Mỗi tháng trôi qua lại có thêm một loạt thông báo cắt giảm nhân sự từ những cái tên quen thuộc: Meta, Walmart, Oracle, Robinhood... Theo Wall Street Journal, làn sóng sa thải năm nay không còn là chuyện riêng của vài công ty gặp khó, mà là một "cuộc thanh lọc" diện rộng có chung mẫu số: trí tuệ nhân tạo. Và dù bạn đang làm trong ngành nào, đây cũng là thời điểm đáng để dừng lại và nhìn nhận nghiêm túc.
AI và cuộc "thanh lọc" chưa từng có
Con số khiến nhiều người giật mình: theo Wall Street Journal, lượng nhân sự công nghệ bị cắt giảm từ đầu năm 2026 đã vượt 123.000 người, tăng tới 66% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng tháng 5, có tới khoảng 97.000 lao động mất việc trên toàn thị trường Mỹ, mức cao nhất cho tháng 5 kể từ năm 2020, theo số liệu của công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas. Đáng nói hơn, đây là tháng thứ ba liên tiếp con số này đi lên.
Điều khiến đợt sa thải lần này khác hẳn mọi năm là lý do đứng sau nó. Không hẳn vì kinh doanh thua lỗ, nhiều "ông lớn" cắt người để dồn tiền đầu tư cho AI và hạ tầng dữ liệu. Nói cách khác, họ không thu hẹp vì yếu đi, mà đang "tái cấu trúc" để chạy theo một cuộc đua công nghệ mới. Cisco là ví dụ rõ nhất: hãng này cắt 20% nhân sự, tương đương khoảng 4.000 người, và chấp nhận chi tới 1 tỷ USD cho các khoản trợ cấp thôi việc, tất cả để "tất tay" cho AI.
Lãnh đạo nhiều công ty cũng không còn né tránh. CEO của Atlassian thừa nhận sẽ là không thành thật nếu giả vờ rằng AI không làm thay đổi loại kỹ năng và số lượng vị trí mà công ty cần. Tại Coinbase, ban lãnh đạo thậm chí tuyên bố loại bỏ những vị trí "quản lý thuần túy", nghĩa là những người chỉ quản lý mà không trực tiếp tạo ra giá trị.
Khi những cái tên quen thuộc đồng loạt cắt giảm
Danh sách cắt giảm năm nay dài và toàn những thương hiệu mà ai cũng biết. Tháng 6, Oracle xác nhận cắt khoảng 21.000 việc làm khi đổ thêm tiền cho mảng AI và xây trung tâm dữ liệu. Cũng trong tháng này, sàn giao dịch Robinhood thông báo cắt 10% nhân sự, tương đương 290 người, để tiết giảm chi phí.
Trước đó, Meta, công ty mẹ của Facebook, Instagram và WhatsApp, đã mạnh tay cắt 10% nhân sự, khoảng 8.000 người, để lấy nguồn lực rót vào AI. Walmart cho biết có thể cắt giảm hoặc điều chuyển tới 1.000 nhân viên khối văn phòng khi sáp nhập các đội công nghệ và sản phẩm. Amazon thì gây choáng khi thông báo cắt thêm 16.000 vị trí khối văn phòng, nâng tổng số lên khoảng 30.000 người, tức 10% lực lượng lao động văn phòng của hãng.
Đáng chú ý với chị em là những thương hiệu tiêu dùng quen mặt cũng không nằm ngoài cuộc. Estée Lauder nâng kế hoạch cắt giảm lên tới 9.000 đến 10.000 vị trí, phần lớn là nhân viên tư vấn, demo sản phẩm tại quầy ở các trung tâm thương mại, khi hãng dồn lực cho kênh bán online như Amazon và TikTok Shop. Nike cũng có đợt sa thải thứ hai trong năm với 1.400 người, chủ yếu ở mảng công nghệ. Ngay cả ngành tài chính cũng rung lắc khi Morgan Stanley cắt khoảng 2.500 nhân sự.
Nhìn tổng thể, có một sự dịch chuyển rõ ràng: các vị trí lặp đi lặp lại, dễ tự động hóa hoặc mang tính trung gian đang là nhóm dễ tổn thương nhất.
Người đi làm nên "thủ" gì cho mình?
Đọc đến đây, có thể bạn sẽ hơi chùng xuống. Nhưng thay vì lo lắng, đây là lúc để chủ động và tỉnh táo hơn với chính sự nghiệp của mình.
Đầu tiên là tâm thế làm chủ công cụ thay vì sợ nó. AI đang thay thế những phần việc lặp lại, nhưng cũng đồng nghĩa người biết dùng AI để làm việc nhanh và thông minh hơn sẽ có lợi thế. Dành chút thời gian mỗi tuần để học một công cụ mới, dù bạn làm marketing, kế toán hay bán hàng, không bao giờ là thừa.
Thứ hai là xây cho mình một "tấm đệm tài chính". Một quỹ dự phòng đủ chi tiêu 3 đến 6 tháng sẽ giúp bạn an tâm hơn rất nhiều trước những biến động khó lường. Đây cũng là nền tảng của sự độc lập, để dù có chuyện gì xảy ra, bạn vẫn giữ được thế chủ động và không bị động xoay xở.
Cuối cùng, đừng đặt hết trứng vào một giỏ. Một kỹ năng tay trái, một mối quan hệ nghề nghiệp được vun đắp tử tế, hay một nguồn thu nhỏ bên cạnh công việc chính, tất cả đều là những "lối thoát hiểm" đáng giá.
Làn sóng sa thải 2026 là lời nhắc rằng thế giới việc làm đang đổi thay từng ngày. Nhưng người phụ nữ hiện đại không bị động chờ sóng cuốn, mà học cách lướt trên con sóng ấy theo cách của riêng mình.
(Nguồn số liệu: Wall Street Journal; Challenger, Gray & Christmas)
