Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Mỹ Bảo Anh, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nam Sài Gòn giải đáp, tắc nghẽn mạch máu thường gặp do xơ vữa động mạch. Đây là tình trạng mảng xơ vữa hình thành bên trong lòng mạch do tích tụ cholesterol, chất béo, tế bào viêm… Quá trình này khiến mạch máu dần bị hẹp, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng các cơ quan. Khi mảng xơ vữa bị vỡ, cục máu đông có thể hình thành và gây tắc nghẽn hoàn toàn, dẫn đến biến cố nguy hiểm như đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Các yếu tố nguy cơ chính dẫn đến hình thành mảng xơ vữa bao gồm: tăng cholesterol máu, hút thuốc lá, tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì và ít vận động. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, căng thẳng kéo dài và tiền sử gia đình có bệnh tim mạch cũng làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Trong trường hợp của bạn đọc Tâm, người mắc tiểu đường loại 2 có nguy cơ cao hơn hẳn so với người bình thường. Đường huyết cao kéo dài sẽ làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, khiến cholesterol và canxi dễ lắng đọng tạo thành mảng bám. Hậu quả là mạch máu bị hẹp dần, lưu thông máu kém.
7 dấu hiệu cảnh báo mạch máu có thể đang bị tắc nghẽn
- Đau tức ngực, cảm giác bóp nghẹt hoặc đau nhói sau xương ức, có thể lan ra vai trái, hàm hoặc lưng.
- Khó thở khi gắng sức, giảm khả năng vận động so với trước.
- Khó thở đột ngột, đôi khi ho khạc đờm lẫn máu.
- Đau bắp chân khi đi bộ một quãng ngắn, giảm khi ngồi nghỉ.
- Tê yếu hoặc mất cảm giác thoáng qua ở một bên tay chân, kèm theo chóng mặt, nhức đầu, mờ mắt, nói khó, hoặc méo miệng.
- Tay chân lạnh, chậm lành vết thương hoặc dễ loét.
- Huyết áp dao động thất thường, khó kiểm soát dù đã điều trị.
Tắc nghẽn mạch máu thường gặp do xơ vữa động mạch
ẢNH MINH HỌA: AI
Các phương pháp phát hiện sớm tắc nghẽn mạch máu
Bác sĩ Bảo Anh chia sẻ, hiện nay có nhiều phương pháp giúp chẩn đoán sớm tình trạng hẹp, tắc mạch máu, bao gồm:
Siêu âm Doppler mạch máu: an toàn, không xâm lấn, giúp quan sát dòng chảy và vị trí hẹp.
Đo chỉ số ABI: so sánh huyết áp giữa tay và chân để phát hiện sớm bệnh động mạch chi dưới.
Chụp mạch CT (cắt lớp vi tính), MRI (cộng hưởng từ): cung cấp hình ảnh chi tiết của hệ mạch, xác định mức độ tắc nghẽn.
Xét nghiệm máu: kiểm tra mỡ máu, đường huyết - những yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến xơ vữa và tắc mạch.
Nên thăm khám định kỳ để kịp thời phát hiện các bệnh lý
ẢNH: T.H
Phòng ngừa tắc nghẽn mạch máu
Để phòng ngừa tắc nghẽn mạch máu, bác sĩ Bảo Anh khuyến cáo:
- Ăn uống lành mạnh, hạn chế dầu mỡ, ăn nhiều rau xanh, cá và ngũ cốc nguyên hạt.
- Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần.
- Kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Tuyệt đối không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia.
- Khám tim mạch định kỳ: người từ 40 tuổi trở lên hoặc có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra ít nhất từ 1-2 lần/năm, người ít nguy cơ có thể khám tổng quát và kiểm tra mạch máu định kỳ 1-2 năm/lần.
Khi xuất hiện các triệu chứng như đau tức ngực, khó thở, tê yếu tay chân, mệt mỏi bất thường, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và xử trí kịp thời.
