lối sống vẫn là nền tảng để phòng ngừa và cải thiện tình trạng kiệt sức. Phụ nữ nên duy trì nhịp sinh học ổn định bằng cách ngủ trước 23h, ăn uống đúng giờ, tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
