Bệnh mắt do tiểu đường là biến chứng nguy hiểm, có thể gây mù lòa do tổn thương mạch máu võng mạc khi đường huyết tăng cao. Bệnh tiến triển âm thầm với các dấu hiệu như mờ mắt, ruồi bay, giảm thị lực; thường gặp nhất là bệnh võng mạc, phù hoàng điểm, đục thủy tinh thể và glôcôm. Duy trì thói quen lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.
Giữ mức đường huyết ổn định
Tăng đường huyết kéo dài gây tổn thương mạch máu võng mạc, làm tăng nguy cơ rò rỉ dịch và phù hoàng điểm. Người kiểm soát đường huyết ổn định có nguy cơ tiến triển bệnh mắt thấp hơn. Để hạn chế tăng đường huyết đột ngột, hãy kết hợp carbohydrate với protein, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh. Nếu đường huyết thường xuyên dao động, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh chế độ ăn, vận động hoặc thuốc.
Kiểm soát huyết áp
Tăng huyết áp khiến các mạch máu nhỏ trong mắt chịu áp lực lớn hơn, làm tăng nguy cơ tổn thương và phù nề. Người mắc tiểu đường kèm tăng huyết áp có nguy cơ mắc bệnh võng mạc và phù hoàng điểm cao hơn bình thường.
Duy trì huyết áp trong ngưỡng an toàn có thể giảm gánh nặng cho mắt. Người bệnh nên hạn chế natri từ thực phẩm chế biến sẵn, tăng cường thực phẩm giàu kali như đậu, sữa chua, rau xanh và trái cây. Vận động thường xuyên cũng như dùng thuốc hạ huyết áp theo đúng chỉ định cũng rất quan trọng.
Khám mắt định kỳ
Phù hoàng điểm có thể tiến triển âm thầm mà không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khám mắt định kỳ bằng cách dùng thuốc nhỏ để làm giãn đồng tử (mở rộng con ngươi) giúp phát hiện sớm các thay đổi và điều chỉnh điều trị kịp thời. Người bệnh cần khám đúng hẹn, báo ngay khi có dấu hiệu bất thường như nhìn mờ, điểm tối, méo hình và tuân thủ điều trị.
Ăn uống lành mạnh
Không có thực phẩm nào có thể đảo ngược phù hoàng điểm do tiểu đường (DME) nhưng chế độ ăn uống tổng thể đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát viêm, bảo vệ mạch máu và ổn định đường huyết. Ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc và chất béo lành mạnh có liên quan đến nguy cơ tiến triển bệnh thấp hơn. Axit béo omega-3 và các chất chống oxy hóa cũng hỗ trợ sức khỏe mạch máu.
Vận động thường xuyên
Hoạt động thể chất giúp tăng độ nhạy insulin, kiểm soát huyết áp, cải thiện tuần hoàn, ổn định đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng tiểu đường. Người bệnh nên duy trì ít nhất 150 phút vận động mức độ trung bình mỗi tuần, kết hợp tập sức mạnh 2-3 lần một tuần và hạn chế ngồi lâu bằng cách vận động ngắn giữa các khoảng thời gian.
Tránh hút thuốc
Hút thuốc làm tổn thương mạch máu, tăng stress oxy hóa, gây khó kiểm soát tiểu đường và làm tăng nguy cơ biến chứng, trong đó có bệnh võng mạc. Bỏ thuốc lá không chỉ có lợi cho mắt mà còn cải thiện sức khỏe tim mạch. Người bệnh có thể tham khảo hỗ trợ từ bác sĩ, sử dụng liệu pháp thay thế hoặc tham gia các chương trình cai thuốc.
Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng
Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài có thể làm tăng đường huyết và huyết áp, từ đó ảnh hưởng đến tiến triển bệnh. Cải thiện chất lượng giấc ngủ giúp ổn định đường huyết tốt hơn. Người bệnh nên ngủ đủ 7-9 giờ mỗi đêm, duy trì giờ ngủ cố định và áp dụng các kỹ thuật thư giãn như thiền, hít thở sâu hoặc vận động nhẹ. Nếu nghi ngờ ngưng thở khi ngủ, cần đi khám để được đánh giá.
(Theo Very Well Health)
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
