Sỏi thận là vấn đề ảnh hưởng tới hơn 10% người trưởng thành tại Anh, theo một bài viết trên BBC. Tình trạng này có thể gây đau đớn dữ dội và đôi khi dẫn đến nhiễm trùng hoặc suy giảm chức năng thận.
Sỏi thận có nhiều nguyên nhân, từ yếu tố di truyền cho đến một số loại thuốc. Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng cho thấy chúng có thể bị ảnh hưởng bởi những gì bạn ăn và uống.
Làm sao biết bạn có sỏi thận?
“Phần lớn những người bị sỏi thận không hề biết mình có sỏi,” bác sĩ Ivo Dukic, bác sĩ phẫu thuật tiết niệu tại Bệnh viện Đại học Birmingham (Anh), cho biết.
“Những viên sỏi nhỏ có thể nằm yên trong thận mà không gây ra bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.”
Các bác sĩ thường phát hiện những “viên sỏi thầm lặng” này một cách tình cờ khi bệnh nhân thực hiện siêu âm hoặc chụp CT vì lý do khác.
“Theo thời gian, một số viên sỏi có thể to lên hoặc di chuyển, gây ra các triệu chứng điển hình như đau nhói ở vùng hông, có máu trong nước tiểu hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát,” bác sĩ Dukic nói.
Cơn đau thường lan ra phía trước vùng bụng, đồng thời người bệnh có thể muốn đi tiểu thường xuyên hơn và phải vội vàng vào nhà vệ sinh.
Việc điều trị y tế chỉ cần thiết khi sỏi phát triển lớn, gây đau, gây nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc làm tắc đường thoát nước của thận, khiến thận có nguy cơ bị tổn thương.
“Yếu tố nguy cơ lớn nhất gây sỏi thận là không uống đủ nước,” bác sĩ Dukic cho biết.
Nói đơn giản, bạn uống càng ít nước mỗi ngày thì nguy cơ bị sỏi thận càng cao.
Theo bác sĩ Dukic, những người dễ bị sỏi thận nên đảm bảo uống 2–2,5 lít nước mỗi ngày, chưa tính lượng nước có trong các loại đồ uống và thực phẩm khác.
3 thực phẩm dễ gây sỏi thận
“Các chuyên gia và nghiên cứu vẫn còn tranh luận về loại thực phẩm nào dễ tạo ra các loại sỏi khác nhau, và hiện vẫn có rất ít thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn về chế độ ăn và sỏi thận,” bác sĩ Dukic nói.
Tuy nhiên, một số loại thực phẩm được biết là có thể thay đổi thành phần nước tiểu, làm tăng nồng độ các khoáng chất tạo sỏi hoặc làm giảm các chất giúp ngăn sỏi hình thành.
Vì vậy, ăn nhiều một số thực phẩm nhất định thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi thận.
Quá nhiều thực phẩm giàu oxalat
“Loại sỏi thận phổ biến nhất là sỏi canxi oxalat. Với những người dễ bị loại sỏi này, việc giảm lượng thực phẩm chứa nhiều oxalat – một hợp chất tự nhiên có trong thực vật – là rất quan trọng.”
Các thực phẩm giàu oxalat bao gồm:
- rau bina (spinach)
- lá đại hoàng (rhubarb)
- hạnh nhân và một số loại hạt khác
- một số loại khoai tây
- một số loại đậu
Bác sĩ Dukic cho biết nếu bạn bị loại sỏi này, nên giảm lượng oxalat xuống dưới 100 mg mỗi ngày.
Thực phẩm nhiều muối
“Chế độ ăn nhiều muối – trên 6g mỗi ngày – là một yếu tố nguy cơ lớn.”
Muối chứa nhiều natri, và khi cơ thể có quá nhiều natri, thận sẽ bài tiết nhiều canxi hơn vào nước tiểu.
“Nồng độ canxi cao trong nước tiểu làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành sỏi chứa canxi,” bác sĩ Dukic nói.
Do đó, cần chú ý đến thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhanh trong khẩu phần ăn. “Súp đóng hộp và các loại thịt muối, thịt xông khói thường chứa rất nhiều natri.”
Quá nhiều protein từ động vật
“Ăn quá nhiều protein động vật có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi và sỏi axit uric.”
Protein động vật làm tăng lượng canxi và axit uric trong nước tiểu, đồng thời giảm citrate – một chất giúp ngăn ngừa sự hình thành sỏi.
Điều này áp dụng cho tất cả các loại protein động vật, bao gồm:
- thịt đỏ
- thịt gia cầm
- trứng
- cá
Bác sĩ Dukic khuyên rằng những người dễ bị sỏi thận nên giới hạn lượng protein động vật ở mức khoảng 40–50 g mỗi ngày.
