Sau hàng loạt vụ việc liên quan đến thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, nhiều người tiêu dùng bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu bằng mắt thường có thể nhận biết thịt lợn không an toàn hay không?
Các chuyên gia an toàn thực phẩm khẳng định: không có cách nào để người dân tự xác định chính xác thịt có nhiễm dịch bệnh hay không chỉ bằng quan sát, vì nhiều mầm bệnh không biểu hiện rõ ra bên ngoài. Tuy nhiên, trong thực tế mua bán hằng ngày, vẫn tồn tại những dấu hiệu cảm quan cơ bản cho thấy miếng thịt có nguy cơ cao, và trong những trường hợp này, người tiêu dùng nên chủ động tránh xa.
Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo phổ biến, mang tính tham khảo, giúp người mua giảm rủi ro khi chọn thịt lợn.
1. Thịt có màu sắc bất thường, không tươi tự nhiên
Thịt lợn tươi bình thường có màu hồng nhạt đến đỏ hồng, bề mặt khô ráo, sáng, nhìn có độ đàn hồi. Ngược lại, không nên mua nếu quan sát thấy:
- Thịt có màu xám tái, xanh nhạt hoặc đỏ sẫm bất thường
- Màu thịt loang lổ, không đều, chỗ nhạt chỗ đậm
- Phần mỡ ngả vàng, xỉn màu
Theo các chuyên gia, sự thay đổi màu sắc có thể đến từ nhiều nguyên nhân như thịt để lâu, bảo quản kém hoặc gia súc không khỏe mạnh trước khi giết mổ. Đây không phải bằng chứng kết luận thịt nhiễm bệnh, nhưng là dấu hiệu rủi ro cao.
2. Bề mặt thịt nhớt, ướt dính hoặc có dịch lạ
Thịt lợn an toàn khi sờ vào sẽ khô, ráo, không dính tay. Nếu quan sát hoặc chạm thấy:
- Bề mặt thịt nhớt, trơn bất thường
- Có lớp dịch mỏng, dính
- Nước rỉ ra có màu lạ, không trong
thì nên dứt khoát không mua, kể cả khi người bán liên tục khẳng định thịt “mới mổ”.
Hiện tượng nhớt thường liên quan đến vi khuẩn phát triển trên bề mặt thịt, đặc biệt trong điều kiện giết mổ, vận chuyển, bày bán không đảm bảo vệ sinh.
3. Mùi hôi lạ, mùi tanh nồng hoặc mùi chua nhẹ
Thịt lợn tươi có mùi rất nhẹ, gần như không mùi. Người tiêu dùng cần cảnh giác nếu như: Thịt có mùi tanh nồng bất thường. Xuất hiện mùi chua nhẹ hoặc mùi hôi dù rất thoang thoảng hoặc thấy người bán dùng nhiều cách để át mùi như đặt gần gia vị, hành tỏi. Mùi là dấu hiệu cảm quan quan trọng, nhưng cần lưu ý: không phải mọi loại thịt nhiễm bệnh đều có mùi rõ rệt. Vì vậy, nếu đã có mùi lạ, dù nhẹ, cũng nên tránh.
4. Thịt quá mềm, nhão hoặc mất độ đàn hồi
Một cách kiểm tra đơn giản là ấn nhẹ vào miếng thịt. Kết cấu bất thường cho thấy cấu trúc cơ thịt đã bị phá vỡ, có thể do quá trình bảo quản, vận chuyển kéo dài hoặc do tình trạng sức khỏe của con vật trước khi giết mổ. Nếu thịt tươi sẽ đàn hồi tốt, nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu. Ngược lại, trong trường hợp thịt kém chất lượng thường bị lõm, mềm nhũn, không đàn hồi.
5. Giá rẻ bất thường, người bán chèo kéo gắt gao
Giá cả không phản ánh trực tiếp chất lượng, nhưng thịt lợn rẻ bất thường so với mặt bằng chung là dấu hiệu cần hết sức thận trọng. Trong bối cảnh thị trường nhạy cảm, sự bất thường về giá thường đi kèm rủi ro.
Lưu ý quan trọng: Quan sát chỉ là bước sàng lọc ban đầu
Các chuyên gia nhấn mạnh: Những dấu hiệu trên chỉ mang tính cảnh báo, không thể thay thế cho kiểm dịch thú y hay xét nghiệm chuyên môn. Trên thực tế, thịt nhiễm bệnh vẫn có thể trông bình thường, đặc biệt khi đã qua xử lý hoặc được bảo quản tinh vi.
Vì vậy, cách an toàn nhất vẫn là:
- Mua thịt tại cửa hàng, siêu thị, quầy bán có kiểm soát
- Ưu tiên sản phẩm có
- Hạn chế mua thịt trôi nổi, không rõ xuất xứ
- Không vì rẻ mà đánh đổi sức khỏe.
